III AUa 407/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny przyznał prawo do świadczenia przedemerytalnego, uznając, że rozwiązanie poprzedniego stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych jest kluczowe, nawet jeśli późniejsze zatrudnienie (np. w ramach robót publicznych) ustało z innych przyczyn.
Wnioskodawca A. J. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu świadczenia przedemerytalnego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając, że ostatni stosunek pracy nie ustał z przyczyn ekonomicznych. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, przyznając świadczenie. Kluczowe było ustalenie, że wcześniejsze zatrudnienie w O. Zakładach (...) ustało z przyczyn ekonomicznych, co spełniało wymóg ustawy, nawet jeśli późniejsze zatrudnienie w I.-M. Zakładzie (...) ustało z upływem terminu umowy.
Sprawa dotyczyła wniosku A. J. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, który został odrzucony przez ZUS, a następnie przez Sąd Okręgowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że warunek rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie został spełniony, ponieważ ostatnie zatrudnienie wnioskodawcy w I.-M. Zakładzie (...) ustało z upływem czasu, na jaki została zawarta umowa. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację wnioskodawcy, zmieniając zaskarżony wyrok. Sąd uznał, że kluczowe jest rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych w poprzednim miejscu zatrudnienia (O. Zakłady (...)), co miało miejsce przed zarejestrowaniem wnioskodawcy jako bezrobotnego. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że zatrudnienie podjęte w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy nie powinno pozbawiać prawa do świadczenia przedemerytalnego, a wręcz powinno być traktowane jako uzupełnienie systemu przeciwdziałania bezrobociu. Sąd Apelacyjny przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia przedemerytalnego od 2 kwietnia 2011 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje, jeśli stosunek pracy ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, a zatrudnienie podjęte w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy nie pozbawia tego prawa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że kluczowe jest rozwiązanie poprzedniego stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych. Zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych nie powinno być traktowane jako przeszkoda w uzyskaniu świadczenia, a systemy przeciwdziałania bezrobociu i świadczenia przedemerytalne powinny się uzupełniać, a nie konkurować.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie apelacji i zmiana wyroku
Strona wygrywająca
A. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
u.ś.p. art. 2 § 1 pkt 5
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 40 lat dla mężczyzn.
u.ś.p. art. 2 § 3
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Świadczenie przedemerytalne przysługuje po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba jest zarejestrowana jako bezrobotna, nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia i złoży wniosek w terminie 30 dni od dnia wydania dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku.
u.ś.p. art. 2 § 5 pkt 2
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Do okresu 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych wlicza się okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej podjętego w tym okresie. Jeśli zatrudnienie ustało po upływie 6-miesięcznego okresu, prawo do świadczenia przysługuje, jeżeli wniosek złożono w terminie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia.
Pomocnicze
u.ś.p. art. 2 § 2
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych
Za okres uprawniający do emerytury uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
u.p.z. art. 10 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia
k.p. art. 30 § 1 pkt 4
Kodeks pracy
u.p.z. art. 75 § 2
Ustawa o promocji zatrudnienia
k.p.c. art. 477 § 14 par.1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.e.r.FUS art. 5-9, 10 ust. 1, 11
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie poprzedniego stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych jest kluczowe dla przyznania świadczenia przedemerytalnego, nawet jeśli późniejsze zatrudnienie (np. w ramach robót publicznych) ustało z innych przyczyn. Zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych nie powinno pozbawiać prawa do świadczenia przedemerytalnego, a systemy te powinny się uzupełniać.
Odrzucone argumenty
Ostatni stosunek pracy wnioskodawcy (w I.-M. Zakładzie (...)) nie ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy, lecz z upływem czasu, na jaki została zawarta umowa.
Godne uwagi sformułowania
przesłankę rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, warunkującą prawo do świadczenia przedemerytalnego, należy odnosić do zatrudnienia, które ustało przed zarejestrowaniem bezrobotnego, a nie do pracy zleconej mu w ramach prac interwencyjnych i robót publicznych Środki zapobiegania bezrobociu (prace interwencyjne i roboty publiczne, jak też świadczenie przedemerytalne) nie mogą ze sobą konkurować, gdyż powinny się uzupełniać i wspierać.
Skład orzekający
Maria Michalska-Goźdź
przewodniczący
Marta Sawińska
sędzia sprawozdawca
Marek Borkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych w kontekście wcześniejszego zwolnienia z przyczyn ekonomicznych i późniejszego zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach przedemerytalnych i ustawą o promocji zatrudnienia. Może wymagać analizy indywidualnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące świadczeń przedemerytalnych, szczególnie w kontekście zwolnień ekonomicznych i późniejszego zatrudnienia w ramach programów aktywizacji zawodowej. Jest to istotne dla osób zbliżających się do wieku emerytalnego.
“Zwolniony ekonomicznie, a potem na robotach publicznych? Nadal możesz dostać świadczenie przedemerytalne!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 407/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Michalska-Goźdź Sędziowie: SSA Marta Sawińska (spr.) SSA Marek Borkiewicz Protokolant: st.sekr.sądowy Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r. w Poznaniu sprawy z wniosku A. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o świadczenie przedemerytalne na skutek apelacji wnioskodawcy A. J. od wyroku Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt VIII U 1828/11 zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i przyznaje wnioskodawcy A. J. prawo do świadczenia przedemerytalnego począwszy od 2 kwietnia 2011r. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 maja 2011 r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. odmówił A. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 24 października 2011 r. odwołanie oddalono. U podstaw powołanego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Odwołujący A. J. urodził się (...) r. W okresie od 13 lipca 1967 r. do 28 lutego 2009 r. był zatrudniony w O. Zakładach (...) w O. jako ślusarz i mechanik. Stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia przez zakład pracy z przyczyn ekonomicznych to jest w celu ograniczenia kosztów działalności przedsiębiorstwa z przyczyn niedotyczących pracownika w trybie indywidualnym na podstawie art.10 ust.1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2003 r. Nr 90 poz.844). Decyzją z dnia 2 marca 2009 r. starosta powiatu Ś. W. . z tą datą uznał A. J. za osobę bezrobotną i przyznał praw do zasiłku dla bezrobotnych od 10 marca 2009 r. w kwocie 662,20 zł. Wnioskodawca był zarejestrowany jako bezrobotny w okresie od 2-9.03.2009 r. W dniu 9 marca 2009 r. odwołujący został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy w Ś. W. Do pracy w I. - M. Zakładzie (...) w P. . Był tam zatrudniony w charakterze hydraulika od 10 marca 2009 r. do 17 września 2010 r. Stosunek pracy rozwiązano na podstawie art.30 par.1 pkt 4 kodeksu pracy . Po tej dacie odwołujący ponownie od 22 września 2010 r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna , prawo do zasiłku przyznano na okres od 30 września 2010 r. do 29 września 2011 r. (zasiłek 120%). W dniu 1 kwietnia 2011 r. A. J. złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do wniosku dołączył świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w O. Zakładach (...) w O. oraz w I. - M. Zakładzie (...) w P. . Złożył także zaświadczenie PUP w Ś. W. . Z 1kwietnia 2011 r. wskazujące wyczerpanie 6-miesięcznego okresu pobierania zasiłku , brak ofert pracy i odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia .Odwołujący posiada łącznie 42 lata 5 miesięcy 15 dni okresów składkowych i 7 miesięcy 25 dni okresów nieskładkowych, łącznie: 43 lata 1 miesiąc 10 dni. W tak ustalonym – na podstawie uznanych za wiarygodne dokumentów akt ZUS oraz zeznań odwołującego – stanie faktycznym sąd uznał odwołania za bezzasadne. Sąd I instancji przywołał brzmienie art.2 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 28 maja 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 1252 ze zm.), w myśl którego prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Zgodnie z ust.2 cytowanego przepisu za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1 , uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001), zwanej dalej "ustawą o emeryturach i rentach z FUS". W myśl ust.3 świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1)nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2)w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3)złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Stosownie do treści art.2 ust.5 powołanej ustawy do okresu 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ust. 3, wlicza się: 1)okresy, za które, zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługiwało; 2)okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych podjętego w tym okresie; w przypadku gdy zatrudnienie lub inna praca zarobkowa ustanie po upływie 6-miesięcznego okresu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje, jeżeli wniosek o przyznanie tego świadczenia zostanie złożony w terminie nieprzekraczającym 14 dni od dnia ustania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Sąd przywoływał, iż A. J. do dnia rozwiązania umowy o pracę (17 września 2010 r.) udowodnił łącznie 43 lata 1 miesiąc i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Wykazane zostało także, że w okresie od 13 lipca 1967 r. do 28 lutego 2009 r. był zatrudniony w O. Zakładach (...) w O. , a stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia przez zakład pracy z przyczyn ekonomicznych . Następnie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna od 2 do 9 marca 2009 r., a od 10 marca 2009 r. do 17 września 2010 r. zatrudniony był w I. - M. , przy czym ten stosunek pracy ustał z upływem czasu na jaki został zawarty. Zatem – jak akcentował sąd orzekający – stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wyjaśniono to także na etapie postępowania przed wydaniem decyzji – pracodawca wyjaśnił, że nie przedłużono umowy a przyczyną była sytuacja ekonomiczna zakładu. Z powyższych wyjaśnień wynika – jak dalej wskazywał sąd – że nie rozwiązano z odwołującym umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, nie została zatem wyczerpana przesłanka przyznania świadczenia przedemerytalnego polegająca na rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych po stronie pracodawcy. Ponadto – jak przywoływał dalej sąd – z cytowanego art.2 ust.5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wynika obowiązek złożenia wniosku w terminie 14 dni od daty ustania zatrudnienia zaoferowanego przez Powiatowy Urząd Pracy, czego niewątpliwie wnioskodawca nie dokonał. Skoro z zaświadczenia PUP z dnia 1 kwietnia 2011 r. wynika, że okres rejestracji odwołującego jako osoby bezrobotnej biegnie od 22 września 2011 r. to podstawą badania przesłanki rozwiązania stosunku pracy jest świadectwo pracy dotyczące zatrudnienia w I. - M. . Mając na uwadze powyższe sąd I instancji oddalił odwołanie w myśl art.477 14 par.1 k.p.c. Apelację od powołanego rozstrzygnięcia wywiódł A. J. , domagając się zmiany wyroku i poprzedzającej go decyzji i przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego , ewentualnie- uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania przy zasądzeniu kosztów postępowania apelacyjnego. Zarzuty apelacji objęły : -naruszenie prawa materialnego to jest art.2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych polegające na nieprawidłowym uznaniu , że odwołujący nie spełnia kryteriów dla przyznania świadczenia , podczas gdy badaniu winna podlegać umowa o pracę rozwiązana z przyczyn ekonomicznych w dniu 28 lutego 2009 r., -sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, ze stosunek pracy z I. - M. ustał z upływem czasu, na jaki opiewała umowa. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia apelujący naprowadzał, że został wprowadzony w błąd przez ostatniego pracodawcę ( I. - M. ), który zapewniał go, że po ustaniu zatrudnienia będzie mógł ubiegać się o świadczenia przedemerytalne, podczas gdy w efekcie pracodawca liczył wyłącznie na pożyczkę z Funduszu Pracy. W tych okolicznościach winien być przywrócony termin 14-dniowy do złożenia w oparciu o umowę o pracę z O. Zakładami (...) w O. . Wnosił o przesłuchanie w charakterze świadków pracodawcy I. - M. oraz pracownika PUP Ś. W. kierującego go do pracy u w/w pracodawcy. Pozwany organ rentowy nie zajął wobec wniesionej apelacji żadnego stanowiska. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Na wstępie Sąd Apelacyjny wskazuje, że w pełni akceptuje ustalenia faktyczne poczynione na etapie postępowania pierwszo instancyjnego, co czyni zbędnym ponowne ich w tym miejscu szczegółowe przywoływanie . Prawidłowo także wskazał Sąd I instancji materialno prawne podstawy wniosku emerytalnego A. J. oraz wydanej następnie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z brzmieniem art.2 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 28 maja 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 1252 ze zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Zgodnie z ust.2 cytowanego przepisu za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1 , uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001), zwanej dalej "ustawą o emeryturach i rentach z FUS". W myśl ust.3 świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1)nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2)w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3)złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Stosownie do treści art.2 ust.5 powołanej ustawy do okresu 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ust. 3, wlicza się: 1)okresy, za które, zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługiwało; 2)okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych podjętego w tym okresie; w przypadku gdy zatrudnienie lub inna praca zarobkowa ustanie po upływie 6-miesięcznego okresu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje, jeżeli wniosek o przyznanie tego świadczenia zostanie złożony w terminie nieprzekraczającym 14 dni od dnia ustania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Sąd prawidłowo przywoływał, iż A. J. do dnia rozwiązania umowy o pracę (17 września 2010 r.) udowodnił łącznie 43 lata 1 miesiąc i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Wykazane zostało także, że w okresie od 13 lipca 1967 r. do 28 lutego 2009 r. był zatrudniony w O. Zakładach (...) w O. , a stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia przez zakład pracy z przyczyn ekonomicznych . Następnie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna od 2 do 9 marca 2009 r., a od 10 marca 2009 r. do 17 września 2010 r. zatrudniony był w I. - M. , przy czym ten stosunek pracy ustał z upływem czasu na jaki umowę zawarto. Następnie odwołujący ponownie został zarejestrowany jako osoba bezrobotna i wyczerpał 6-mieisęczny okres zasiłkowy, po czym wystąpił z wnioskiem o świadczenie przedemerytalne. Mając na względzie powołane ustalenia rację ma apelujący, iż okoliczność rozwiązania umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych jako przesłanka niezbędna przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia nie powinno być odnoszone do zatrudniania w I. - M. a do stosunku pracy w O. Zakładach (...) w O. . W tym miejscu niezbędne zdaje się przywołanie tezy orzeczenia i uzasadnienia do Wyroku Sądu Najwyższego z dnia z dnia 4 marca 2009 r. II UK 274/08 , gdzie wprost wskazano, że przesłankę rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, warunkującą prawo do świadczenia przedemerytalnego, należy odnosić do zatrudnienia, które ustało przed zarejestrowaniem bezrobotnego, a nie do pracy zleconej mu w ramach prac interwencyjnych i robót publicznych ( art. 2 ust. 1 pkt 2, ust. 3 oraz 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych , Dz.U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.). OSNP 2010/19-20/243 Stan faktyczny sprawy był tożsamy z rozpoznawaną sprawą: Sąd I instancji ustalił, że wnioskodawca ma (...) lata, łącznie 39 lat, 6 miesięcy i 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Jego stosunek pracy w PHU (...) w J. został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w dniu 24 września 2004 r., po czym - na podstawie skierowania przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. w ramach robót publicznych - pracował on w specjalnym Ośrodku (...) w J. Były to dwie terminowe umowy o pracę, zawarte na czas od dnia 8 listopada 2004 r. do dnia 7 maja 2005 r. i od dnia 10 maja do dnia 9 listopada 2005 r. bez przedłużenia wobec ustania finansowania wynagrodzenia ze środków przekazywanych przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. Następnie w okresie od dnia 18 listopada 2005 r. do dnia 19 maja 2006 r. wnioskodawca pobierał zasiłek dla bezrobotnych i w dniu 19 maja 2006 r. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Stosując art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 10, poz. 1252) i art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), Sąd pierwszej instancji odniósł się do ostatniego zatrudnienia wnioskodawcy i stwierdził, że rozwiązanie stosunku pracy w specjalnym Ośrodku (...) w J. nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy . Odrzucił sposób interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych prowadzącej do stwierdzenia, że podjęcie się przez bezrobotnego pracy w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych powoduje pozbawienie go możliwości ubiegania się o świadczenie przedemerytalne, przy czym zważył, że prace tego rodzaju zawsze wykonywane są w ramach umów terminowych. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu uwzględnił apelację organu rentowego wskazującą, że umowa ta, zgodnie z art. 30 § 1 pkt 4 k.p. ustała z upływem czasu, na który została zawarta, i wyrokiem z dnia 6 maja 2008 r. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie. Uznał za błędne stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że stosunek pracy z J. K. został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w znaczeniu przyczyny dotyczącej zakładu pracy ujętej w art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy . Stwierdził, że wygaśnięcie terminowej umowy o pracę nie może być interpretowane jako rozwiązanie z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a w szczególności jako likwidacja stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Skarga kasacyjna J. K. została oparta na podstawie naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , przez błędną wykładnię, sprowadzającą się do wyinterpretowania normy, zgodnie z którą "ustanie stosunku pracy finansowanego w ramach prac interwencyjnych wyklucza przyznanie świadczenia przedemerytalnego, a osoba podejmująca pracę w ramach prac interwencyjnych po ich zakończeniu traci uprawnienie do świadczenia, które przysługiwałoby jej, gdyby prac tych nie podjęła". Zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji w całości, J. K. wniósł o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy przez zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie o prawie do świadczenia, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. W ocenie skarżącego, konieczne jest rozstrzygnięcie kwestii, czy art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczy utraty pracy w warunkach "rynkowych", w konsekwencji czego ewentualne podjęcie pracy w ramach robót interwencyjnych nie powinno być brane pod uwagę przy ustalaniu zasadności przyznania świadczenia przedemerytalnego. Wskazał, że przyjęta przez Sąd Apelacyjny wykładnia pogarsza jego sytuację w porównaniu z osobami, które nie podejmowały prac interwencyjnych, a ponadto jest sprzeczna z celem ustawowych instytucji przeciwdziałających bezrobociu. W takim stanie faktycznym Sąd Najwyższy wskazywał , co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych , prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje mężczyźnie, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ), który był zatrudniony u tego pracodawcy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończył 60 lat oraz ma okres ubezpieczenia uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat. Sąd drugiej instancji, akceptując stanowisko organu ubezpieczeń społecznych, zakwestionował wypełnienie przez skarżącego jednego z wymienionych warunków - rozwiązania stosunku pracy z przyczyny niedotyczącej pracownika, przy czym jego stwierdzenie, że stosunek pracy świadczonej w ramach robót publicznych ustał z innej przyczyny, jest uzasadnione. Trafnie jednak skarżący stwierdził, że Specjalny Ośrodek (...) nie był tym ostatnim miejscem zatrudnienia, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy . Bez pogłębionej analizy przepisów wymienionej ustawy jest oczywiste, że zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych podjęte w okresie po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy jest tym, które wlicza się do 6-miesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, po którym przysługuje prawo do zasiłku przedemerytalnego, gdyż tak stanowi art. 2 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych . Uzasadnione są więc stwierdzenia skarżącego odwołujące się do intencji ustawodawcy i celu przepisów tej ustawy - pomocy osobom, które utraciły zatrudnienie, a ze względu na staż pracy mogą w niedługim czasie starać się o emeryturę. Nie można bowiem uznać, że racjonalny ustawodawca zamierzał doprowadzić do sytuacji, w której osoba, która utraciła pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i podjęła krótkoterminowe zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych byłaby traktowana mniej korzystnie, niż inna osoba spełniająca warunki prawa do świadczenia przedemerytalnego, która nie podjęła zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych. Środki zapobiegania bezrobociu (prace interwencyjne i roboty publiczne, jak też świadczenie przedemerytalne) nie mogą ze sobą konkurować, gdyż powinny się uzupełniać i wspierać. Uznanie pracy świadczonej w ramach robót publicznych przez bezrobotnego w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych za zatrudnienie, którego ustanie miałoby nastąpić z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy musiałoby prowadzić w praktyce do unikania podejmowania prac interwencyjnych ze względu na ryzyko utraty prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jeżeli warunek rozwiązania stosunku pracy z przyczyny nieleżącej po stronie pracownika odnieść do zatrudnienia, z którego ustaniem powstaje prawo do zasiłku dla bezrobotnych, do czego wystarcza literalna wykładnia wszystkich przepisów art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , to bezrobotny spełniający warunki do świadczenia przedemerytalnego nie traci prawa do tego świadczenia z powodu podjęcia zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych w okresie zarejestrowania jako bezrobotny i wyczekiwania na świadczenie. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych , traci prawo do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli nie podejmie prac interwencyjnych bez uzasadnionej przyczyny. Uzupełniająco więc tylko, posługując się wykładnią funkcjonalną i celowościową, należy stwierdzić, że przesłankę rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, warunkującą prawo do świadczenia przedemerytalnego, należy odnosić do zatrudnienia, które ustało przed zarejestrowaniem bezrobotnego, a nie do pracy zleconej mu w ramach prac interwencyjnych i robót publicznych ( art. 2 ust. 1 pkt 2, ust. 3 oraz 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ). Nie do zaakceptowania jest bowiem wniosek, że przepisy tej ustawy nakazują mniej korzystne traktowanie osoby aktywnej, która podjęła pracę w ramach prac interwencyjnych, od tej, która takiej pracy nie podjęła lub w ogóle nie otrzymała propozycji jej podjęcia. Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości akceptuje zaprezentowaną wyżej argumentację. Skoro tak – odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy – uznać należy, że wnioskodawca wyczerpuje przesłankę rozwiązania stosunku pracy z przyczyn ekonomicznych albowiem niewątpliwie zatrudnienie podjęte przed pracami zleconymi przez PUP to jest praca w O. Zakładach (...) w O. ustała w takim właśnie trybie. Niewątpliwie – pozostałe warunki dotyczące wieku, okresów składkowych i nieskładkowych oraz terminu złożenia wniosku i przedłożenia wymaganych przy wniosku dokumentów A. J. spełniał. Na marginesie Sąd Apelacyjny wskazuje, że po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu (po uchyleniu orzeczenia przez Sąd Najwyższy powołanym wyżej orzeczeniem ) oddalono apelację pozwanego od wyroku Sądu I instancji przyznającego prawo do świadczenia przedemerytalnego na rzecz J. K. (III AUa 374/09), a od tego orzeczenia pozwany nie wywiódł ponownej skargi kasacyjnej. Mając na uwadze całość zaprezentowanej argumentacji orzeczono jak w sentencji zgodnie z brzmieniem art.386 par.1 k.p.c. SSA Marta Sawińska SSA Maria Michalska-Goźdź SSA Marek Borkiewicz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI