III AUa 432/13

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2013-06-20
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczaKonstytucja RPZUSodwołanieapelacjaprawo pracyubezpieczenie emerytalneubezpieczenie rentowe

Sąd Apelacyjny oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego, potwierdzając obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, odrzucając zarzuty niezgodności przepisów z Konstytucją RP.

Wnioskodawca A. G. odwołał się od decyzji ZUS o podleganiu ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, argumentując niezgodność przepisów z Konstytucją RP. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych są zgodne z Konstytucją, a zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów Konstytucji nie zostały sprecyzowane. Kwestia wadliwości doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego została uznana za bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd ubezpieczeń społecznych.

Sprawa dotyczyła odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., która stwierdziła jego podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 1 lipca 2002 roku. Wnioskodawca domagał się zmiany decyzji, wskazując na sprzeczność przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 31 Konstytucji RP. Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawca spełnia kryteria osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, która podlega obowiązkowym ubezpieczeniom. Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutów o niekonstytucyjności przepisów ani nie uznał za istotne wadliwości doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. W apelacji wnioskodawca powtórzył zarzuty dotyczące niezgodności z Konstytucją RP (art. 31, 64, 30, 8) oraz wadliwości postępowania. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy stwierdził, że przepisy dotyczące obowiązku ubezpieczeń osób prowadzących działalność gospodarczą są zgodne z Konstytucją, a art. 67 Konstytucji RP stanowi jedynie ogólną zasadę zabezpieczenia społecznego, której szczegółowe rozwiązania należą do ustawodawcy. Zarzuty dotyczące naruszenia innych przepisów Konstytucji zostały uznane za nieprecyzyjne i nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny podkreślił również, że w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, wady decyzji administracyjnych spowodowane naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego pozostają w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania, chyba że dyskwalifikują decyzję jako akt administracyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te są zgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że art. 67 Konstytucji RP stanowi ogólną zasadę zabezpieczenia społecznego, a szczegółowe rozwiązania należą do ustawodawcy. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym przepisy dotyczące obowiązku ubezpieczeń dla osób prowadzących działalność gospodarczą, są zgodne z Konstytucją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 8 § 6 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 477 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania przez Sąd Okręgowy.

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczące obowiązku ubezpieczeń osób prowadzących działalność gospodarczą są zgodne z Konstytucją RP. Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ rentowy nie wpływają na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez sąd ubezpieczeń społecznych. Zarzuty niezgodności z Konstytucją RP nie zostały przez skarżącego sprecyzowane.

Odrzucone argumenty

Niezgodność przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 31 Konstytucji RP. Naruszenie przepisów art. 64, 30 i 8 Konstytucji RP. Wadliwość doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przez organ rentowy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Do ustawodawcy zatem należy wybór rozwiązań, które uważa za optymalne z punktu widzenia potrzeb obywateli oraz wymogów rozwoju gospodarczego kraju.

Skład orzekający

Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

przewodniczący

Marcjanna Górska

sprawozdawca

Elżbieta Czaja

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności przepisów o ubezpieczeniach społecznych dla przedsiębiorców z Konstytucją RP oraz zakresu kontroli sądowej nad decyzjami ZUS w kontekście wad formalnych postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie wydania orzeczenia. Interpretacja przepisów Konstytucji może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do zabezpieczenia społecznego i jego zgodności z Konstytucją w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia również granice kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi.

Czy obowiązkowe ubezpieczenia dla przedsiębiorców są zgodne z Konstytucją? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 432/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Sędziowie: SA Marcjanna Górska (spr.) SA Elżbieta Czaja Protokolant: sekr. sądowy Maciej Mazuryk po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. w Lublinie sprawy A. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek apelacji wnioskodawcy A. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt IV U 1632/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 432/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 kwietnia 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. stwierdził podleganie przez A. G. ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od 1lipca 2002 roku. A. G. w odwołaniu od tej decyzji domagał się jej zmiany i ustalenia, że nie podlega wymienionym w decyzji ubezpieczeniom wskazując na sprzeczność przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 31 Konstytucji RP . Wyrokiem z dnia 4 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił powyższe odwołanie. Sąd ustalił, że A. G. pracował na umowę o pracę od 1 grudnia 1999 roku do 30 czerwca 2002 roku. W trakcie tego zatrudnienia podjął od 7 października 2000 roku pozarolniczą działalność gospodarczą, wpisaną do rejestru nr (...) . M. Z. w postaci handlu, z siedzibą w domu i z tego tytułu dokonał zgłoszenia jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego. Po ustaniu zatrudnienia od 1 lipca 2002 roku wnioskodawca prowadzi nadal tę samą działalność i osiąga przychody ( zaświadczenie z U.S. ). Działalność tę rozszerzył wpisem w dniu 8 lutego 2005 roku. Działalności tej nie zawieszał, ani nie przerywał. W okresie objętym decyzją, po 1lipca 2002 roku nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu niż z tytułu działalności, nie pobierał świadczeń. Oceniając ustalony wyżej stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania z art. 12 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 1 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie m.in. przepisów o działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wnioskodawca spełnia powyższe kryteria skoro prowadzi pozarolniczą działalność na terenie kraju w postaci usług handlowych i ubezpieczeniowych w sposób legalny, ciągły, zorganizowany, zarejestrowany we właściwym urzędzie, osiąga przychody zgłaszane do urzędu skarbowego i ta działalność stanowi dla niego od 1 lipca 2002 roku jedyne źródło dochodu. Sąd nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, iż przepisy o ubezpieczeniu społecznym są niezgodne z art. 31 Konstytucji RP , zwłaszcza, iż wnioskodawca nie sprecyzował jaki przepis ustawy uznaje za niekonstytucyjny. Sąd Okręgowy stwierdził, że podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, iż zawiadomienia organu o wszczęciu postępowania w trybie art. 61 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. ) nie odebrał, z uwagi na pobyt w szpitalu, nie ma wpływu na ocenę prawidłowości decyzji. Wnioskodawca, jak zauważył Sąd, mieszka w domu pod tym samym adresem wraz z domownikami, t.j. żoną i matką. Zawiadomienie zostało przez organ wysłane pocztą na właściwy adres domowy, który jest jednocześnie adresem siedziby jego firmy i było awizowane. Reasumując Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie jest niezasadne i z tego względu na podstawie art. 477 § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie. Apelację od tego wyroku złożył wnioskodawca A. G. . Zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie, przy czym jak wynika z treści apelacji, domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i ustalenia, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na niepełnym rozpoznaniu sprawy i niewzięciu pod uwagę przedstawionych przez niego zarzutów. W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał między innymi, iż Sąd nie odniósł się do podnoszonej przez niego w odwołaniu, niezgodności ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 31 Konstytucji RP . Nadto, zdaniem skarżącego, naruszone zostały także przepisy art. 64, 30 i 8 Konstytucji . Skarżący nie zgodził się także z oceną Sądu pierwszej instancji odnośnie prawidłowości doręczenia mu przez organ rentowy zawiadomienia o wszczęciu postepowania albowiem w tym czasie przebywał w szpitalu i nie mógł odebrać pisma przesłanego mu przesyłką poleconą. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje; Apelacja nie jest zasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Zaskarżony wyrok znajduje pełne oparcie w ustalonym stanie faktycznym oraz w powołanych przez Sąd Okręgowy przepisach prawa. Całkowicie nieuprawniony jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia cytowanego przez niego art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej. Jak należy domniemywać takiego naruszenia skarżący upatruje się w zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustalających obowiązek podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu rentowym i wypadkowemu osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Nie dokonując w tym miejscu szczegółowej analizy przedmiotowego unormowania, albowiem taka nie jest wymagana dla rozstrzygnięcia sprawy, zauważyć należy, iż przepis ten wyraża wyłącznie ogólną zasadę, która znajduje uszczegółowienie w dalszych przepisach rozdziału II Ustawy Zasadniczej. Mianowicie przepis art. 67 konstytucji stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Do ustawodawcy zatem należy wybór rozwiązań, które uważa za optymalne z punktu widzenia potrzeb obywateli oraz wymogów rozwoju gospodarczego kraju. Wskazaną wyżej problematykę reguluje między innymi ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 roku, Nr 205, poz. 1585 ze zm.), stanowiąc w art. 2a że stoi ona na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny, dotycząc w szczególności warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych, obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek, obliczania wysokości świadczeń, a także okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do nich. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom wskazanym w zaskarżonej decyzji przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą określony został w cytowanym przez Sąd pierwszej instancji art. 6 ust. 1 pkt 5 wymienionej ustawy. Za niezasadne, zdaniem Sądu Apelacyjnego, uznać należy także zarzuty dotyczące naruszenia art. 64, 30 i 8 Konstytucji Rzeczypospolitej, zwłaszcza, że skarżący ich w żaden sposób nie precyzuje. Nie wskazuje bowiem przepisów pozostających jego zdaniem w niezgodzie z wymienionymi przepisami Ustawy Zasadniczej, jak też nie wskazuje na czym ewentualnie miałaby polegać zarzucana niekonstytucyjność. Sprawia to, że Sąd odwoławczy jest zwolniony od dokonywania szczegółowych rozważań w tym zakresie. Odnosząc się do wywodów apelacji wskazujących na nieprawidłowości postepowania organu rentowego w kwestii dotyczącej doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu postepowania administracyjnego wskazać należy, iż przedmiotowe uchybienie pozostaje bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. „Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się bowiem na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania. Stwierdzenie takiej wady następuje jednak tylko dla celów postępowania cywilnego i ze skutkami dla tego tylko postępowania. W wypadkach innych wad, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i w przepisach, do których odsyła art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. , konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2012 r., II UK 271/11 – LEX nr 1215442). W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy tego typu uchybienie nie miało miejsca. Mając powyższe względy na uwadze Sąd Apelacyjny z mocy art. 385 kpc orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI