III AUa 454/12

Sąd Apelacyjny w GdańskuGdańsk2012-09-26
SAOSubezpieczenia społecznerenty rolniczeWysokaapelacyjny
renta rolniczaubezpieczenie społeczneKRUSwaloryzacjaprawomocnośćzwiązanie orzeczeniempowaga rzeczy osądzonej

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego w sprawie dotyczącej wysokości renty rolniczej, potwierdzając prawidłowość decyzji organu rentowego i stosując zasadę związania prawomocnymi orzeczeniami.

Ubezpieczony Z. T. odwołał się od decyzji Prezesa KRUS ustalającej nową wysokość renty rolniczej i zawieszającej część uzupełniającą. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, opierając się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach dotyczących wyłączenia z ubezpieczenia i przeliczenia świadczeń. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, podkreślając, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. sądy są związane treścią prawomocnych orzeczeń i nie mogą dokonywać odmiennych ocen w sprawach, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte.

Sprawa dotyczyła odwołania Z. T. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalającej nową wysokość renty rolniczej na kwotę 272,45 zł miesięcznie z jednoczesnym zawieszeniem części uzupełniającej emerytury. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie, wskazując na wcześniejsze prawomocne orzeczenia, które rozstrzygnęły kwestie wyłączenia ubezpieczonego z ubezpieczenia rolniczego w określonych okresach oraz odmowy doliczenia okresu pracy w gospodarstwie teściów. Sąd Okręgowy uznał, że decyzja waloryzacyjna była prawidłowa, a kwestia zawieszenia części uzupełniającej świadczenia była już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie (XV U 753/10), co skutkowało powagą rzeczy osądzonej. Ubezpieczony wniósł apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji nieprawidłową ocenę materiału i sugerowanie się innymi rozstrzygnięciami. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podkreślając, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenia wiążą wszystkie sądy i inne organy państwowe. Sąd nie mógł dokonać odmiennej oceny kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych, a ubezpieczony nie przedstawił merytorycznych zarzutów do zaskarżonej decyzji, ograniczając się do argumentów dotyczących wcześniejszych spraw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest związany treścią prawomocnych orzeczeń zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. i nie może dokonywać odmiennych ocen w sprawach, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na art. 365 § 1 k.p.c., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy, organy państwowe i administracji publicznej. Oznacza to, że sąd musi przyjmować stan prawny wynikający z prawomocnego orzeczenia i nie może powracać do kwestii już rozstrzygniętych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
Z. T. (1)osoba_fizycznaubezpieczony/wnioskodawca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy/pozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

u.u.s.r. art. 48

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Przepisy dotyczące ustalania wysokości świadczenia lub jego określonej części za pomocą wskaźnika wymiaru oraz waloryzacji świadczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocność wcześniejszych orzeczeń dotyczących wyłączenia z ubezpieczenia i przeliczenia świadczeń. Zasada związania prawomocnym orzeczeniem (art. 365 § 1 k.p.c.). Brak merytorycznych zarzutów do decyzji waloryzacyjnej ze strony ubezpieczonego.

Odrzucone argumenty

Sąd powinien samodzielnie ustalać stan faktyczny i prawny, niezależnie od wcześniejszych rozstrzygnięć. Zarzuty dotyczące uprzednio zaskarżonych decyzji, które były już przedmiotem rozpoznania przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej... Sąd nie tylko powinien sugerować się wcześniejszymi orzeczeniami, lecz był nimi związany i nie mógł poczynić ocen odmiennych.

Skład orzekający

Michał Bober

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Horbulewicz

sędzia

Iwona Krzeczowska - Lasoń

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami (art. 365 § 1 k.p.c.) w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym rent rolniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ rentowy wydaje decyzję waloryzacyjną, a wnioskodawca podnosi zarzuty dotyczące kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi ze względu na potwierdzenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami, co jest kluczowe w postępowaniach administracyjnych i sądowych.

Prawomocność wyroku: dlaczego sąd nie może "zapomnieć" o wcześniejszych rozstrzygnięciach?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 454/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2012 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Michał Bober (spr.) Sędziowie: SSA Grażyna Horbulewicz SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń Protokolant: stażysta Emilia Romanik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. w Gdańsku sprawy Z. T. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość renty rolniczej na skutek apelacji Z. T. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt VIII U 444/11 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 454/12 UZASADNIENIE Z. T. (1) odwołał się od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalającej nową wysokość renty rolnej ubezpieczonego na kwotę 272,45 zł miesięcznie z jednoczesnym zawieszeniem części uzupełniającej emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Zaskarżony wyrokiem Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie opierając rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: Ubezpieczony Z. T. (1) , ur. dnia (...) , pobiera w organie rentowym rentę rolniczą od dnia 27 czerwca 1996r. Decyzją z dnia 23 czerwca 2009r. pozwany wyłączył wnioskodawcę z ubezpieczenia emerytalno - rentowego rolników w okresach od dnia 1 stycznia 1991 r do dnia 14 sierpnia 1991 r. i od dnia 10 września 1991 r. do dnia 31 marca 1994r. z uwagi na podlegania w w/w okresach innemu ubezpieczeniu. Kolejną decyzją z dnia 29 czerwca 2009r.pozwany przeliczył świadczenie wnioskodawcy, do jej ustalenia przyjmując pomniejszone okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym z uwagi na stwierdzone wyłączenie z ubezpieczenia rolników decyzja z dnia 23 czerwca 2009r Od obu wymienionych decyzji Z. T. złożył odwołanie. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 16 listopada 2009r. w sprawie sygn. akt XV U4113/09 oba odwołania zostały oddalone. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 października 2010r. oddalił apelację wnioskodawcy. Kolejną decyzją z dnia 4 grudnia 2009r. odmówiono wnioskodawcy doliczenia do części składkowej okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 1 lipca 1977r. do 9 września 1981 r. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010r. w sprawie XV U 413/10 Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dniał 1 stycznia 2011 r. oddalił apelację wnioskodawcy. Następną decyzją z dnia 29 stycznia 2010r. pozwany zawiesił z dniem 1 stycznia 2010r. wypłatę części uzupełniającej. Od powyższej decyzji Z. T. również złożył odwołanie. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2010r. w sprawie XV U 753/10 zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał pozwanego do wypłaty wnioskodawcy renty rolnej w całości od dnia 1 lutego 2010r. Wyrok uprawomocnił w dniu 28 grudnia 2010r. Kolejna decyzja tj. z dnia 20 marca 2010r, która jest przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzją tzw. waloryzacyjną. W związku z podwyższeniem kwoty emerytury podstawowej do kwoty 706,29 zł. przeliczono wysokość części składkowej i uzupełniającej ustalając jej wysokość na kwotę 882,86 zł brutto, jednocześnie zawieszając wypłatę części uzupełniającej w 100%. Zgodnie z art. Art. 48. Ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz. U. Nr 50 poz.291/ 1. Wysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za pomocą wskaźnika wymiaru, jeżeli przewiduje to ustawa lub jeżeli wysokość ta pozostaje w stałym stosunku do wysokości emerytury podstawowej, a świadczenie nie ma charakteru jednorazowego. 2. Świadczenie, którego wysokość jest ustalona za pomocą wskaźnika wymiaru, wypłaca się w kwocie odpowiadającej iloczynowi tego wskaźnika i aktualnej emerytury podstawowej. 3. W każdym przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej wypłaca się świadczenie, o którym mowa w ust. 1, w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów emerytalnych - o czym zawiadamia się uprawnionego. W ocenie Sądu decyzja pozwanego była prawidłowa, bowiem z uwagi na podwyższenie emerytury podstawowej od dnia 1 marca 2010r. zachodziła konieczność jej przeliczenia Świadczenie zostało zwaloryzowane poprzez pomnożenie kwoty emerytury podstawowej przez wskaźnik wymiaru świadczenia ustalony odrębnie dla części składkowej /0,39/ i części uzupełniającej /0,86/. renta brutto wyniosła 882,86 zł / 706,29 x 0,39 = 275,45 i 706,29x 0,86= 607,41 zł./ W tym miejscu podkreślić należy, iż wnioskodawca nie złożył żadnych merytorycznych zarzutów do wydanej decyzji powoływał się na zarzuty dotyczące uprzednio zaskarżonych decyzji, które były przedmiotem rozpoznania przez sąd w sprawach wyżej wymienionych. Wskutek prawomocnych orzeczeń część składkowa jak i uzupełniająca zostały wyliczone prawidłowo. W ocenie Sądu Okręgowego, brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zawieszenia wypłaty świadczenia w części uzupełniającej w 100%, bowiem prawo w tej części było przedmiotem rozpoznania w sprawie XVU 753/10, zatem w tej części zachodziła powaga rzeczy osądzonej. Z uwagi na uprawomocnienie się wyroku w w/w sprawie organ rentowy był obowiązany wydać decyzję o przeliczeniu świadczenia zgodnie z treścią wydanego wyroku tj. część składkową oraz część uzupełniającą w pełnej wysokości. Wnioskodawca wywiódł apelację od wyroku zarzucając rozstrzygnięciu nie wyjaśnienie sprawy i błędną ocenę zebranego materiału. W ocenie wnioskodawcy Sąd nie powinien sugerować się innymi rozstrzygnięciami a ustalenia poczynić samodzielnie w oderwaniu od rozstrzygniętych spraw. W konsekwencji wnioskodawca wniósł o zmianę wyroku i uwzględnienie jego żądań. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, choć wytknięcia wymaga uchybienie procesowe, którego dopuścił się Sąd I instancji, co jednak pozostaje bez wpływu na ocenę zarzutów apelacyjnych w takim kształcie jak zostały przedstawione. Dla porządku wskazać bowiem trzeba, że roszczenie wnioskodawcy w toku postępowania zostało częściowo zaspokojone – w zakresie odnoszącym się do zawieszenia części uzupełniającej świadczenia. Jak bowiem ustalił to niewadliwie Sąd I instancji, poprzednia decyzja, zawieszająca część uzupełniającą świadczenia została zmieniona wyrokiem z dnia 16 listopada 2010r. w sprawie XV U 753/10. Przekłada się to także na niniejszą decyzję „waloryzacyjną”, w której również zawarte było rozstrzygniecie będące konsekwencją zawieszenia części uzupełniającej świadczenia. W konsekwencji uwzględnienia odwołania wnioskodawcy we wskazanej powyżej sprawie zachodziła przesłanka do częściowego umorzenia postępowania wobec zaspokojenia wnioskodawcy – na co słusznie wskazuje pozwany w piśmie z dnia 29.09.2011r. (k.32). Mając jednak na względzie, że zarzuty apelacyjne koncentrują się na innych aspektach zaskarżonej decyzji – a dotyczą materii będącej konsekwencją rozstrzygnięć w sprawach sygn. akt XV U4113/09 oraz XV U 413/10, nie było podstaw do korekty orzeczenia w tym zakresie. W błędzie pozostaje wnioskodawca twierdząc, że rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd „nie powinien sugerować się innymi rozstrzygnięciami a ustalenia poczynić samodzielnie”. Stosownie bowiem do art.365 §1 k.p.c. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c. , że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r. w sprawie IV CSK 563/10 - LEX nr 864020) Powyższe oznacza, że Sąd nie tylko powinien sugerować się wcześniejszymi orzeczeniami, lecz był nimi związany i nie mógł poczynić ocen odmiennych. Innymi słowy, skoro kwestie wyłączenia wnioskodawcy z ubezpieczenia emerytalno - rentowego rolników w okresach od dnia 1 stycznia 1991 r do dnia 14 sierpnia 1991 r. i od dnia 10 września 1991 r. do dnia 31 marca 1994r. oraz odmowy doliczenia do części składkowej okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 1 lipca 1977r. do 9 września 1981 r. wraz z ich skutkami finansowymi zostały negatywnie przesądzone prawomocnymi wyrokami, to nie ma możliwości powrotu do tych kwestii i dokonania odmiennej oceny w tym czy jakimkolwiek innym postępowaniu sądowym. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że wnioskodawca nie złożył żadnych merytorycznych zarzutów do wydanej decyzji powołując się wyłącznie na zarzuty dotyczące uprzednio zaskarżonych decyzji, które były przedmiotem rozpoznania przez sąd w sprawach wyżej wymienionych. Wnioskodawca nie przedstawił również w apelacji żadnych innych zarzutów wobec zaskarżonego rozstrzygnięcia, co skutkowało oddaleniem apelacji stosownie do art.385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI