III AUA 458/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Szczecinie rozpatrywał sprawę dotyczącą zakwalifikowania umów cywilnoprawnych zawartych między płatnikiem składek Z. S. a A. K. jako umów o dzieło lub umów o świadczenie usług. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzje stwierdzające, że A. K., wykonując pracę na podstawie umów zlecenia, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym oraz że płatnik składek jest zobowiązany do opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ rentowy argumentował, że umowy, mimo nazwania ich umowami o dzieło, w rzeczywistości dotyczyły świadczenia usług ze względu na powtarzalny charakter prac i brak możliwości jednoznacznego zindywidualizowania rezultatu. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie płatnika, uznając, że umowy te nie spełniają kryteriów umowy o dzieło, a ich przedmiot był zbyt ogólny i nie został zindywidualizowany w sposób obiektywnie weryfikowalny. Sąd Apelacyjny w pełni aprobowalnie stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że umowa o dzieło wymaga wykonania oznaczonego dzieła, które jest rezultatem materialnym, weryfikowalnym ze względu na wady. Natomiast wykonywanie określonej czynności lub szeregu powtarzalnych czynności, bez względu na rezultat, jest cechą umów zlecenia lub umów o świadczenie usług. Sąd Apelacyjny stwierdził, że czynności wykonywane przez A. K. (szlifowanie, cięcie, składanie elementów stalowych) miały charakter powtarzalny i produkcyjny, stanowiły jedynie etap w procesie produkcyjnym i nie prowadziły do samodzielnego, weryfikowalnego rezultatu. W związku z tym, uznał, że sporne umowy miały charakter starannego działania i powinny być kwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, co skutkuje obowiązkiem objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów zastępstwa procesowego, zasądzając od Z. S. na rzecz ZUS kwotę 60 zł za pierwszą instancję oraz 120 zł za postępowanie apelacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowy cywilnoprawne dotyczące obróbki elementów stalowych, nazwane przez strony umowami o dzieło, powinny być kwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, co skutkuje obowiązkiem objęcia pracownika ubezpieczeniami społecznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowy te powinny być kwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło, ze względu na powtarzalny charakter prac, brak indywidualnego rezultatu i wpisanie czynności w cykl produkcyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla rozróżnienia umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest charakter zobowiązania – czy jest to zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła (rezultat) czy do starannego działania (czynność). W analizowanym przypadku czynności wykonywane przez pracownika miały charakter powtarzalny, stanowiły etap produkcji i nie prowadziły do samodzielnego, weryfikowalnego rezultatu, co przemawia za kwalifikacją jako umowa o świadczenie usług.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | spółka | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
| A. K. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło jako zobowiązania do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Sąd podkreślił, że dzieło musi być oznaczone, obiektywnie osiągalne i pewne, a jego wykonanie ma charakter jednorazowy.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia. Sąd uznał, że sporne umowy miały charakter umów o świadczenie usług.
s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń społecznych osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług.
s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczenia wypadkowego.
Pomocnicze
o.r.p.n.p. art. 9
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
o.r.p.n.p. art. 10
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
p.z.i.r.p. art. 104 § ust. 1 pkt 1 lit c)
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, z ograniczeniem, że treść umowy nie może sprzeciwiać się naturze danego stosunku prawnego, jego społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu i ustawie.
k.c. art. 83 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący pozorności czynności prawnej. Sąd uznał, że umowy o dzieło były pozorne, ukrywając umowy o świadczenie usług.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powtarzalny charakter prac wykonywanych przez A. K. • Brak indywidualnego, weryfikowalnego rezultatu umowy. • Czynności wpisane w cykl produkcyjny płatnika. • Umowy miały charakter starannego działania, a nie rezultatu. • Pozorność umów o dzieło w celu ukrycia umów o świadczenie usług.
Odrzucone argumenty
Umowy nazwane przez strony umowami o dzieło. • Przedmiot umowy mógł być zindywidualizowany poprzez rysunki techniczne. • Wykonane elementy stanowiły produkt finalny. • Możliwość poddania rezultatu sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych.
Godne uwagi sformułowania
Czynności te nie prowadziły do samodzielnego dzieła w rozumieniu jednorazowego rezultatu, lecz stanowiły jedne z szeregu czynności składających się na finalny rezultat. • Praca A. K. wpisywała się w cykl produkcyjny obowiązujący w przedsiębiorstwie płatnika. • Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strony zgodnie zawierają taką umowę dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczeń woli stron ocenia się według właściwości tej czynności.
Skład orzekający
Barbara Białecka
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Polak
sędzia
Urszula Iwanowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową o świadczenie usług, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki płatników składek i pracowników. Interpretacja sądu jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy ZUS może domagać się składek.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 120 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.