III AUa 45/25

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2025-07-30
SAOSubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekWysokaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneskładkiwynagrodzeniezasady współżycia społecznegoobejście prawaZUSpracownikpłatnik składeksąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając, że wynagrodzenie pracownika w wysokości 5000 zł netto było godziwe i nie stanowiło próby obejścia prawa.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował podstawę wymiaru składek pracownicy D. P., twierdząc, że jej wynagrodzenie 5000 zł netto było rażąco wygórowane i miało na celu uzyskanie wyższych świadczeń. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, uznając wynagrodzenie za adekwatne do kwalifikacji, zakresu obowiązków i realiów rynkowych, a także podkreślając, że ZUS nie udowodnił naruszenia zasad współżycia społecznego.

Sprawa dotyczyła kwestionowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownicy D. P., która została zatrudniona z wynagrodzeniem 5000 zł netto. ZUS uznał, że wynagrodzenie to było rażąco wygórowane, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i miało na celu obejście prawa w celu uzyskania wyższych świadczeń. Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że podstawa wymiaru składek powinna być ustalona na zadeklarowanym przez pracodawcę poziomie. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację ZUS, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował kryteria godziwości wynagrodzenia, w tym ekwiwalentność wobec pracy, kwalifikacje, ilość i jakość świadczonej pracy, a także realia rynkowe i dostępność kadr. Stwierdzono, że zakres obowiązków D. P. rozszerzył się, obejmując m.in. stosunki zagraniczne, negocjacje i poszukiwanie nowych partnerów biznesowych. Sąd uznał, że wynagrodzenie 5000 zł netto było adekwatne do jej doświadczenia, kwalifikacji i zakresu obowiązków, a także zgodne z realiami rynkowymi dla specjalisty ds. handlowych. ZUS nie wykazał, że strony działały wyłącznie w celu uzyskania wyższych świadczeń lub że wynagrodzenie było rażąco wygórowane. W konsekwencji apelacja ZUS została oddalona, a pracownicy zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wynagrodzenie pracownika ustalone w umowie o pracę, które jest wyższe od poprzedniego i wyższe od najniższego wynagrodzenia, nie może być uznane za rażąco wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeśli jest adekwatne do kwalifikacji, zakresu obowiązków, ilości i jakości pracy oraz realiów rynkowych, a organ rentowy nie udowodnił naruszenia prawa lub zasad współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że wynagrodzenie 5000 zł netto było godziwe i ekwiwalentne do pracy świadczonej przez D. P., biorąc pod uwagę jej rozszerzone obowiązki (w tym stosunki zagraniczne), wieloletnie doświadczenie, kwalifikacje oraz realia rynkowe dla specjalisty ds. handlowych. ZUS nie wykazał, że strony działały w celu obejścia prawa lub uzyskania nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

D. P.

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P.instytucjapozwany
(...) sp. z o.o.spółkapłatnik składek

Przepisy (10)

Główne

u.s.u.s. art. 18 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 6 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 20 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 4 § 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 58 § 1-3

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego, w tym ustanowienie rażąco wygórowanego wynagrodzenia.

k.p. art. 78 § 1

Kodeks pracy

Wynagrodzenie powinno odpowiadać w szczególności rodzajowi pracy i kwalifikacjom, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 18 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 98 § 1, 3, 4

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie 5000 zł netto było adekwatne do rozszerzonego zakresu obowiązków pracownicy, obejmującego m.in. stosunki zagraniczne, negocjacje i poszukiwanie nowych partnerów biznesowych. Pracownica posiadała odpowiednie kwalifikacje i wieloletnie doświadczenie, które uzasadniały wyższe wynagrodzenie. Wynagrodzenie było zgodne z realiami rynkowymi dla stanowiska specjalisty ds. handlowych. Organ rentowy nie wykazał, że strony działały w celu obejścia prawa lub uzyskania nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Wynagrodzenie 5000 zł netto było rażąco wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Podpisanie umowy o pracę z wyższym wynagrodzeniem miało na celu uzyskanie wyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zakres obowiązków pracownicy nie uległ rzeczywistemu zwiększeniu od stycznia 2023 r.

Godne uwagi sformułowania

podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne ustalenie dla D. P. podstawy wymiaru składek w wysokości 5.000 zł netto nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 2 i 3 KC, tj. było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wynagrodzenie w kwocie 5000 zł netto miesięcznie było ekwiwalentne i godziwe, a zatem nie było przesłanek do obniżenia podstaw wymiaru składek ubezpieczonej nie ma przeszkód do umówienia się przez strony na wynagrodzenie wyższe od najniższego wynagrodzenia za pracę, jednakże ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego co prawda z punktu widzenia art. 18 § 1 k.p. i 22 § 1 k.p. nie ma przeszkód do umówienia się przez strony na wynagrodzenie wyższe od najniższego wynagrodzenia za pracę, jednakże ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu

Skład orzekający

Marta Sawińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie godziwości wynagrodzenia pracownika w kontekście podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, stosowanie art. 58 k.c. i art. 78 k.p. w sprawach dotyczących składek ZUS, ocena dowodów w postępowaniu sądowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego argumentacja dotycząca oceny wynagrodzenia i zasad współżycia społecznego ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ZUS może kwestionować wynagrodzenie pracownika, a także jak sądy oceniają, czy takie wynagrodzenie jest 'godziwe'. Jest to istotne dla pracodawców i pracowników, zwłaszcza w kontekście optymalizacji kosztów i świadczeń.

ZUS kwestionuje Twoje wysokie wynagrodzenie? Sprawdź, jak sąd ocenił sprawę pracownicy z pensją 5000 zł netto.

Dane finansowe

WPS: 2542 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 675 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 45/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska Protokolant: Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy D. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. przy udziale : (...) sp. z o.o. w P. o podstawę wymiaru składek na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt VII U 1487/23 1. oddala apelację, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na rzecz D. P. kwotę 675 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. sędzia Marta Sawińska UZASADNIENIE Decyzją z 27 czerwca 2023 r., nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. stwierdził, że podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne D. P. jako pracownika u płatnika składek (...) sp. z o.o. wynosi: miesiąc/rok ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczenie chorobowe ubezpieczenie wypadkowe ubezpieczenie zdrowotne 01/2023 982,71 zł 982,71 zł 982,71 zł 847,98 zł 02/2023 3852,24 zł 3852,24 zł 3852,24 zł 3514,05 zł 03/2023 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł 189,95 zł W uzasadnieniu wskazał, że D. P. od 23 grudnia 2022 r. była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako pracownik u płatnika składek na pełen etat za wynagrodzeniem 5000 zł netto + ewentualna nagroda. Od 30 stycznia 2023 r. ubezpieczona stała się niezdolna do pracy. W dokumentach rozliczeniowych dotyczących ubezpieczonej od miesiąca 12/2022 płatnik składek wykazał następujące podstawy – za miesiące 12/2022 – 0,00 zł, za 01/2023 1630,99 zł, za 2/2023 – 6393,46 zł, od 3/2023 – 0,00 zł. Od 30 stycznia 2023 r. do 3 marca 2023 r. płatnik wykazał w dokumentach rozliczeniowych wynagrodzenie za czas choroby, następnie ubezpieczona złożyła wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego. Organ rentowy uznał, że ustalenie dla D. P. podstawy wymiaru składek w wysokości 5000 zł netto nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 2 i 3 kodeksu cywilnego , tj. było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. ZUS podkreślił, że w poprzedniej firmie, w której pracowała ubezpieczona na stanowisku asystentki zarządu, a w której komandytariuszem był Ł. K. , otrzymywała wynagrodzenie 4127,40 zł brutto. Zakres obowiązków w związku z nowo zawartą umową nie uległ zmianie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. P. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę oraz zasądzenie od ZUS kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że w jej ocenie zastrzeżenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jakoby ustalenie dla niej podstawy wymiaru składek w wysokości 5.000 zł netto nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 2 i 3 KC , tj. było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, są bezpodstawne. Zaznaczyła , iż podstawa wymiaru składek wyliczona w oparciu o wynagrodzenie ustalone w umowie o pracę z 23 grudnia 2022 r. nie została określona na wysokim poziomie, a jej ustalenie zostało dokonane w oparciu o posiadane przez nią kwalifikacje zawodowe, zakres obowiązków przypisany do jej stanowiska pracy, posiadane wieloletnie doświadczenie w branży myjni samochodowych oraz wysoką jakość świadczonej pracy na rzecz poprzedniego pracodawcy. W piśmie z dnia 5 lutego 2024 r. płatnik składek (...) sp. z o.o. podzielił stanowisko odwołującej D. P. zaprezentowane w odwołaniu. Wyrokiem z 28 listopada 2024r. Sąd Okręgowy w Poznaniu (sygn. VII U 1487/23) zmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne D. P. podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. za okres od 01/2023 do 03/2023 stanowi kwota zadeklarowana przez płatnika składek (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującej się 900 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty (pkt 2 wyroku). Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w P. (wcześniej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa) została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 20 czerwca 2013 r. pod numerem KRS (...) . Przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy jest PKD 4120Z Roboty budowalne związane z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Komplementariuszem spółki i jednocześnie wspólnikiem uprawnionym do samodzielnej reprezentacji spółki jest (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . Komandytariuszem spółki jest Ł. K. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka w W. (wcześniej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 8 maja 2013 r. pod numerem KRS (...) . Jedynym wspólnikiem spółki oraz jednocześnie prezesem zarządu pozostaje Ł. K. . (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka w W. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 15 września 2022 r. pod numerem KRS (...) . Kapitał zakładowy spółki wynosi 50 000 zł. Jedynym wspólnikiem spółki oraz jednocześnie prezesem zarządu pozostaje Ł. K. . Przedmiotem przeważającej działalności przedsiębiorcy jest (...) Roboty budowalne związane z wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. D. P. urodziła się (...) we W. . W 2013 r. odwołująca ukończyła prawo w Wyższej Szkole (...) w P. na Wydziale (...) . W 2015 r. D. P. ukończyła studia podyplomowe w (...) Wyższej Szkole (...) w P. w zakresie (...) dla (...) . W 2016 r. odwołująca ukończyła studia podyplomowe na kierunku zarządzenie BHP w Wyższej Szkole (...) z siedzibą w P. . W dniu 23 listopada 2015 r. D. P. zawarła z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa umowę o pracę na pełen etat na stanowisku sekretarki na okres próbny od 23 listopada 2015 r. do 22 lutego 2016 r. Strony ustaliły, że D. P. przysługiwać będzie wynagrodzenie miesięczne w kwocie 2 345 zł brutto + ewentualna nagroda uznaniowa, a miejscem wykonywania pracy będzie siedziba pracodawcy w P. . Strony postanowiły, że zakres obowiązków pracownika obejmuje całokształt czynności ukierunkowanych na organizację i koordynację pracy F1, w tym w szczególności: ⚫ prowadzenie kalendarza pracy i spotkań ⚫ organizacja i obsługa spotkań, zebrań, wyjazdów służbowych itp. ⚫ przygotowanie pism, wystąpień, prezentacji, raportów, analiz ⚫ obsługa korespondencji ⚫ przygotowywanie i obsługa prezentacji oferty (...) ⚫ reprezentowanie (...) podczas spotkań, targów, itp. ⚫ dbanie o wizerunek (...) ⚫ organizacja zaopatrzenia f1 w materiały biurowe ⚫ wsparcie zakupów ( w tym importu) oraz sprzedaży (w tym eksportu) przez (...) ⚫ koordynacja przepływu informacji pomiędzy zarządem a pracownikami i współpracownikami (...) . W dniu 5 lutego 2016 r. strony zawarły aneks do umowy o pracę z 23 listopada 2015 r., zmieniający postanowienia umowy dotyczące terminu wypłaty wynagrodzenia. W dniu 23 lutego 2016 r. D. P. zawarła z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa umowę o pracę na pełen etat na stanowisku asystentki biura zarządu na okres od 23 lutego 2016 r. do 22 lutego 2017 r. Strony ustaliły, że D. P. przysługiwać będzie wynagrodzenie miesięczne w kwocie 3 239 zł brutto + ewentualna nagroda uznaniowa, a miejscem wykonywania pracy będzie siedziba pracodawcy w P. . Strony postanowiły, że zakres obowiązków pracownika obejmuje całokształt czynności ukierunkowanych na organizację i koordynację pracy (...) , w tym w szczególności: ⚫ prowadzenie kalendarza pracy i spotkań ⚫ organizacja i obsługa spotkań, zebrań, wyjazdów służbowych itp. ⚫ przygotowanie pism, wystąpień, prezentacji, raportów, analiz ⚫ obsługa korespondencji ⚫ przygotowywanie i obsługa prezentacji oferty (...) ⚫ reprezentowanie (...) podczas spotkań, targów, itp. ⚫ dbanie o wizerunek (...) ⚫ organizacja zaopatrzenia (...) w materiały biurowe ⚫ wsparcie zakupów (w tym importu) oraz sprzedaży ( w tym eksportu) przez (...) ⚫ koordynacja przepływu informacji pomiędzy zarządem a pracownikami i współpracownikami (...) . W dniu 1 czerwca 2016 r. strony zawarły aneks do umowy o pracę z 23 lutego 2016 r. Na mocy aneksu strony zmieniły nazwę stanowiska D. P. na asystentka zarządu oraz ustaliły wynagrodzenie na poziomie 3 635,84 zł miesięcznie brutto + ewentualna nagroda. Strony postanowiły, że zakres obowiązków pracownika będzie obejmował całokształt czynności ukierunkowanych na organizację i koordynację pracy (...) , w tym w szczególności: ⚫ prowadzenie kalendarza pracy i spotkań ⚫ organizacja i obsługa spotkań, zebrań, wyjazdów służbowych itp. ⚫ przygotowanie pism, wystąpień, prezentacji, raportów, analiz ⚫ przygotowywanie i obsługa prezentacji oferty (...) ⚫ reprezentowanie (...) podczas spotkań, targów, itp. ⚫ dbanie o wizerunek (...) ⚫ wsparcie zakupów (w tym importu) oraz sprzedaży (w tym eksportu) przez (...) ⚫ koordynacja przepływu informacji pomiędzy zarządem a pracownikami i współpracownikami (...) . ⚫ organizowanie, rozliczanie, kontrolowanie imprez firmowych (...) ⚫ zamawianie, zainstalowanie i sprawdzanie nośników reklamowych na inwestycjach (...) . W dniu 8 grudnia 2016 r. D. P. zawarła z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa umowę o pracę na pełen etat na stanowisku specjalisty ds. handlowych umowę o prace na czas nieokreślony. Strony ustaliły, że D. P. przysługiwać będzie wynagrodzenie miesięczne w kwocie 3 635,84 zł brutto + ewentualna nagroda uznaniowa, a miejscem wykonywania pracy będzie siedziba pracodawcy w P. . Strony postanowiły, że zakres obowiązków pracownika obejmuje całokształt czynności ukierunkowanych na organizację i koordynację pracy (...) , w tym w szczególności: ⚫ przygotowanie pism, wystąpień, prezentacji, raportów, analiz ⚫ przygotowywanie i obsługa prezentacji oferty (...) ⚫ wsparcie zakupów (w tym importu) oraz sprzedaży (w tym eksportu) przez (...) ⚫ opracowywanie i realizacja strategii sprzedaży pracodawcy ⚫ współpraca z działem marketingu w zakresie realizowanej strategii sprzedaży pracodawcy ⚫ sporządzanie raportów i analiz dotyczących wyników sprzedaży ⚫ wspieranie pracy dyrektora sprzedaży ⚫ rozwijanie współpracy z kluczowymi partnerami biznesowymi pracodawcy ⚫ pozyskiwanie nowych partnerów biznesowych dla pracodawcy ⚫ wdrażanie projektów realizowanych dla klientów pracodawcy ⚫ ustalanie i negocjowanie warunków sprzedaży na rzecz klientów ⚫ koordynacja procesu realizacji umów handlowych ⚫ przeprowadzanie działań handlowych zmierzających do sprzedaży produktu pracodawcy ⚫ monitorowanie działań konkurencji ⚫ monitorowanie nowych rynków zbytu ⚫ reprezentowanie (...) podczas spotkań, targów, itp. Aneksem z 1 lipca 2018 r. do umowy o pracę z 8 grudnia 2016 r. strony zmieniły nazwę stanowiska D. P. na specjalista ds. handlowych oraz ustaliły wynagrodzenie na poziomie 4 210,18 zł miesięcznie brutto + ewentualna nagroda. Aneksem z 1 stycznia 2020 r. do umowy o pracę z 8 grudnia 2016 r. strony ustaliły wynagrodzenie odwołującej na poziomie 4 127,40 zł miesięcznie brutto + ewentualna nagroda. W dniu 23 grudnia 2022 r. strony zawarły porozumienie, na mocy którego postanowiły, że z dniem 23 grudnia 2022 r. ulega rozwiązaniu umowa o pracę zawarta 8 grudnia 2016 r. Rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło bez zachowania okresu wypowiedzenia ze skutkiem na dzień 23 grudnia 2022 r., co obie strony zaakceptowały. Jednocześnie w dniu 23 grudnia 2022 r. D. P. zawarła z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością umowę o prace na czas nieokreślony na pełen etat na stanowisku specjalisty ds. handlowych. Strony ustaliły, że D. P. przysługiwać będzie wynagrodzenie miesięczne w kwocie 5 000 zł netto + ewentualna nagroda uznaniowa, a miejscem wykonywania pracy będzie siedziba pracodawcy w P. . Strony postanowiły, że zakres obowiązków pracownika obejmuje całokształt czynności składających się na zaopatrzenie magazynu, negocjowanie cen produktów w związku z funkcjonowaniem działu produkcji i serwisu, zamawianie części wykorzystywanych na myjniach bezdotykowych. Zakres obowiązków D. P. wynikający z umowy o pracę z 23 grudnia 2022 r. uległ rozszerzeniu w porównaniu do zakresu obowiązków wynikających z poprzednich umów o pracę zawartych z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, o stosunki zagraniczne. Odwołująca świadcząc pracę w ramach umowy o pracę z 23 grudnia 2022 r. negocjowała warunki umowy, ustalała ceny, poszukiwała firmy zajmujące się częściami do myjni bezdotykowych, nawiązała kontakt z firmą włoską w zakresie detergentów, kontaktowała się z innymi firmami zagranicznymi z Niemiec, Włoch telefonicznie oraz mailowo. Ł. K. zdecydował o zawiązaniu nowej spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, bowiem powstał spór dotyczący nazwy firmy – znaku towarowego - (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa. D. P. od 30 stycznia 2023 r. stała się niezdolna do pracy. W czasie nieobecności odwołującej jej obowiązki przejął J. K. (1) , prowadzący własną działalność gospodarczą i współpracujący z płatnikiem składek. Miesięcznie wystawia faktury VAT na kwotę ok. 8-9 tys. zł netto. Płatnik składek na umowę o pracę zatrudnia około 5 pracowników z wynagrodzeniem około 5000 zł netto miesięcznie. Sytuacja ekonomiczna płatnika składek w 2022 r. pozwalała na zatrudnienie odwołującej z wynagrodzeniem 5000 złotych netto miesięcznie. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. odwołująca oświadczyła, że aktualnie korzysta z urlopu macierzyńskiego i za trzy tygodnie wraca do pracy u płatnika składek na tych samych warunkach. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym zmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne D. P. podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. za okres od 01/2023 do 03/2023 stanowi kwota zadeklarowana przez płatnika składek (pkt 1 wyroku) oraz zasądził od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującej się 900 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty (pkt 2 wyroku). Przechodząc do rozważań prawnych Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy, tj. przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu m.in. zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków (art. 18 ust. 2 ustawy). Powołał również art. 20 ust. 1, art. 41 ust. 1, 12 i 13 ww. ustawy, art. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 58 k.c. i art. 78 § 1 k.p. Nadto powołał liczne orzecznictwo sądów w tym SN. W zaskarżonej decyzji ZUS przyjął, że ustalenie ubezpieczonej wynagrodzenia za pracę w kwocie 5000 zł netto miesięcznie naruszało zasady współżycia społecznego i zmierzało do obejścia prawa, gdyż wyłącznym celem stron umowy o pracę było doprowadzenie do uzyskania przez ubezpieczoną wysokich świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy uznał w związku z tym, że postanowienie umowne określające w/w wynagrodzenie jest – dla potrzeb ustalenia podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne – nieważne zgodnie z art. 58 § 1-3 k.c. i ustalił ubezpieczonej podstawy wymiaru składek za miesiące ujęte w decyzji w kwocie wynagrodzenia odwołującej otrzymywanego z tytułu wykonywania obowiązków w poprzedniej firmie prowadzonej przez tego samego właściciela w wysokości 4127,40 zł brutto. W ocenie Sądu I instancji organ rentowy nie wykazał, aby wynagrodzenie D. P. ustalone w spornej umowie o pracę z 23 grudnia 2022 r. było niegodziwie wysokie, względnie naruszało przesłanki z art. 78 § 1 k.p. lub było z innych przyczyn nieekwiwalentne. W zaskarżonej decyzji organ rentowy powołał się w istocie na dwie okoliczności pozwalające, jego zdaniem, na redukcję podstawy wymiaru składek wykazanej przez płatnika składek za ubezpieczoną. ZUS wskazał mianowicie, że zakres obowiązków odwołującej w związku z nowo zawartą umową nie uległ zmianie, jak również, że w poprzedniej firmie prowadzonej przez Ł. K. odwołująca otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 4127,40 zł brutto. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że odwołująca współpracowała z firmami Ł. K. od 2015 r. Na początku pracowała dla (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, a od grudnia 2022 r. w oparciu o sporną umową o pracę z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . Zmiana ta wynikała tylko i wyłącznie z uwagi na spór sądowy, toczący się w zakresie używania znaku towarowego dotychczasowego pracodawcy. Na przestrzeni lat zajmowane przez odwołującą stanowiska zmieniały się, ulegał rozszerzeniu zakres obowiązków odwołującej oraz sukcesywnie wzrastało otrzymywane przez odwołującą wynagrodzenie. Wbrew twierdzeniem organu rentowego zakres obowiązków wynikający ze spornej umowy o pracę z 23 lutego 2024 r. uległ rozszerzeniu w stosunku do obowiązków wynikających z poprzednich umów o pracę zawartych z firmą prowadzoną przez Ł. K. . Jak wynika z zeznań odwołującej, jej zakres obowiązków uległ rozszerzeniu o tzw. o stosunki zagraniczne. Odwołująca świadcząc pracę w ramach umowy o pracę z 23 grudnia 2022 r. negocjowała warunki umowy, ustalała ceny, poszukiwała firm zajmujących się częściami do myjni bezdotykowych, nawiązała kontakt z firmą włoską w zakresie detergentów, kontaktowała się z innymi firmami zagranicznymi z Niemiec, Włoch telefonicznie i mailowo. Odwołująca wykonywała zatem czynności, których nie miała w zakresie swoich obowiązków w oparciu o poprzednią umowę o pracę zawartą z (...) sp. z o.o. sp. k. 8 grudnia 2016 r. W dalszej kolejności wskazał, iż wynagrodzenie odwołującej nie wzrosło drastycznie w porównaniu do tego, które otrzymywała w oparciu o umowę o pracę z 8 grudnia 2016 r. Trudno w tej sytuacji uznać, że wynagrodzenie na poziomie 5000 zł netto jest wynagrodzeniem niegodziwym, rażąco wygórowanym, gdy poprzednio otrzymywała wynagrodzenie w wysokości około 4100 zł brutto. Sąd I instancji zaznaczył, że ubezpieczona miała niezbędne kwalifikacje do wykonywania powierzonych jej obowiązków, czego ZUS nie kwestionował. Z kolei na to, że płatnik składek miał potrzebę zatrudnienia pracownika z takimi umiejętnościami wskazują dokumenty zgromadzone w aktach sprawy oraz zeznania stron. Jednocześnie ubezpieczona znała specyfikę działalności płatnika składek, bo w przeszłości przez wiele lat związana była z poprzednią firmą Ł. K. , której przedmiot działalności był tożsamy z przedmiotem działalności (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . Wynagrodzenie w kwocie 5000 zł netto nie odbiegało przy tym wcale od normy w branży handlowej czy na stanowisku specjalisty ds. handlowych (a w każdym razie ZUS tego nie wykazał). J. K. (2) , który przejął wykonywanie obowiązków odwołującej się podczas jej nieobecności, w ramach swojej działalności wystawia z tego tytułu miesięcznie fakturę VAT na kwotę ok. 8-9 tys. zł netto. Ogół powyższych okoliczności (szeroki zakres obowiązków ubezpieczonej, posiadane przez ubezpieczoną kwalifikacje i doświadczenie zawodowe, potrzeby gospodarcze płatnika, sytuacja na rynku pracy i stawki wynagrodzenia obowiązujące w branży) przekonuje, że wynagrodzenie w kwocie 5000 zł netto miesięcznie było ekwiwalentne i godziwe, a zatem nie było przesłanek do obniżenia podstaw wymiaru składek ubezpieczonej. W uzupełnieniu dodać trzeba, że kodeks pracy nie określa górnej granicy wynagrodzenia, a w obrocie prywatnym swoboda stron w kształtowaniu wysokości wynagrodzenia jest większa niż w sferze publicznej, co (w świetle ww. orzecznictwa) również nie może być pomijane przy ocenie zasadności ograniczenia podstawy wymiaru składek przez ZUS. Organ rentowy nie wykazał także twierdzenia o dążeniu stron wyłącznie do uzyskania przez ubezpieczoną wyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji - na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. i ww. przepisów - zmienił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w punkcie 1) sentencji. O kosztach procesu orzeczono w punkcie 2) sentencji na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, mając na uwadze wartość przedmiotu sporu ustalona przez sąd (2 542 zł - k. 28v i 57). Organ rentowy obciążony jest własnymi kosztami procesu (w zakresie poniesionym) oraz kosztami zastępstwa procesowego odwołującej jako strona przegrywająca proces. Apelację od powyższego wyroku wywiódł Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. , zaskarżając go w całości i zarzucając mu: ⚫ naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz.U. z 2024r., poz. 497 ze zm. w zw. z art. 58 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny poprzez przyjęcie, że podstawę wymiaru składek odwołującej podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika (...) sp. z o.o. w okresie od stycznia 2023r. do marca 2023r. stanowi kwota zadeklarowana przez płatnika składek, ⚫ naruszenie przepisów kodeksu postępowania cywilnego regulujące zasady postępowania dowodowego tj. treści art. 233 § 1 k.p.c. polegające na braku wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego oraz na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że wynagrodzenie deklarowane przez płatnika jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne odpowiada rodzajowi i ilości świadczonej pracy na rzecz płatnika składek, podczas, gdy okoliczności sprawy wskazują, że od stycznia 2023r. nie nastąpiło rzeczywiste zwiększenie zakresu obowiązków i wykonywanej pracy w ramach stosunku pracy łączącego płatnika z odwołującą, a podpisanie umowy o pracę 23 grudnia 2022r., miało na celu uzyskanie wyższych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Mając na uwadze wskazane wyżej zarzuty, wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na apelację organu rentowego odwołująca D. P. wniosła o jej oddalenie całości i zasądzenie od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. kosztów procesu według norm przepisanych za postępowanie apelacyjne. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe w sposób staranny, nieuchybiający zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Zgromadzone w niniejszej sprawie dowody Sąd I instancji oceniał wszechstronnie, tj. wiarygodność i moc poszczególnych dowodów oceniona została w odniesieniu do całokształtu pozostałych dowodów. Sąd I instancji dokonał ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i Sąd Apelacyjny podstawę faktyczną wyroku w pełni podziela. Sąd Apelacyjny zaaprobował ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Na wstępie zaznaczyć należy, że kwestią sporną w niniejszej sprawie było jedynie ustalenie czy określone w umowie o pracę z 23 grudnia 2022r. wynagrodzenie odwołującej na kwotę 5000 zł netto było wynagrodzeniem odpowiednim, godziwym, czy nie stanowiło wynagrodzenia nadmiernego, wygórowanego, albowiem organ rentowy nie kwestionował tego, że D. P. świadczyła pracę na rzecz spółki płatnika składek (...) sp. z o.o. w P. . W ocenie pozwanego wynagrodzenie ustalone przez strony w umowie o pracę miało na celu uzyskanie przez odwołującą najkorzystniejszych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego ze względu na ciążę. W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny wskazuje, iż ocena wysokości wynagrodzenia uzgodnionego przez strony stosunku pracy na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych ma istotne znaczenie z uwagi na okoliczność, że ustalanie podstawy wymiaru składki z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy – zgodnie z art. 6 ust. 1, art. 18 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 i art. 4 pkt 9 , z zastrzeżeniem art. 18 ust. 2, art. 86 ust. 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych - następuje w oparciu o przychód, o którym mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych , a więc wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, a w szczególności wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty itp. Umowa o pracę wywołuje zatem nie tylko skutki bezpośrednie, dotyczące wprost wzajemnych relacji między pracownikiem i pracodawcą, lecz także dalsze, pośrednie, w tym w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, kształtując stosunek ubezpieczenia społecznego, w tym wysokość składki, co w konsekwencji prowadzi do uzyskania odpowiednich świadczeń. Oznacza to, że ocena postanowień umownych może i powinna być dokonywana także z punktu widzenia prawa ubezpieczeń społecznych, a więc nie tylko z punktu widzenia interesu pracownika (ubezpieczonego), ale także interesu publicznego. Tym samym Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zakwestionować wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że zostało ono wypłacone na podstawie umowy sprzecznej z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzającej do obejścia prawa ( art. 58 k.c. ). Jednoznacznie zatem należy stwierdzić, że co prawda z punktu widzenia art. 18 § 1 k.p. i 22 § 1 k.p. nie ma przeszkód do umówienia się przez strony na wynagrodzenie wyższe od najniższego wynagrodzenia za pracę, jednakże ustalenie w umowie o pracę rażąco wysokiego wynagrodzenia za pracę może być w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne jako dokonane z naruszeniem zasad współżycia społecznego, polegającym na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu - art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p. (wyrok Sądu Najwyższego z 09.08.2005 r. sygn. akt III UK 89/05, OSNP 2006/11-12/192, LEX nr 182780, wyrok Sądu Najwyższego z 04.08.2005 r., II UK 16/05, opubl. OSNP 2006/11-12/191, LEX nr 182776, wyrok Sądu Najwyższego z 19.05.2009 r., III UK 7/09, LEX nr 509047). Należy zwrócić uwagę, iż sprzeczny z zasadami współżycia społecznego może być niegodziwy cel umowy o pracę, polegający na ustaleniu nadmiernej wysokości wynagrodzenia (rażąco wygórowanego), aby otrzymywać zawyżone świadczenia z ubezpieczeń społecznych kosztem innych ubezpieczonych. Zgodnie bowiem z art. 58 § 2 k.c. nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, wyrażająca się m.in. poprzez ustanowienie rażąco wygórowanego, a zatem niegodziwego wynagrodzenia. Jednym z najistotniejszych kryterium godziwości (sprawiedliwości) wynagrodzenia za pracę, jest ekwiwalentność wynagrodzenia wobec pracy danego rodzaju, przy uwzględnieniu kwalifikacji wymaganych do jej wykonywania, jak też ilości i jakości świadczonej pracy ( art. 78 k.p. ). W wyroku z dnia 4 marca 2021 r. II USKP 24/21 Sąd Najwyższy orzekł, że ocena czy ustalone przez strony umowy o pracę wynagrodzenie może być uznane za właściwe, uwzględniające przesłankę ekwiwalentności zarobków do rodzaju i charakteru świadczonej pracy oraz posiadanego przez pracownika doświadczenia i kwalifikacji zawodowych, nie powinna być oparta o subiektywną ocenę charakteru pracy wykonywanej przez pracownika na danym stanowisku pracy, ale powinna być dokonana w oparciu o obiektywne wzorce. Dla takiej oceny należy stosować wzorzec, który w najbardziej obiektywny sposób pozwoli ustalić poziom wynagrodzeń za pracę o zbliżonym lub takim samym charakterze i będzie uwzględniał również warunki obrotu i realia życia gospodarczego (koniunkturę gospodarczą, opłacalność działalności w danej branży, miejsce wykonywania pracy, poziom bezrobocia na lokalnym rynku pracy, dostępność wykwalifikowanych kadr). Wzorcem godziwego wynagrodzenia, który czyni zadość ekwiwalentności zarobków do rodzaju i charakteru świadczonej pracy oraz posiadanych przez pracownika doświadczenia i kwalifikacji zawodowych, będzie wzorzec uwzględniający, między innymi, takie czynniki jak: obowiązująca u pracodawcy siatka wynagrodzeń, średni poziom wynagrodzeń za taki sam lub podobny charakter pracy w danej branży, wykształcenie, zakres obowiązków, odpowiedzialność materialna oraz dyspozycyjność. Nie można też pomijać, że na wysokość wynagrodzenia wpływ mają nie tylko kryteria wymienione w art. 78 § 1 k.p. , ale także pośrednio koniunktura gospodarcza, opłacalność działalności w danej branży, miejsce wykonywania pracy, relacja między popytem i podażą, wielkość stopy bezrobocia. Wielość czynników wpływających na wysokość wynagrodzenia wymaga głębszej analizy przed postawieniem tezy, że kwestionowane wynagrodzenie nie jest ekwiwalentne. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Sąd Okręgowy oceniając wysokość podstawy wymiaru składki odwołującej uwzględnił wymienione wyżej czynniki, a w szczególności rodzaj wykonywanej przez nią pracy, ilość i jakość tej pracy oraz kwalifikacje wymagane do jej wykonywania. Z kolei argumenty przedstawione w treści apelacji, nie podważyły w żaden sposób zasadności stanowiska Sądu I instancji. Zastosowane kryteria zasadnie pozwoliły Sądowi I instancji uznać, że wynagrodzenie ustalone przez strony w umowie o pracę z 23 grudnia 2022r. nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a dokonując tych ustaleń nie doszło naruszenia przez Sąd prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 58 § 1 i 2 k.c. Także zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego uznać należy za niezasadne. Dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności strona skarżąca powinna wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając. Pozwany temu zadaniu nie sprostał. Zgodnie z treścią art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W wyroku Sądu Najwyższego z 27 września 2002 r. w sprawie IV CKN 1316/00 wskazano, że ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części dotyczącej ustalenia faktów, tj. rozstrzygania spornych kwestii na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się z dowodami. Powinna odpowiadać regułom logicznego myślenia wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego będące wyznacznikiem granic dopuszczalnych wniosków i stopnia prawdopodobieństwa ich przydatności w konkretnej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 k.p.c. , choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez sąd; nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych. W postanowieniu z 2 grudnia 1999 r. w sprawie III CKN 122/99 Sąd Najwyższy uznał, że sąd orzekający nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, gdy jego przekonanie odnośnie mocy poszczególnych dowodów i ich znaczenia dla sprawy oparte zostało na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i pozostaje w zgodzie z zasadami logicznego wnioskowania. Z kolei art. 227 k.p.c. określa jedynie, jakie fakty są przedmiotem dowodu, stanowiąc, iż są to fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Twierdzenie, że przepis ten został naruszony przez sąd rozpoznający sprawę, ma rację bytu tylko w sytuacji, gdy wykazane zostanie, iż sąd przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w sprawie i ta wadliwość postępowania dowodowego mogła mieć wpływ na wynik sprawy, bądź gdy sąd odmówił przeprowadzenia dowodu na fakty mające istotne znaczenie w sprawie, wadliwie oceniając, że nie mają one takiego charakteru. Natomiast o tym, jakie fakty są istotne, decyduje przytoczona w pozwie podstawa faktyczna zgłoszonego przez powoda żądania w powiązaniu z normą prawa materialnego stanowiącą podstawę prawną orzekania o tym żądaniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe w sposób staranny, nieuchybiający zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Zgromadzone dowody były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy a Sąd Okręgowy oceniał wszechstronnie, tj. wiarygodność i moc poszczególnych dowodów oceniona została w odniesieniu do całokształtu pozostałych dowodów. Sąd I instancji dokonał ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i Sąd Apelacyjny podstawę faktyczną wyroku w pełni aprobuje. W ocenie Sądu Odwoławczego słusznie uznał Sąd I instancji, iż wynagrodzenie odwołującej ustalone przez strony należy uznać za odpowiednie z punktu widzenia dostępności wykwalifikowanych kadr, rodzaju i ilości wykonywanej przez nią pracy, zakresu obowiązków, jej doświadczenia oraz kwalifikacji. Podkreślenia wymaga za Sądem I instancji, że odwołująca od dłuższego już czasu wykonywała dla płatnika niezwykle szeroki zakres obowiązków, była doświadczonym pracownikiem. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu wynika, że odwołująca współpracowała z firmami Ł. K. od 2015 r. Na początku pracowała dla (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, a od grudnia 2022 r. w oparciu o sporną umową o pracę z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . Jak wyjaśnił podczas zeznań przed Sądem I instancji Ł. K. zmiana ta wynikała tylko i wyłącznie z uwagi na spór sądowy, toczący się w zakresie używania znaku towarowego dotychczasowego pracodawcy (stąd też doszło do zmiany nazwy firmy). Zaakcentować należy również, że na przestrzeni lat zajmowane przez odwołującą stanowiska zmieniały się, ulegał rozszerzeniu też zakres jej obowiązków, a także sukcesywnie wzrastało otrzymywane przez nią wynagrodzenie. Odwołująca podwyższała kwalifikację zawodowe, uczęszczała na kursy językowe. Wbrew twierdzeniem organu rentowego zakres obowiązków wynikający ze spornej umowy o pracę z 23 grudnia 2022 r. uległ rozszerzeniu w stosunku do obowiązków wynikających z poprzednich umów o pracę zawartych z firmą prowadzoną przez Ł. K. . Zakres obowiązków odwołującej po zawarciu spornej umowy (oraz zwiększeniu wynagrodzenia z 4127,40 zł brutto do 5000 zł brutto) uległ rozszerzeniu o tzw. o stosunki zagraniczne (co potwierdził m.in. prezes zarządu Ł. K. , wskazując cyt. „Po powrocie D. z pierwszego zwolnienia zaczęliśmy rozmowy dot. chemii do myjni. Podjęliśmy decyzję o importowaniu chemii” ). Odwołująca wykonywała zatem czynności, których nie miała w zakresie swoich obowiązków w oparciu o poprzednią umowę o pracę zawartą z (...) sp. z o.o. sp. k. z 8 grudnia 2016 r. Jak zgodnie zeznali odwołująca oraz przesłuchany za płatnika składek prezes zarządu Ł. K. odwołująca świadcząc pracę w ramach umowy o pracę z 23 grudnia 2022 r. negocjowała warunki umowy, ustalała ceny, poszukiwała firmy zajmujące się częściami do myjni bezdotykowych, nawiązała kontakt z firmą włoską w zakresie detergentów, kontaktowała się z innymi firmami zagranicznymi z Niemiec, Włoch telefonicznie i mailowo. Odwołująca miała pełną swobodę - sama znajdywała firmy, negocjowała warunki umowy, ustalała ceny, relację z pracodawcą miała bardzo dobre, miał on też do niej duże zaufanie z uwagi na długą i bezproblemową współpracę. Ł. K. zeznał, że zdecydował się na zatrudnienie odwołującej do nowo zawiązanej Spółki i to z wyższym wynagrodzeniem (niż przed 23 grudnia 2022r.), z uwagi właśnie na długą i dobrą współpracę z odwołującą, jej doświadczenie w tym też, że doskonale znała historię firmy i obowiązki. W (...) odwołująca miała zostać jak to określił „jego prawą ręką”, gdyż sporo czasu spędzał on w samochodzie (ok. 12 tys. miesięcznie), zajmował się dodatkowo pozyskiwaniem gruntów na inwestycje np. stacje benzynowe, obiekty handlowe. Zauważyć należy również, że wynagrodzenie w kwocie 5000 zł nie odbiegało przy tym wcale od normy w branży handlowej czy na stanowisku specjalisty ds. handlowych. Z kolei J. K. (2) , który przejął wykonywanie obowiązków odwołującej podczas jej nieobecności, w ramach swojej działalności wystawiał z tego tytułu miesięcznie fakturę VAT na kwotę ok. 8-9 tys. zł netto. Ponadto jak zeznał Ł. K. Spółka zatrudnia na podstawie umowy o pracę pięciu pracowników i na podstawie tzw. „podwykonawców” (na fakturach) około kilkunastu osób i ich wynagrodzenie było ok. 5000 zł na rękę (jak u odwołującej). W ocenie Sądu Odwoławczego sytuacja ekonomiczna płatnika składek w 2022 r. pozwalała na zatrudnienie odwołującej z wynagrodzeniem 5000 złotych netto miesięcznie. Co prawda jak zeznał Ł. K. , w 2022 r. Spółka miała zadłużenie w ZUS-się, ale nie ze względu na brak środków – problemy finansowe (brak przychodów), tylko ze względu na to, że klient na rzecz którego Spółka wykonywała dwie budowy nie zapłacił za tę budowę około 600000 zł, przez co w Spółka w tamtym roku poniosła stratę (obecnie sprawa jest w sądzie). Stąd też uznać należy, Spółka miała pieniądze, choć zamrożone w inwestycjach (zresztą problemy finansowe spółki nie powinny negatywnie wpływać na pracowników, którym wynagrodzenie należy się za wykonaną pracę, nawet gdyby spółka takie wynagrodzenie w rzeczywistości nie wypłaciła, bądź opłaciła z opóźnieniem – pracownicy nie tracą prawa do wynagrodzenia). W ocenie Sądu Odwoławczego tego rodzaju praca, jaką realizowała odwołująca, istotna z punktu widzenia interesów pracodawcy, w realiach gospodarki rynkowej, w warunkach wielkomiejskich, czego nie można pominąć, musi być wynagradzana znacznie wyżej niż na poziomie minimalnym. Tymczasem organ rentowy dokonując oceny całkowicie pomija wymienione okoliczności, przyjmując niejako automatycznie, że każdy pracownik, bez względu na jego umiejętności i rodzaj realizowanych obowiązków, powinien otrzymywać minimalne wynagrodzenie, a wyższe tylko wówczas, gdy wystąpią nadzwyczajne okoliczności. Sąd Apelacyjny podkreśla w tym aspekcie, że płaca minimalna to nie standard w stosunkach pracy, gdzie decydująca jest swobodna wola stron, ale minimum przewidziane przez ustawodawcę, pełniące rolę gwarancyjną, chroniące pracowników przed stosowaniem zbyt niskich stawek. Tego minimum należy się zatem trzymać jako pewnego punktu odniesienia, który stanowi punkt wyjścia do negocjacji wysokości wynagrodzenia. Co istotne, tego minimum można spodziewać się jako adekwatnego i właściwego w przypadku pracowników wykonujących prace nieskomplikowane, które nie wymagają nadmiernego wysiłku fizycznego, czy też intelektualnego. Jeśli jednak pracownik realizuje zadania angażujące go, wymagające przygotowania i odpowiednich kwalifikacji, jeśli z tym wiąże się dodatkowo wiedza pracownika i kwalifikacje, to przyjmowanie jako adekwatnej płacy minimalnej musi być ocenione jako sprzeczne z art. 78 k.p. Przepis ten nakazuje różnicować wynagrodzenie, wskazuje bowiem, że powinno być ono tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. W przypadku ubezpieczonej jej kwalifikacje, doświadczenie, ilość i jakość świadczonej pracy, istotność z punktu widzenia interesów pracodawcy przemawiają za uznaniem jako należnej i adekwatnej kwoty 5000 zł netto wynagrodzenia. Stąd brak jest podstaw do uznania, że zapisy umowy łączącej odwołującą z płatnikiem składek w zakresie warunków pracy i płacy odnośnie wysokości wynagrodzenia były sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierzały do obejścia prawa. W ocenie Sądu Odwoławczego płatnik składek prawidłowo wskazał podstawę wymiaru składek i wbrew stanowisku organu rentowego nie ma dysonansu między zakresem obowiązków wykonywanych przez odwołującą a wysokością przyznanego jej wynagrodzenia, które w istocie nie było nadmiernie wysokie i uwzględniało doświadczenie zawodowe i kwalifikacje ubezpieczonej. Wynagrodzenie przewidziane przez strony w umowie i stanowiące podstawę wymiaru składek odwołującej, jako pracownika stanowiło, zatem wynagrodzenie godziwe, a więc należne, właściwe, odpowiednie, rzetelne, uczciwe i sprawiedliwe oraz było ekwiwalentne do świadczonej przez nią pracy. Podkreślić należy, że to na organie rentowym, który przyjął zgłoszenie do ubezpieczenia i nie kwestionował tytułu tego zgłoszenia oraz przyjmował składki, spoczywa ciężar dowodu, że strony umowy o pracę złożyły nieprawdziwie oświadczenia woli, a nie na stronach stosunku pracy, że oświadczenia te odpowiadają prawdzie. Organowi rentowemu w toku postępowania administracyjnego jak również w toku niniejszego procesu nie udało się jednak wykazać, aby w istocie postanowienia umowne stron stosunku pracy co do wysokości wynagrodzenia naruszały zasady współżycia społecznego lub były nieważne. Pozwany organ rentowy nie zdołał również skutecznie zakwestionować wiarygodności dowodów zgłoszonych przez odwołującą. Zauważyć należy również, że na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. odwołująca oświadczyła, że aktualnie korzysta z urlopu macierzyńskiego i za trzy tygodnie wraca do pracy u płatnika składek na tych samych warunkach. Podsumowując, należy stwierdzić, że praca wykonywana przez odwołującą w ramach stosunku pracy posiada wszystkie cechy, które wpływają na określenie przysługującego jej wynagrodzenia jako godziwego, ekwiwalentnego. Obowiązki w szczególności odpowiadają ilości, jakości świadczonej pracy, a także uzyskanym przez odwołującą kwalifikacjom. Stąd też brak jest podstaw do uznania, że ustalone wynagrodzenie jest wygórowane i miało na celu jedynie osiągnięcie wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego podczas nieobecności w pracy w związku z ciążą. Należy zatem podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że ustalenie wysokości wynagrodzenia w spornej umowie nie nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego przez świadome dążenie do osiągania nieuzasadnionych (zawyżonych) korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu. Zatem zaskarżony wyrok Sądu I instancji w pełni odpowiada prawu. Uznając zarzuty apelującego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną apelację (pkt 1 wyroku). Mając na uwadze powyższe o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono (uwzględniając wartość przedmiotu sporu) na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mając powyższe na względzie zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na rzecz odwołującej D. P. kwotę 675 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej (pkt 2 wyroku). sędzia Marta Sawińska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI