III AUa 444/22

Sąd Apelacyjny2022-01-31
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniom społecznymŚredniaapelacyjny
umowa zlecenieubezpieczenia społecznepandemia COVID-19gotowość do pracybranża ochroniarskaZUSsąd apelacyjnykoszty zastępstwa procesowego

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, uznając, że pracownicy ochrony zatrudnieni na umowach zlecenia podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli faktycznie nie świadczyli pracy z powodu pandemii.

Sprawa dotyczyła podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez pracowników ochrony zatrudnionych na umowach zlecenia. Sąd Okręgowy uznał, że mimo braku faktycznego świadczenia pracy w okresach objętych sporem (spowodowanym pandemią COVID-19), pracownicy ci nadal podlegają ubezpieczeniom, ponieważ musieli pozostawać w gotowości do podjęcia pracy i wykonywali inne czynności na rzecz zleceniodawcy. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, oddalając apelację organu rentowego.

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił decyzje organu rentowego, uznając, że osoby wykonujące pracę na podstawie umów zlecenia dla spółki świadczącej usługi ochrony imprez masowych, podlegały obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w spornych okresach, mimo że faktycznie nie świadczyły pracy z powodu pandemii COVID-19. Sąd pierwszej instancji argumentował, że specyfika działalności spółki wymagała od zleceniobiorców gotowości do podjęcia pracy, a także wykonywali oni inne prace (np. magazynowe). Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Podkreślono, że ograniczenia epidemiczne były okolicznością zewnętrzną, niezależną od stron, a pracownicy musieli pozostawać w gotowości do świadczenia pracy. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego przez Sąd pierwszej instancji, uznając, że ocena dowodów była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wskazano, że ochrona ubezpieczeniowa jest wyłączona jedynie w przypadkach nieważności umowy, pozorności działania lub obejścia prawa, czego w tej sprawie nie stwierdzono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, ponieważ musiały pozostawać w gotowości do świadczenia pracy i mogły wykonywać inne czynności na rzecz zleceniodawcy.

Uzasadnienie

Specyfika działalności zleceniodawcy (ochrona imprez masowych) wymagała od zleceniobiorców gotowości do podjęcia pracy, nawet jeśli faktyczne imprezy były odwołane z powodu pandemii. Pracownicy mogli wykonywać inne prace (np. magazynowe) i byli zobowiązani do pozostawania w dyspozycji zleceniodawcy. Okoliczności zewnętrzne (pandemia) nie zwalniały ich z obowiązku ubezpieczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonych decyzji

Strona wygrywająca

płatnik składek / odwołująca spółka

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.organ_państwowyorgan rentowy
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.spółkapłatnik składek / odwołująca
R. B. (1)osoba_fizycznazainteresowany / zleceniobiorca
D. K.osoba_fizycznazainteresowany / zleceniobiorca
B. B.osoba_fizycznazainteresowana / zleceniobiorca

Przepisy (8)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają także obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 13 § pkt 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy do dnia jej rozwiązania lub wygaśnięcia.

k.c. art. 58 § § 1 i 3

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące nieważności czynności prawnej, w tym czynności sprzecznych z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie sądu pierwszej instancji o zmianie decyzji organu rentowego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 9 § ust. 2

Stawki minimalne opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Specyfika działalności gospodarczej zleceniodawcy wymagała gotowości do świadczenia pracy przez zleceniobiorców, nawet w okresach braku faktycznych imprez masowych. Zleceniobiorcy wykonywali inne prace na rzecz zleceniodawcy (np. magazynowe) w spornych okresach. Pandemia COVID-19 była okolicznością zewnętrzną, niezależną od stron, która ograniczyła możliwość świadczenia pracy, ale nie zwolniła z obowiązku ubezpieczenia. Zleceniodawca musiał utrzymywać bazę pracowników ochrony ze względu na ryzyko kar umownych w przypadku braku zapewnienia odpowiedniej liczby personelu.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że brak faktycznego świadczenia pracy w spornych okresach wyłącza podleganie ubezpieczeniom społecznym. Organ rentowy zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

musieli pozostawać w gotowości do dyspozycji zleceniodawcy okoliczność niezależna tak od odwołującej Spółki jak i samych zainteresowanych nie mogli fizycznie wykonywać umów zlecenia nie byli zwolnieni od obowiązków wynikających z zawartych umów zleceń sytuacja nadzwyczajna związana z pandemią wirusa COVID-19 nie miała możliwości zwolnienia pracowników, wszelkie niedociągnięcia po stronie odwołującej [...] mogłyby skończyć się dla niej nieprzyjemnościami

Skład orzekający

Gabriela Pietrzyk-Cyrbus

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Podkreślenie znaczenia gotowości do świadczenia pracy przez zleceniobiorców w specyficznych branżach, nawet w okresach ograniczeń zewnętrznych (np. pandemii), dla celów podlegania ubezpieczeniom społecznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pandemią i branżą ochrony imprez masowych. Kluczowe jest wykazanie gotowości do pracy i ewentualnego wykonywania innych prac na rzecz zleceniodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nieprzewidziane zdarzenia (pandemia) wpływają na stosunki pracy i ubezpieczenia, a także jak sądy interpretują obowiązki zleceniobiorców w takich sytuacjach. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy pracowałeś w czasie pandemii? ZUS może mieć do Ciebie pretensje o składki!

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 540 PLN

Sektor

usługi ochrony

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 444/22 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2022r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach zmienił zaskarżone decyzje w punktach od 1 do 3 oraz w punkcie 4 zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż odwołująca spółka istnieje od 2018r. i prowadzi działalność w branży zabezpieczenia ochrony imprez masowych. Spółka zatrudniała dwie osoby na podstawie umowy o pracę, tj. M. R. na stanowisku prezesa zarządu oraz osobę zajmującą się obsługą biura. Z osobami, które pracują dla odwołującej w charakterze pracowników ochrony, zawierane były umowy zlecenia. Sąd określił, iż kontrahentami odwołującej były w większości kluby sportowe, a w szczególności kluby piłkarskie i żużlowe, ponieważ spółka świadczy usługi zabezpieczenia masowych imprez sportowych, takich jak mecze piłkarskie, czy wyścigi żużlowe. Oprócz masowych imprez sportowych odwołująca spółka zajmuje się zabezpieczeniem imprez masowych artystyczno-rozrywkowych, takich jak koncerty muzyczne organizowane na stadionach i terenach otwartych, a także ochroną imprez eventowych – np. dużych spotkań firmowych. Odwołująca Spółka, przystępując do przetargu lub konkursu posiada informację jakie warunki muszą być spełnione do zabezpieczenia imprezy, w szczególności jaką liczbę pracowników ochrony musi dysponować. Może się jednak zdarzyć, że przed realizacją usługi zmieni się kwalifikacja wydarzenia - na imprezę masową podwyższonego ryzyka, która wymaga większej liczby pracowników ochrony. Bez posiadania bazy pracowników ochrony odwołująca nie mogłaby w ogóle brać udziału w przetargach i konkursach na świadczenie usług zabezpieczania i ochrony imprez masowych. Z kolei, w sytuacji gdyby spółka nie wywiązała się z zapewnienia odpowiedniej liczby pracowników ochrony do zabezpieczenia imprezy masowej, zobowiązana jest do zapłaty kary umownej. Umowy zawierane przez odwołującą z klubami piłkarskimi, są one zawierane z reguły na cały sezon piłkarski lub na kilka sezonów. Zdarza się, że odwołująca jest podwykonawcą w zakresie zabezpieczania imprez masowych - np. posiada umowę z Klubem Sportowym (...) na zabezpieczenie sektora stadionu dla kibiców przyjezdnych. W przypadku innych imprez masowych, np. artystyczno- rozrywkowych, przetargi odbywają się na bieżąco. Odwołująca, jako podmiot świadczący usługi zabezpieczania i ochrony imprez masowych, tj. w obszarze podlegającym ścisłym regulacjom, musi dysponować bazą pracowników ochrony, spełniających określone przepisami wymagania m.in. w zakresie: niekaralności, odpowiednich kwalifikacji (ukończonych kursów i zdanych egzaminów), uprawnień (np. członka służby informacyjnej, do posiadania broni). W przypadku pracowników ochrony, którzy zabezpieczają mecze piłkarskie, muszą oni dodatkowo spełniać warunki określone przez federacje piłkarskie, m.in. posiadać certyfikat Stewarda PZPN. Odwołująca musi również dysponować bazą tzw. kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisanych do rejestru KPOF prowadzonego przez Wojewódzką Komendę Policji, ponieważ umowy o świadczenie usług ochrony, które zawiera odwołująca, niejednokrotnie narzucają obowiązek posiadania odpowiedniej ilości (np. 20%) pracowników ochrony o statusie KPOF. W celu budowania bazy pracowników ochrony - potrzebnej już podczas przystępowania do przetargu – odwołująca Spółka zawiera z nimi umowy zlecenia na czas nieokreślony. Brak wskazania okresu obowiązywania umowy zlecenia jest również podyktowany charakterem działalności odwołującej – w sytuacji, gdy zajdzie potrzeba zabezpieczenia danej imprezy masowej, Spółka zwraca się telefonicznie (sms-owo) do pracowników będących w jej bazie, czy są zainteresowani jej zabezpieczeniem. Po otrzymaniu informacji zwrotnej od pracowników, odwołująca wybiera spośród zainteresowanych pracowników tych, którzy w jej ocenie posiadają najlepsze kwalifikacje do zabezpieczenia danej imprezy. Pracownicy ochrony zatrudnieni na podstawie umów zlecenia nie wykonują swoich obowiązków stale, ponieważ imprezy masowe odbywają się w określonych terminach, a nadto są różnego rodzaju i w związku z tym potrzebni są różni pracownicy ochrony, posiadający odpowiednie kompetencje. Nie wiedzą również kiedy i jaką konkretnie imprezę będą zabezpieczać - odwołująca za każdym razem dokonuje selekcji pracowników zgodnie z ich dyspozycyjnością i własnymi kryteriami. Ponadto pracownicy ochrony często są zatrudnieni w kilku podmiotach zajmujących się zabezpieczaniem imprez masowych. Przed przystąpieniem do pracy każdy pracownik ochrony ma wydawany imienny identyfikator ze zdjęciem, podpisuje listę obecności. Na koniec miesiąca listy obecności są sumowane. Wynagrodzenie jest wypłacane w gotówce lub na konto - w zależności od porozumienia z pracownikiem. Sąd Okręgowy ustalił, iż zainteresowany R. B. (1) zawarł z odwołującą spółką umowę zlecenia 1 czerwca 2020r. na okres od 1 czerwca 2020r. do nadal, której przedmiotem było świadczenie usług ochrony. Zainteresowany nie miał w okresie spornym zawartej umowy o pracę z innym podmiotem. Zainteresowany posiada licencję ochroniarza i przed zatrudnieniem w odwołującej Spółce odbył stosowny kurs. Na podstawie umowy zlecenia zainteresowany miał zajmować się ochroną imprez masowych, meczy. Po zawarciu umowy zlecenia zainteresowanemu nie powiedziano kiedy ma przyjść i wykonywać pracę, gdyż była pandemia. Zainteresowany miał oczekiwać na pracę. W miesiącach czerwcu i lipcu 2020r. zainteresowany nie wykonywał pracy jako ochroniarz, ale pracował na magazynie, gdzie znajdował się sprzęt dla pracowników ochrony. Składał kamizelki, wykonywał prace porządkowe. Po zakończonym miesiącu pracy otrzymał wypłatę do ręki. Potem zainteresowany wykonywał prace ochroniarskie z zakresu ochrony imprez masowych, meczy. Jego przełożony przysyłał mu przez SMS informacje, że ma stawić się na danym obiekcie do ochrony imprezy. Przed ochroną imprezy zainteresowany musiał stawić się na zbiórce, gdzie otrzymywał kamizelkę, identyfikator, podpisywał listę obecności. Zdarzały się miesiące, że w ogóle nie ochraniał imprez. Nie za każdym razem zainteresowany zgadzał się na udział w ochronie imprezy masowej, gdy nie zawsze miał na to czas, bowiem jego podstawową pracą jest praca na budowie również świadczona w ramach umowy zlecenia, z której uzyskuje minimalne wynagrodzenie. Nie miał z tego powodu żadnych konsekwencji. Zainteresowany D. K. pracę w odwołującej Spółce rozpoczął w kwietniu 2019r. (umowa zlecenia z 1 kwietnia 2020r.). Równocześnie do maja 202Or. uczył się i następnie zakończył edukację na 2 klasie liceum. W dniu 1 czerwca 2020r. zainteresowany zawarł kolejną umowę zlecenia z odwołującą Spółką. Zainteresowany od początku wykonuje w Spółce pracę ochroniarza i w okresie spornym była to jego jedyna praca. Organizacja pracy wygląda w ten sposób, że przełożony zainteresowanego przysyła mu SMS, na podstawie którego zainteresowany musi stawić się do pracy ochroniarza imprez masowych. Przed imprezą organizowana jest zbiórka, na której zainteresowany otrzymuje identyfikator, kamizelkę oraz podpisuje listę obecności. Przed wprowadzeniem stanu pandemii imprez do ochrony, głównie meczy, było 6-7. W okresach spornych zainteresowany nie świadczył usług na rzecz odwołującej Spółki, gdyż wprowadzone zostały ograniczenia w związku z pandemią, imprezy zostały odwołane. Zainteresowany wykonywał pracę w magazynie – były to prace porządkowe związane z układaniem kamizelek, kontrolą identyfikatorów. Zdarzało się czasami tak, że jak zainteresowany otrzymywał SMS, że ma przyjść do pracy to odpowiadał, że nie da rady i było to akceptowane przez przełożonego. Czasami było tak, że zainteresowany odpowiedział na SMS, że jest gotowy do pracy, ale była jeszcze weryfikacja i ostatecznie nie został zakwalifikowany do danej imprezy masowej. Zainteresowany posiada uprawnienia wymagane do pracy w odwołującej Spółce. Z zainteresowaną B. B. odwołująca Spółka zawarła umowę zlecenia w dniu 1 września 2020r., której przedmiotem było świadczenie usług ochrony. Zainteresowana pracowała w Ł. na stadionie żużla (...) Zainteresowana miała w przerwy w wykonywaniu czynności na podstawie umowy zlecenia z uwagi na wprowadzenie stanu pandemii.    Przechodząc do rozważań prawnych, Sąd Okręgowy uznał, iż odwołania zasługują na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji argumentując swoje słuszne orzeczenie powołał się na art. 6 ust. 1 pkt, 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.) , prócz tego Sąd wskazał na art. 12 ustawy systemowej wskazując, iż osoby podlegające ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowym podlegają także obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Następnie Sąd Okręgowy wskazał na art. 13 pkt 2 ustawy systemowej uznając, iż obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu zleceniobiorcy podlegają od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Sąd Okręgowy wskazał, iż sporna w niniejszej sprawie była okoliczność, czy zainteresowani R. B. (1) , B. B. i D. K. jako osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) sp. z o. o. w Z. podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach objętych sporem wynikających z decyzji zaskarżonych, a mianowicie: D. K. od czerwca do lipca 2020r,, we wrześniu 2020r., w grudniu 2020r., w lutym 202lr. i w kwietniu 202łr., R. B. (2) od 1 czerwca 2020r. do 31 lipca 2020r. oraz w kwietniu 202łr., B. B. od 1 września 2020r. Organ rentowy nie objął zainteresowanych w tych okresach obowiązkowymi ubezpieczeniami z tytułu umowy zlecenia, gdy nie wykonywała wówczas pracy określonej przedmiotem zawartych z odwołującą umów. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż organ rentowy nie objął zainteresowanych w tych okresach obowiązkowymi ubezpieczeniami z tytułu umowy zlecenia, gdy nie wykonywali wówczas pracy określonej przedmiotem zawartych z odwołującą umów.  W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że znane jest tut. Sądowi orzecznictwo wskazujące, że tylko faktyczne realizowanie czynności wynikających z umowy zlecenia (umowy o pracę, wykonywania pracy w ramach prowadzenia działalności gospodarczej) uzasadnia objęcie ubezpieczeniem społecznym. Nie można jednaj tracić z pola widzenia, że orzecznictwo takie zostało ukształtowane na tle odmiennych stanów faktycznych, gdzie umowa zlecenia została zawarta np. dla obejścia przepisów, gdzie celem nie był zamiar realizacji czynności z zawartej umowy, lecz chęć uzyskania świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych ( zasiłków chorobowych, zasiłków macierzyńskich itp.). Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Oceniając kwestię podlegania przez zainteresowanych obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w spornych okresach, nie można pomijać faktycznego zamiaru stron umowy zlecenia, przedmiotu umowy zlecenia charakteru prowadzonej przez odwołującą Spółkę działalności gospodarczej i wreszcie okoliczności wpływających na brak świadczenia pracy przez zainteresowanych w spornych okresach. W niniejszej sprawie wolą stron umowy zlecenia - co potwierdzili w zeznaniach prezes zarządu odwołującej i zainteresowani - było nie tylko świadczenie przez zainteresowanych na rzecz odwołującej Spółki pracy w charakterze pracownika ochrony, w szczególności przy zabezpieczaniu imprez masowych, ale również - z uwagi na specyfikę działalności odwołującej - gotowość do świadczenia takiej pracy w przypadku zgłoszenia zapotrzebowania przez odwołującą. Należy bowiem podkreślić, że odwołująca Spółka - działająca w branży ochroniarskiej i zajmująca się głównie zabezpieczaniem imprez masowych, których organizacja jest uregulowana ustawowo - już na etapie przystępowania do przetargów na świadczenie usług zabezpieczania imprez masowych musiała spełniać pewne wymogi, w szczególności dysponować odpowiednią liczbą pracowników ochrony, posiadających określone kwalifikacje i uprawnienia. W tym celu odwołująca zawierała z ochroniarzami umowy zlecenia na czas nieokreślony, budując w ten sposób bazę swoich pracowników ochrony. Specyfika działalności gospodarczej odwołującej wymagała zatem, by posiadała ona bazę „czynnych” pracowników ochrony, którzy wykonają - również w trybie pilnym, w przypadku nagłej informacji o konieczności zabezpieczenia imprezy masowej - zakontraktowane prace, co wyklucza zawieranie umów zlecenia z takimi osobami w dniu wykonania zlecenia. Zatem z uwagi na charakter działalności gospodarczej odwołującej zainteresowani nie świadczyli pracy stale, lecz musieli pozostawać w gotowości do dyspozycji zleceniodawcy w przypadku, gdy ta zgłaszała zapotrzebowanie na udział w zabezpieczeniu imprezy masowej. W spornych okresach zainteresowani faktycznie nie wykonywali pracy przy ochronie imprez masowych, czego nie kwestionowała odwołująca. W tym czasie, z uwagi na pandemię COYID-19 i liczne ograniczenia w organizowaniu imprez masowych, wydarzenia sportowe i artystyczno-rozrywkowe praktycznie nie odbywały się lub odbywały bez udziału publiczności. Działalność odwołującej została zatem znacznie zredukowana i była to okoliczność niezależna tak od odwołującej Spółki jak i samych zainteresowanych. Wiązało się to przede wszystkim z tym, że zleceniobiorcy odwołującej - w tym zainteresowani - nie mogli fizycznie wykonywać umów zlecenia, tj. pracować przy zabezpieczaniu imprez masowych. Nie oznacza to jednak, że byli oni zwolnieni od obowiązków wynikających z zawartych umów zleceń. Wręcz przeciwnie - zainteresowani musieli być cały czas w gotowości do świadczenia pracy wynikającej z umowy, albowiem mogło się zdarzyć, że odwołująca zorganizuje ochronę imprezy masowej w trybie pilnym i będzie potrzebować pracowników ochrony. Z zeznań zainteresowanych D. K. i R. B. (2) wynika, że pomimo braku świadczenia pracy objętej przedmiotem zawartych z odwołującą Spółką umów zlecenia, wykonywali w niektórych miesiącach spornych inne prace na jej rzecz, a to prace magazynowe, porządkowe. Należy przy tym podkreślić, że sporne okresy dotyczą sytuacji nadzwyczajnej - zwłaszcza dla przedsiębiorców działających w branży sportowej, czy artystyczno-rozrywkowej - w której ograniczenia epidemiczne, jak również ich znoszenie, odbywało się często nagle, bez wcześniejszych zapowiedzi. Odwołująca w takiej sytuacji - nawet w przypadku odwołania w danym czasie wszystkich imprez masowych, które miała zabezpieczać - nie mogła sobie pozwolić na rozwiązanie umowy zlecenia z zainteresowanymi, czy z innymi pracownikami ochrony. Należy również mieć na względzie, że umowy odwołującej z kontrahentami przewidywały zazwyczaj kary umowne w przypadku, gdyby nie była w stanie zapewnić odpowiedniej liczby pracowników ochrony do zabezpieczenia imprezy masowej. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd nie ma wątpliwości, że w spornych okresach zainteresowani, jako osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia u odwołującej Spółki, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jak w decyzjach zaskarżonych. Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , w pkt 1, 2 i 3 wyroku zmienił zaskarżone decyzje częściowo, orzekając jak w sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Sąd Okręgowy przyjął łączną kwotę 540 zł za trzy połączone sprawy (3x180 zł) według wartości przedmiotu sprawy właściwej dla spraw o podleganie ubezpieczeniom społecznym, gdy wysokość podstaw wymiaru składek nie była kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie. Apelację wywiódł organ rentowy. Apelujący zarzucił: a) 
        naruszenie przepisów postepowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ocenę dowodów sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki w zakresie w jakim niewątpliwy okres, kiedy zainteresowani nie świadczyli pracy na rzecz odwołującej spółki, Sąd pierwszej instancji kwalifikuje do objęcia ubezpieczeniem społecznym, b) 
        naruszenie prawa materialnego, a to art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 58 § 1 i 3 k.c. poprzez uznanie, że zainteresowani podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w spornym okresie, jako zleceniobiorcy u płatnika składek. Wskazując na powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania oraz przyznania kosztów zastępstwa według norm przepisanych za obie instancje. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na apelację płatnik składek wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od organu rentowego na rzecz płatnika składek według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się wadliwości wyroku Sądu pierwszej instancji. Zdaniem tutejszego Sądu postępowanie przeprowadzone zostało prawidłowo, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski okazały się być trafne. Należy wskazać, iż kwestią sporną niniejszej sprawy jest to, czy ubezpieczeni spełniali warunki do podlegania ubezpieczeniom społecznym w spornych okresach. Wszelkie rozważania rozpocząć należy od odniesienia się do zarzutu apelującego organu rentowego, który zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Trzeba jednak zaznaczyć, iż Sąd drugiej instancji nie dopatrzył sprzeczności dowodów z zasadami doświadczenia życiowego i logiki, a przeanalizowanie sprawy doprowadziło Sąd Okręgowy do wniosków prawidłowych i spójnych z przedstawionym materiałem dowodowym. Nadto należy wskazać, iż zgodnie z powołanym przepisem – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Ramy swobodnej oceny dowodów są wyznaczone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz zasadami logicznego myślenia. Sąd, działając bezstronnie, racjonalnie i wszechstronnie, ocenia materiał dowodowy w całości, odnosząc go do pozostałych dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., sygn. akt II UKN 685/98). Jeżeli z zebranego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, ocena ta nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, nawet jeśli na podstawie tego samego materiału możliwe jest wyciągnięcie odmiennych wniosków. Tylko wówczas, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej, albo stanowi wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych związków przyczynowo-skutkowych, ocena dowodów dokonana przez Sąd może być skutecznie podważona (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II CKN 817/00). Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że Sąd naruszył zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Jedynie wówczas możliwe jest zakwestionowanie swobodnej oceny dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 4/98). Ocena dowodów stanowi istotę sędziowskiego wymiaru sprawiedliwości, a dla skutecznego zakwestionowania oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji konieczne jest wykazanie, że Sąd w sposób rażący naruszył podstawowe zasady oceny dowodów, takie jak zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego czy prawidłowego wnioskowania. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. nakłada obowiązek, aby ocena wiarygodności dowodów była wynikiem wszechstronnego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego oraz uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r., III CKN 8/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 30). Sąd Okręgowy, ważąc wyniki postępowania dowodowego nie uchybił wymaganym przez tę normę kryteriom, co skutkowało prawidłowymi ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Należy wskazać, iż aby ustalić czy doszło do powstania stosunku pracy między stronami nie wystarczy spełnienie warunków formalnych zatrudnienia (między innymi zawarcia umowy o pracę, przygotowanie zakresu obowiązków, odbycie szkolenia bhp, uzyskanie zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy, zgłoszenie do ubezpieczenia) koniecznym natomiast jest ustalenie, że strony miały zamiar wykonywać obowiązki stron stosunku pracy i czy to czyniły. Zmienione przez Sąd Okręgowy decyzje przedstawiały się w następujący sposób: sąd w punkcie pierwszym zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. , którą organ rentowy stwierdził, że D. K. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) (...) . spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 do 30 czerwca 2019r., nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu: od 1 czerwca 2020r. do 31 lipca 2020r., od 1 do 30 września 2020r., od 1 do 31 grudnia 2020r., od 1 do 28 lutego 2021r., od 1 kwietnia 2021r., podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi: za czerwiec 2019r. – 514,50 zł, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wynosi: za czerwiec 2019r. – 456,56 zł, R. B. (1) jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w Z. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od ł czerwca do 31 lipca 2020r,, od 1 kwietnia 2021r., B. B. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) . Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 września 2020r., podlega dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym: od 1 września 2020r. do 30 listopada 2020r., podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynoszą: za wrzesień 2020r. – 51 zł, za październik 2020r. – 17 zł, za listopad 2020r. – 17 zł, podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wynoszą: za wrzesień 2020r. – 45,25 zł, za październik 2020r. – 15,08 zł, za listopad 2020r. - 15,08 zł, w zakresie punktu 1 i 2 w ten sposób stwierdzając, że zainteresowana B. B. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. od dnia 1 września 2020r. W punkcie drugim Sąd pierwszej instancji zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 6 sierpnia 2021r. stwierdzając, iż zainteresowany R. B. (1) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. w okresie od dnia 1 czerwca 2020r. do dnia 31 lipca 2020r. oraz od dnia 1 kwietnia 2021r.        W punkcie trzecim zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 6 sierpnia 2021r. częściowo, w zakresie punktu 2, w ten sposób, iż stwierdził, że zainteresowany D. K. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. w następujących okresach: a. od dnia 1 czerwca 2020r. do dnia 31 lipca 2020r.; b. od dnia 1 września 2020r. do dnia 30 września 2020r.; c. od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 grudnia 2021r.; d. od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r.; e. od dnia 1 kwietnia 2021r. oraz w punkcie czwartym zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny wskazuje, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt, 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U.2024.497 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz zgodnie z art. 12 ust. 1 obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Spór w niniejszej sprawie polegał na rozpatrzeniu czy zainteresowani wykonujący pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w spornych okresach. Oceniając kwestię podlegania przez zainteresowanych obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w spornych okresach, nie można pomijać faktycznego zamiaru stron umowy zlecenia, przedmiotu umowy zlecenia, charakteru prowadzonej przez odwołującą spółkę działalności gospodarczej i wreszcie okoliczności wpływających na brak świadczenia pracy przez zainteresowanych w spornych okresach. Sąd pierwszej instancji w przekonujący i poparty faktami sposób wskazał, iż uznanie, że zainteresowani wykonywali pracę i tym samym podlegali ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jest odpowiednią decyzją. Ze względu na specyfikę branży, której dotyczy niniejsza sprawa należy wskazać, iż w spornych okresach działalność odwołującej została znacznie zredukowana, co nie było następstwem czynów Spółki czy samych zainteresowanych. Ograniczenie działalności spowodowane było czynnikami zewnętrznymi, na które nikt nie miał wpływu. Ograniczenie działalności wiązało się między innymi z tym, że zleceniobiorcy odwołującej nie mogli fizycznie wykonywać umów zlecenia, tzn. pracować przy zabezpieczeniu imprez masowych, które w spornym okresie praktycznie się nie dobywały lub odbywały się bez udziału publiczności. Należy jednak wskazać, iż zainteresowani nie byli w tym czasie zwolnieni od obowiązków wynikających z zawartych umów zleceń, musieli być w gotowości do świadczenia pracy wynikającej w obowiązującej ich umowy, istotnym elementem postępowania przed Sądem pierwszej instancji były zeznania świadków, które są dla Sądu Apelacyjnego interesujące pod kontem wskazania, iż pomimo braku świadczenia pracy objętej przedmiotem zawartych z odwołującą Spółką umów zlecenia, zainteresowani wykonywali w niektórych miesiącach spornych inne prace na jej rzecz, a to prace magazynowe, porządkowe. Rzecz jasna, iż nie umknęło uwadze Sądu drugiej instancji, iż okresy sporne w niniejszej sprawie dotyczyły sytuacji nadzwyczajnej związanej z pandemią wirusa COVID-19, był to czas, który okazał się szczególnie trudny dla przedsiębiorców z branży sportowej, restauracyjnej czy szeroko pojętej branży artystycznej, w których to epidemia rozgościła się wzdłuż i wszerz nie pozostawiając na przedsiębiorcach tak zwanej „suchej nitki”. Odwołująca zajmując się zabezpieczaniem imprez masowych, nawet w przypadku ich odwołania, nie miała możliwości zwolnienia pracowników, wszelkie niedociągnięcia po stronie odwołującej, które mogłyby mieć miejsce po zredukowaniu zatrudnienia mogłyby skończyć się dla niej nieprzyjemnościami związanymi z karami zawartymi w umowach odwołującej z kontrahentami. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zważając na okoliczności rozpoznawanej sprawy, nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, iż zainteresowani nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu. Ochrona, którą zapewniają ubezpieczenia społeczne, w świetle orzecznictwa sądowego jest wyłączona w przypadkach nieważności umowy – przyjmowanej wskutek stwierdzenia wad oświadczenia woli stron kreujących stosunek pracy w pozorności, działania mające na celu obejście ustawy lub sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Reasumując należy wskazać, iż Sąd uznał, że apelacja nie zawiera argumentów podważających ocenę sądu pierwszej instancji do przyznania tytułu ubezpieczeń społecznych. Mając na uwadze powyższe – Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U.2023.1964 ze zm.). /-/SSA Gabriela Pietrzyk-Cyrbus

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI