III AUa 454/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego w sprawie dotyczącej wysokości renty rolniczej, potwierdzając prawidłowość decyzji organu rentowego i stosując zasadę związania prawomocnymi orzeczeniami.
Ubezpieczony Z. T. odwołał się od decyzji Prezesa KRUS ustalającej nową wysokość renty rolniczej i zawieszającej część uzupełniającą. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, opierając się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach dotyczących wyłączenia z ubezpieczenia i przeliczenia świadczeń. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, podkreślając, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. sądy są związane treścią prawomocnych orzeczeń i nie mogą dokonywać odmiennych ocen w sprawach, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte.
Sprawa dotyczyła odwołania Z. T. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalającej nową wysokość renty rolniczej na kwotę 272,45 zł miesięcznie z jednoczesnym zawieszeniem części uzupełniającej emerytury. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie, wskazując na wcześniejsze prawomocne orzeczenia, które rozstrzygnęły kwestie wyłączenia ubezpieczonego z ubezpieczenia rolniczego w określonych okresach oraz odmowy doliczenia okresu pracy w gospodarstwie teściów. Sąd Okręgowy uznał, że decyzja waloryzacyjna była prawidłowa, a kwestia zawieszenia części uzupełniającej świadczenia była już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie (XV U 753/10), co skutkowało powagą rzeczy osądzonej. Ubezpieczony wniósł apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji nieprawidłową ocenę materiału i sugerowanie się innymi rozstrzygnięciami. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podkreślając, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenia wiążą wszystkie sądy i inne organy państwowe. Sąd nie mógł dokonać odmiennej oceny kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych, a ubezpieczony nie przedstawił merytorycznych zarzutów do zaskarżonej decyzji, ograniczając się do argumentów dotyczących wcześniejszych spraw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd jest związany treścią prawomocnych orzeczeń zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. i nie może dokonywać odmiennych ocen w sprawach, które zostały już prawomocnie rozstrzygnięte.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 365 § 1 k.p.c., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy, organy państwowe i administracji publicznej. Oznacza to, że sąd musi przyjmować stan prawny wynikający z prawomocnego orzeczenia i nie może powracać do kwestii już rozstrzygniętych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. T. (1) | osoba_fizyczna | ubezpieczony/wnioskodawca |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
u.u.s.r. art. 48
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Przepisy dotyczące ustalania wysokości świadczenia lub jego określonej części za pomocą wskaźnika wymiaru oraz waloryzacji świadczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność wcześniejszych orzeczeń dotyczących wyłączenia z ubezpieczenia i przeliczenia świadczeń. Zasada związania prawomocnym orzeczeniem (art. 365 § 1 k.p.c.). Brak merytorycznych zarzutów do decyzji waloryzacyjnej ze strony ubezpieczonego.
Odrzucone argumenty
Sąd powinien samodzielnie ustalać stan faktyczny i prawny, niezależnie od wcześniejszych rozstrzygnięć. Zarzuty dotyczące uprzednio zaskarżonych decyzji, które były już przedmiotem rozpoznania przez sąd.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej... Sąd nie tylko powinien sugerować się wcześniejszymi orzeczeniami, lecz był nimi związany i nie mógł poczynić ocen odmiennych.
Skład orzekający
Michał Bober
przewodniczący-sprawozdawca
Grażyna Horbulewicz
sędzia
Iwona Krzeczowska - Lasoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami (art. 365 § 1 k.p.c.) w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym rent rolniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ rentowy wydaje decyzję waloryzacyjną, a wnioskodawca podnosi zarzuty dotyczące kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi ze względu na potwierdzenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami, co jest kluczowe w postępowaniach administracyjnych i sądowych.
“Prawomocność wyroku: dlaczego sąd nie może "zapomnieć" o wcześniejszych rozstrzygnięciach?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 454/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2012 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Michał Bober (spr.) Sędziowie: SSA Grażyna Horbulewicz SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń Protokolant: stażysta Emilia Romanik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. w Gdańsku sprawy Z. T. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość renty rolniczej na skutek apelacji Z. T. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt VIII U 444/11 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 454/12 UZASADNIENIE Z. T. (1) odwołał się od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalającej nową wysokość renty rolnej ubezpieczonego na kwotę 272,45 zł miesięcznie z jednoczesnym zawieszeniem części uzupełniającej emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Zaskarżony wyrokiem Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie opierając rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: Ubezpieczony Z. T. (1) , ur. dnia (...) , pobiera w organie rentowym rentę rolniczą od dnia 27 czerwca 1996r. Decyzją z dnia 23 czerwca 2009r. pozwany wyłączył wnioskodawcę z ubezpieczenia emerytalno - rentowego rolników w okresach od dnia 1 stycznia 1991 r do dnia 14 sierpnia 1991 r. i od dnia 10 września 1991 r. do dnia 31 marca 1994r. z uwagi na podlegania w w/w okresach innemu ubezpieczeniu. Kolejną decyzją z dnia 29 czerwca 2009r.pozwany przeliczył świadczenie wnioskodawcy, do jej ustalenia przyjmując pomniejszone okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym z uwagi na stwierdzone wyłączenie z ubezpieczenia rolników decyzja z dnia 23 czerwca 2009r Od obu wymienionych decyzji Z. T. złożył odwołanie. Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 16 listopada 2009r. w sprawie sygn. akt XV U4113/09 oba odwołania zostały oddalone. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 października 2010r. oddalił apelację wnioskodawcy. Kolejną decyzją z dnia 4 grudnia 2009r. odmówiono wnioskodawcy doliczenia do części składkowej okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 1 lipca 1977r. do 9 września 1981 r. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010r. w sprawie XV U 413/10 Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił odwołanie wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dniał 1 stycznia 2011 r. oddalił apelację wnioskodawcy. Następną decyzją z dnia 29 stycznia 2010r. pozwany zawiesił z dniem 1 stycznia 2010r. wypłatę części uzupełniającej. Od powyższej decyzji Z. T. również złożył odwołanie. Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2010r. w sprawie XV U 753/10 zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał pozwanego do wypłaty wnioskodawcy renty rolnej w całości od dnia 1 lutego 2010r. Wyrok uprawomocnił w dniu 28 grudnia 2010r. Kolejna decyzja tj. z dnia 20 marca 2010r, która jest przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzją tzw. waloryzacyjną. W związku z podwyższeniem kwoty emerytury podstawowej do kwoty 706,29 zł. przeliczono wysokość części składkowej i uzupełniającej ustalając jej wysokość na kwotę 882,86 zł brutto, jednocześnie zawieszając wypłatę części uzupełniającej w 100%. Zgodnie z art. Art. 48. Ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników /Dz. U. Nr 50 poz.291/ 1. Wysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za pomocą wskaźnika wymiaru, jeżeli przewiduje to ustawa lub jeżeli wysokość ta pozostaje w stałym stosunku do wysokości emerytury podstawowej, a świadczenie nie ma charakteru jednorazowego. 2. Świadczenie, którego wysokość jest ustalona za pomocą wskaźnika wymiaru, wypłaca się w kwocie odpowiadającej iloczynowi tego wskaźnika i aktualnej emerytury podstawowej. 3. W każdym przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej wypłaca się świadczenie, o którym mowa w ust. 1, w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów emerytalnych - o czym zawiadamia się uprawnionego. W ocenie Sądu decyzja pozwanego była prawidłowa, bowiem z uwagi na podwyższenie emerytury podstawowej od dnia 1 marca 2010r. zachodziła konieczność jej przeliczenia Świadczenie zostało zwaloryzowane poprzez pomnożenie kwoty emerytury podstawowej przez wskaźnik wymiaru świadczenia ustalony odrębnie dla części składkowej /0,39/ i części uzupełniającej /0,86/. renta brutto wyniosła 882,86 zł / 706,29 x 0,39 = 275,45 i 706,29x 0,86= 607,41 zł./ W tym miejscu podkreślić należy, iż wnioskodawca nie złożył żadnych merytorycznych zarzutów do wydanej decyzji powoływał się na zarzuty dotyczące uprzednio zaskarżonych decyzji, które były przedmiotem rozpoznania przez sąd w sprawach wyżej wymienionych. Wskutek prawomocnych orzeczeń część składkowa jak i uzupełniająca zostały wyliczone prawidłowo. W ocenie Sądu Okręgowego, brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zawieszenia wypłaty świadczenia w części uzupełniającej w 100%, bowiem prawo w tej części było przedmiotem rozpoznania w sprawie XVU 753/10, zatem w tej części zachodziła powaga rzeczy osądzonej. Z uwagi na uprawomocnienie się wyroku w w/w sprawie organ rentowy był obowiązany wydać decyzję o przeliczeniu świadczenia zgodnie z treścią wydanego wyroku tj. część składkową oraz część uzupełniającą w pełnej wysokości. Wnioskodawca wywiódł apelację od wyroku zarzucając rozstrzygnięciu nie wyjaśnienie sprawy i błędną ocenę zebranego materiału. W ocenie wnioskodawcy Sąd nie powinien sugerować się innymi rozstrzygnięciami a ustalenia poczynić samodzielnie w oderwaniu od rozstrzygniętych spraw. W konsekwencji wnioskodawca wniósł o zmianę wyroku i uwzględnienie jego żądań. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja, jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, choć wytknięcia wymaga uchybienie procesowe, którego dopuścił się Sąd I instancji, co jednak pozostaje bez wpływu na ocenę zarzutów apelacyjnych w takim kształcie jak zostały przedstawione. Dla porządku wskazać bowiem trzeba, że roszczenie wnioskodawcy w toku postępowania zostało częściowo zaspokojone – w zakresie odnoszącym się do zawieszenia części uzupełniającej świadczenia. Jak bowiem ustalił to niewadliwie Sąd I instancji, poprzednia decyzja, zawieszająca część uzupełniającą świadczenia została zmieniona wyrokiem z dnia 16 listopada 2010r. w sprawie XV U 753/10. Przekłada się to także na niniejszą decyzję „waloryzacyjną”, w której również zawarte było rozstrzygniecie będące konsekwencją zawieszenia części uzupełniającej świadczenia. W konsekwencji uwzględnienia odwołania wnioskodawcy we wskazanej powyżej sprawie zachodziła przesłanka do częściowego umorzenia postępowania wobec zaspokojenia wnioskodawcy – na co słusznie wskazuje pozwany w piśmie z dnia 29.09.2011r. (k.32). Mając jednak na względzie, że zarzuty apelacyjne koncentrują się na innych aspektach zaskarżonej decyzji – a dotyczą materii będącej konsekwencją rozstrzygnięć w sprawach sygn. akt XV U4113/09 oraz XV U 413/10, nie było podstaw do korekty orzeczenia w tym zakresie. W błędzie pozostaje wnioskodawca twierdząc, że rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd „nie powinien sugerować się innymi rozstrzygnięciami a ustalenia poczynić samodzielnie”. Stosownie bowiem do art.365 §1 k.p.c. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c. , że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r. w sprawie IV CSK 563/10 - LEX nr 864020) Powyższe oznacza, że Sąd nie tylko powinien sugerować się wcześniejszymi orzeczeniami, lecz był nimi związany i nie mógł poczynić ocen odmiennych. Innymi słowy, skoro kwestie wyłączenia wnioskodawcy z ubezpieczenia emerytalno - rentowego rolników w okresach od dnia 1 stycznia 1991 r do dnia 14 sierpnia 1991 r. i od dnia 10 września 1991 r. do dnia 31 marca 1994r. oraz odmowy doliczenia do części składkowej okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 1 lipca 1977r. do 9 września 1981 r. wraz z ich skutkami finansowymi zostały negatywnie przesądzone prawomocnymi wyrokami, to nie ma możliwości powrotu do tych kwestii i dokonania odmiennej oceny w tym czy jakimkolwiek innym postępowaniu sądowym. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że wnioskodawca nie złożył żadnych merytorycznych zarzutów do wydanej decyzji powołując się wyłącznie na zarzuty dotyczące uprzednio zaskarżonych decyzji, które były przedmiotem rozpoznania przez sąd w sprawach wyżej wymienionych. Wnioskodawca nie przedstawił również w apelacji żadnych innych zarzutów wobec zaskarżonego rozstrzygnięcia, co skutkowało oddaleniem apelacji stosownie do art.385 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI