V U 438/13

Sąd Okręgowy w BiałymstokuBiałystok2013-05-28
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSdata przyznaniawniosekprawo emerytalnewyrównanieubezpieczenia społeczne

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS przyznającej emeryturę od daty złożenia wniosku, a nie od daty ukończenia wieku emerytalnego.

Ubezpieczona L.M. odwołała się od decyzji ZUS, domagając się przyznania emerytury od daty ukończenia 60 lat (2009 r.) oraz wyrównania za okres od 2009 do 2012 roku. ZUS przyznał emeryturę od daty złożenia wniosku (styczeń 2013 r.). Sąd Okręgowy, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach, uznał, że świadczenia wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, co czyni decyzję ZUS prawidłową.

Sprawa dotyczyła odwołania L.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., która przyznała jej prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013 roku. Ubezpieczona kwestionowała tę datę, twierdząc, że prawo do emerytury nabyła z chwilą ukończenia 60 lat, tj. 20 października 2009 roku, i domagała się przyznania świadczenia oraz wyrównania za okres od 21 października 2009 roku do 31 grudnia 2012 roku. Sąd Okręgowy w Białymstoku, rozpoznając sprawę, ustalił, że wniosek o emeryturę został złożony przez L.M. dopiero 29 stycznia 2013 roku. Sąd powołał się na art. 116 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którym postępowanie wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, oraz art. 129 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że świadczenia wypłaca się od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Sąd podkreślił, że generalną zasadą jest wypłata świadczeń na wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku, co wyklucza wsteczne wypłacanie świadczeń za okres przed złożeniem wniosku. Sąd odwołał się również do doktryny i orzecznictwa potwierdzających, że roszczenie o wypłatę świadczeń ulega przedawnieniu, jeśli wniosek nie zostanie złożony po nabyciu prawa. W związku z tym, niezależnie od daty nabycia uprawnień, wiążąca była data złożenia wniosku, a decyzja ZUS o przyznaniu emerytury od 1 stycznia 2013 roku została uznana za prawidłową. Sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Emerytura przysługuje od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, nawet jeśli prawo do niej powstało wcześniej.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach, postępowanie wszczyna się na wniosek, a świadczenia wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Zasada ta zapobiega zjawisku kapitalizacji świadczeń i wyklucza wsteczne wypłacanie świadczeń za okres przed złożeniem wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
L. M.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 116 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

ustawa o emeryturach i rentach art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenia emerytalne wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Zasada ta zapobiega powstawaniu zjawiska kapitalizacji świadczeń. Roszczenie o wypłatę świadczeń ulega przedawnieniu, jeśli wniosek nie zostanie złożony po nabyciu prawa.

Odrzucone argumenty

Prawo do emerytury nabyto z chwilą ukończenia 60 lat, co obliguje do przyznania świadczenia i wyrównania od tej daty. Organ rentowy powinien przyznać świadczenie z urzędu od daty nabycia uprawnień.

Godne uwagi sformułowania

Reguła powyższa wyklucza możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres po nabyciu prawa, a przed złożeniem wniosku przedawnieniu ulega roszczenie o wypłatę tych świadczeń w sytuacji niezgłoszenia wniosku o emeryturę lub rentę po nabyciu prawa do nich

Skład orzekający

Elżbieta Krupińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących daty przyznania i wypłaty świadczeń emerytalnych oraz znaczenia złożenia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia wniosku o emeryturę po nabyciu prawa do świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia prawnego związanego z emeryturami, a jej rozstrzygnięcie wyjaśnia ważną zasadę dotyczącą daty przyznania świadczenia.

Kiedy naprawdę dostaniesz emeryturę? Sąd wyjaśnia kluczową rolę wniosku.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 438/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Krupińska Protokolant: Anna Matwiejuk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 roku w Białymstoku sprawy L. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o datę wypłaty emerytury na skutek odwołania L. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 15 lutego 2013 roku Nr (...) oddala odwołanie. Sygn. akt V U 438/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 lutego 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na podstawie przepisów ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przyznał L. M. prawo do emerytury od dnia 01 stycznia 2013 roku, tj. od dnia złożenia wniosku. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. M. zaskarżając ją w zakresie błędnej – zdaniem odwołującej – daty, od której przyznano świadczenie i prawo do emerytury oraz w zakresie braku naliczonego wyrównania emerytury za okres od dnia 21 października 2009 roku do dnia 31 grudnia 2012 roku. W uzasadnieniu wskazała, iż prawo do emerytury po spełnieniu wszystkich warunków określonych ustawą nabyła z chwilą ukończenia 60 lat, tj. w dniu 20 października 2009 roku, co obligowało jej zdaniem organ rentowy do przyznania jej emerytury z urzędu od dnia 21 października 2009 roku i wypłaty tego świadczenia od tego właśnie dnia ze stosownym wyrównaniem. W odpowiedzi na odwołanie ZUS podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Bezspornym jest, iż zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przyznał odwołującej L. M. prawo do emerytury począwszy od dnia 01 stycznia 2013 roku. Poza sporem jest też, że wniosek o emeryturę L. M. złożyła w dniu 29 stycznia 2013 roku /k. 1 akt rentowych/. Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.), postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednocześnie art. 129 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy stanowi, iż świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W ocenie Sądu należy zauważyć, że generalną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury lub renty (tj. spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Reguła powyższa wyklucza możliwość wstecznego wypłacania świadczeń, tj. za okres po nabyciu prawa, a przed złożeniem wniosku, co w literaturze przedmiotu uzasadnia się zapobieganiem powstawaniu zjawiska kapitalizacji świadczeń (zob. I. Jędrasik-Jankowska, Prawo..., s. 185; T. Zieliński, Ubezpieczenia..., s. 212). Można więc powiedzieć, że - jakkolwiek same świadczenia z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych nie ulegają przedawnieniu (z wnioskiem można wystąpić w każdym czasie) - przedawnieniu ulega roszczenie o wypłatę tych świadczeń w sytuacji niezgłoszenia wniosku o emeryturę lub rentę po nabyciu prawa do nich. Zob. wyroki SN z dnia 7 kwietnia 1994 r.: II URN 9/94 (OSNAPiUS 1994, nr 3, poz. 48) i II URN 10/94 (OSNAPiUS 1994, nr 3, poz. 49); z dnia 20 listopada 2001 r., II UKN 607/00 (OSNPUSiSP 2003, nr 16, poz. 188) oraz wyroki SA: w Białymstoku z dnia 14 listopada 2001 r., III AUa 568/01 (OSA 2002, z. 12, poz. 43) i w Warszawie z dnia 17 czerwca 1998 r., III AUa 473/98 (Lex nr 34836) – tak K. Antonów, Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Komentarz, ABC 2009. Innymi słowy zatem, o ile odwołująca istotnie mogła nabyć prawo do emerytur z chwilą ukończenia przez nią 60 lat – co nie było przedmiotem niniejszego postępowania – o tyle wiążąca i tak pozostaje data złożenia wniosku o emeryturę. Pozostawało to wyłącznie w gestii samego zainteresowanego świadczeniem, bowiem to sam zainteresowany decyduje, czy chce przejść na emeryturę, czy też, jeśli ma taką możliwość, woli pozostać nadal czynnym zawodowo. W przypadku odwołującej wiążąca pozostawała bezsporna data złożenia wniosku w dniu 29 stycznia 2013 roku, wskutek czego emerytura przysługiwała jej od początku tego miesiąca, a zatem od dnia 01 stycznia 2013 roku. Nie ma też żadnych podstaw do przyjęcia, że L. M. należało wypłacać świadczenie z urzędu, jako że ma to miejsce wyłącznie w szczególnych, dokładnie określonych prawem okolicznościach, np. w przypadku wznowienia wypłaty emerytury/renty na podstawie art. 135 ustawy. Decyzja organu rentowego w niniejszej sprawie pozostawała więc prawidłowa. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe, na mocy art. 477 14 § 1 kpc orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI