III AUa 424/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego, przywracając ubezpieczonej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy do osiągnięcia wieku emerytalnego, zgodnie z art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej.
Organ rentowy odmówił H. K. prawa do renty, jednak Sąd Okręgowy przywrócił jej świadczenie, uznając częściową niezdolność do pracy. Apelacja organu rentowego, kwestionująca okres przyznania renty, została oddalona przez Sąd Apelacyjny. Sąd uznał, że zgodnie z art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej, ubezpieczonej, która pobierała rentę przez co najmniej 5 lat i której brakuje mniej niż 5 lat do wieku emerytalnego, należy przyznać rentę do dnia osiągnięcia tego wieku, nawet jeśli stwierdzona niezdolność do pracy jest krótsza.
Decyzją z 24 maja 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. odmówił H. K. prawa do renty. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji, twierdząc, że jest ona krzywdząca w świetle jej stanu zdrowia. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 21 marca 2012 r. zmienił decyzję ZUS i przywrócił H. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 maja 2011 r. do 21 maja 2015 r. Sąd pierwszej instancji oparł się na opiniach biegłych, którzy stwierdzili, że schorzenia ortopedyczno-neurologiczne czynią ubezpieczoną częściowo niezdolną do pracy przez okres dwóch lat od 30 kwietnia 2011 r., podczas gdy schorzenia laryngologiczne nie stanowiły przeciwwskazań. Apelację od tego wyroku złożył organ rentowy, zarzucając sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym oraz naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej, przez przyznanie renty na okres do osiągnięcia wieku emerytalnego, mimo że biegli orzekli niezdolność tylko na 2 lata. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając sprawę, oddalił apelację organu rentowego. Sąd uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej, który stanowi, że jeśli osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy przez co najmniej 5 lat brakuje mniej niż 5 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego, to w przypadku dalszego stwierdzenia niezdolności do pracy, orzeka się ją na okres do dnia osiągnięcia tego wieku. Sąd podkreślił, że przepis ten wprowadza fikcję prawną, uznając dalszą niezdolność do pracy w całym okresie pozostałym do nabycia prawa do emerytury, niezależnie od rzeczywistego okresu niezdolności. Ponieważ H. K. była uprawniona do renty od 2000 r. i do osiągnięcia wieku emerytalnego (60 lat) brakowało jej mniej niż 5 lat (do 22 maja 2015 r.), Sąd Apelacyjny uznał, że przyznanie renty do tego dnia było prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej, w takiej sytuacji orzeka się niezdolność do pracy na okres do dnia osiągnięcia wieku emerytalnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej wprowadza fikcję prawną, która ma na celu zapewnienie ciągłości świadczenia dla osób bliskich wieku emerytalnego, które już pobierały rentę przez dłuższy czas. Stwierdzenie niezdolności do pracy w takim przypadku skutkuje przyznaniem świadczenia do momentu nabycia prawa do emerytury, niezależnie od rzeczywistego okresu trwania niezdolności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
H. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 13 § 3a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten wprowadza fikcję prawną, zgodnie z którą dalsze stwierdzenie niezdolności do pracy ubezpieczonego, któremu brakuje mniej niż 5 lat do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, jeżeli miał on przyznane prawo do renty w ostatnich 5 latach, skutkuje stwierdzeniem niezdolności do pracy w całym okresie pozostałym do nabycia prawa do emerytury, a to bez względu na rzeczywisty okres niezdolności do pracy.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 102 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 107
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 24 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej, który przewiduje przyznanie renty do wieku emerytalnego w przypadku spełnienia określonych przesłanek (pobieranie renty przez min. 5 lat, mniej niż 5 lat do wieku emerytalnego). Opinie biegłych potwierdzające częściową niezdolność do pracy z przyczyn ortopedyczno-neurologicznych.
Odrzucone argumenty
Zarzut sprzeczności ustaleń sądu z materiałem dowodowym w zakresie częściowej niezdolności do pracy. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez przyznanie renty na okres dłuższy niż orzeczony przez biegłych, bez uwzględnienia art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej.
Godne uwagi sformułowania
Omawiany przepis wprowadza fikcję prawną, sprowadzającą się do uznania, że dalsze stwierdzenie niezdolności do pracy ubezpieczonego, któremu brakuje mniej niż 5 lat do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, jeżeli miał on przyznane prawo do renty w ostatnich 5 latach, skutkuje stwierdzeniem niezdolności do pracy w całym okresie pozostałym do nabycia prawa do emerytury, a to bez względu na rzeczywisty okres niezdolności do pracy.
Skład orzekający
Urszula Iwanowska
przewodniczący
Jolanta Hawryszko
sprawozdawca
Romana Mrotek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i zastosowanie art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej w kontekście przyznawania renty do osiągnięcia wieku emerytalnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego pobierającego rentę przez dłuższy czas i zbliżającego się do wieku emerytalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych - przyznawania renty do wieku emerytalnego, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia praktyczne zastosowanie specyficznego przepisu.
“Renta do emerytury – kiedy ZUS musi ją przyznać, nawet jeśli niezdolność do pracy jest krótsza?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 424/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Urszula Iwanowska Sędziowie: SSA Jolanta Hawryszko (spr.) SSA Romana Mrotek Protokolant: St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. w Szczecinie sprawy H. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. . o przywrócenie renty na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt VI U 899/11 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 424/12 UZASADNIENIE Decyzją z 24 maja 2011 r. organ rentowy odmówił H. K. prawa do renty. H. K. złożyła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że w świetle jej aktualnego stanu zdrowia decyzja jest krzywdząca. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Wyrokiem z 21 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. W. . i przywrócił H. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 maja 2011 r. do 21 maja 2015 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, że H. K. , urodzona (...) , posiada wykształcenie średnie ogólnokształcące. Pracowała jako elektromonter, magazynier, inspektor do spraw finansowo-księgowych, główna księgowa, starsza księgowa, operator maszyn księgujących. Ubezpieczona pobierała rentę od 2000 r., wypłacaną ostatnio z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 30 kwietnia 2011 r. Dnia 11 marca 2011 r. H. K. złożyła wniosek o ustalenie dalszego prawa do renty. Dania 16 maja 2011 r. Komisja Lekarska ZUS w Z. orzekła o braku niezdolności do pracy. U ubezpieczonej rozpoznaje się przewlekły nieżyt gardła, stan po usunięciu migdałków podniebiennych, stan po operacjach dyskopatii w odcinku lędźwiowym i w odcinku szyjnym kręgosłupa (ostatni zabieg neurochirurgiczny w S. w listopadzie 2011 r.). Schorzenia laryngologiczne nie czynią ubezpieczonej niezdolnej do pracy. Schorzenia ortopedyczno-neurologiczne czynią ubezpieczoną po 30 kwietnia 2011 r. częściowo niezdolną do pracy na okres dwóch lat. Proces chorobowy wynikający z wielopoziomowych zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w istotnym stopniu ogranicza funkcję narządu ruchu u ubezpieczonej. Odwołując się do treści art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U z 2009 r., nr 153 poz. 1227, dalej jako „ustawa emerytalna”) sąd okręgowy wyjaśnił, że prawo do świadczenia uzależnione od okresowej niezdolności do pracy ustaje z upływem okresu, na jaki to świadczenie przyznano. Z kolei w świetle art. 107 ustawy emerytalnej, prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Sąd okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłych ortopedy, neurologa i laryngologa, którzy zgodnie uznali, że ubezpieczona jest częściowo niezdolna do pracy po kwietniu 2011 r. Stwierdzono, że jedynie schorzenia ortopedyczno-neurologiczne powodują u ubezpieczonej niezdolność do świadczenia pracy. Występujący bowiem u ubezpieczonej proces chorobowy wynikający z wielopoziomowych zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w istotnym stopniu ogranicza funkcję narządu ruchu. Świadczyć o tym mogą przeprowadzane u ubezpieczonej zabiegi, w tym przeprowadzony w 2011 r. zabieg neurochirurgiczny. Z przyczyn zaś laryngologicznych nie ma przeciwwskazań do wykonywania przez ubezpieczoną pracy w dotychczas wykonywanym zawodzie. Sąd pierwszej instancji dał wiarę przedmiotowej opinii, uznając, że została sporządzona przez wyspecjalizowane osoby w zakresie ich uprawnień. Mając powyższe na uwadze sąd okręgowy przywrócił prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 maja 2011 r. do 21 maja 2015 r. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł pozwany zarzucając: 1. sprzeczność ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przez przyjęcie że powódka jest osobą częściowo niezdolną do pracy za okres od 1 maja 2011 r. do 21 maja 2015 r.; 2. naruszenie prawa materialnego tj. art. 13 ust.3a ustawy emerytalnej przez przyjęcie, że powódka jest uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od 1 maja 2011 r. do 21 maja 2015r. pomimo, że częściowa niezdolność do pracy została orzeczona w opinii biegłych na okres 2 lat. Apelujący wniósł o zamianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że skoro biegli nie orzekli niezdolności do pracy do osiągnięcia wieku emerytalnego, to Sąd orzekający w sprawie nie miał podstaw do zmiany decyzji organu rentowego w sposób w jaki to uczynił w zaskarżonym wyroku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja pozwanego jest nieuzasadniona. Sąd okręgowy starannie zebrał i rozważył wszystkie dowody oraz należycie je ocenił. Prawidłowe ustalenia oraz umotywowaną ocenę prawną sąd apelacyjny przyjmuje za własne, w pełni podzielając wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej, który to przepis wprowadzony został ustawą z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 169, poz. 1412) i obowiązuje od dnia 1 listopada 2005 r., jeżeli osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy przez okres co najmniej ostatnich 5 lat poprzedzających dzień badania lekarskiego brakuje mniej niż 5 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 , w przypadku dalszego stwierdzenia niezdolności do pracy orzeka się niezdolność do pracy na okres do dnia osiągnięcia tego wieku. Trafność zastosowanie powyższego przepisu w sprawie, choć lakoniczne uzasadniona, w ocenie sądu apelacyjnego nie budzi wątpliwości. Bezspornie, H. K. urodzona (...) - stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy emerytalnej - z dniem 22 maja 2015 roku, czyli z chwilą osiągnięcia 60. roku życia nabędzie prawo do emerytury. Z akt rentowych wynika, że ubezpieczona była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy nieprzerwanie od 2000r. a zatem przez okres dłuższy niż 5 lat od ostatniego badania lekarskiego, które miało miejsce 11 kwietnia 2011 r. Z przywołanego powyżej przepisu art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej wynika, że dalsze stwierdzenie niezdolności do pracy ubezpieczonej (zarówno całkowitej jak i częściowej) winno skutkować orzeczeniem niezdolności do pracy na okres do osiągnięcia wieku emerytalnego. Nie ma racji organ rentowy podnosząc, że warunkiem orzeczenia prawa do renty na okres do osiągnięcia wieku emerytalnego winno być stwierdzenie przez biegłych niezdolności do pracy w całym tym okresie. Omawiany przepis wprowadza fikcję prawną, sprowadzającą się do uznania, że dalsze stwierdzenie niezdolności do pracy ubezpieczonego, któremu brakuje mniej niż 5 lat do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, jeżeli miał on przyznane prawo do renty w ostatnich 5 latach, skutkuje stwierdzeniem niezdolności do pracy w całym okresie pozostałym do nabycia prawa do emerytury, a to bez względu na rzeczywisty okres niezdolności do pracy. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI