III AUa 403/20

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2021-01-21
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSustawa emerytalnawyrok Trybunału Konstytucyjnegorocznik 1954pomniejszenie świadczeniakapitał początkowyskładki

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając prawidłowość decyzji ZUS i wyroku Sądu Okręgowego w sprawie ustalenia wysokości emerytury, odrzucając argumenty dotyczące pomniejszenia świadczenia o kwoty pobranej wcześniej emerytury.

Ubezpieczony C.M. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej wysokość emerytury, domagając się jej podwyższenia poprzez nieuwzględnienie potrącenia kwot pobranych z tytułu wcześniejszej emerytury. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie. W apelacji ubezpieczony zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, w tym powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, stwierdzając, że wyrok TK dotyczy innej grupy ubezpieczonych (kobiety z rocznika 1953), a przepisy ustawy emerytalnej stosowane w sprawie są zgodne z Konstytucją i nie naruszają praw ubezpieczonego urodzonego w 1954 roku.

Sprawa dotyczyła apelacji ubezpieczonego C.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Decyzją z 18 listopada 2019 roku ZUS ustalił ubezpieczonemu prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, ale pomniejszył jej wysokość o sumę kwot pobranych z tytułu wcześniej przyznanej emerytury wcześniejszej. Ubezpieczony kwestionował to pomniejszenie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. P 20/16, i domagał się ustalenia emerytury w prawidłowej, wyższej wysokości. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, uznając decyzję ZUS za zasadną. W apelacji ubezpieczony zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. (art. 233 § 1, art. 328 § 1, art. 327 § 1) oraz prawa materialnego (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zw. z art. 32 § 1 Konstytucji RP), twierdząc, że pomniejszenie świadczenia jest niezasadne, zwłaszcza dla osób urodzonych w 1954 roku. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, wyjaśniając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie kobiet urodzonych w 1953 roku i nie ma zastosowania do sytuacji ubezpieczonego. Podkreślono, że w pozostałym zakresie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie został uznany za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, wskazano, że nowelizacja ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. również dotyczy tylko emerytów urodzonych w 1953 roku. Sąd uznał, że ubezpieczony, pobierając emeryturę wcześniejszą, korzystał już ze zgromadzonego kapitału, a ponowne ustalanie jego wysokości przy osiągnięciu wieku powszechnego byłoby niezasadne. Zarzuty procesowe dotyczące uzasadnienia wyroku również uznano za bezzasadne. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie jest niezgodny z Konstytucją RP w odniesieniu do osób urodzonych w 1954 roku, a jego zastosowanie w sprawie jest prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej dotyczy wyłącznie kobiet z rocznika 1953, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2013 r. na podstawie art. 46 ustawy. W pozostałym zakresie przepis ten nie został uznany za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, nowelizacja ustawy z 2020 r. również dotyczy tylko tej specyficznej grupy. Ubezpieczony urodzony w 1954 roku nie mieści się w tych wyłączeniach, a pobieranie emerytury wcześniejszej oznaczało już korzystanie ze zgromadzonego kapitału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
C. M.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2017 r., w zakresie pomniejszenia podstawy obliczania emerytury o sumę kwot pobranych z tytułu emerytury wcześniejszej, nie jest niezgodny z Konstytucją RP dla osób urodzonych w 1954 r. i ma zastosowanie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 327 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 374

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 32 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 20/16 dotyczy wyłącznie kobiet z rocznika 1953. Art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie jest niezgodny z Konstytucją RP w odniesieniu do osób urodzonych w 1954 roku. Ubezpieczony, pobierając emeryturę wcześniejszą, korzystał już ze zgromadzonego kapitału.

Odrzucone argumenty

Pomniejszenie emerytury o kwoty pobrane z emerytury wcześniejszej jest niezgodne z Konstytucją RP (art. 32 § 1) i art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego jest wadliwe z powodu braku odniesienia się do podstaw faktycznych i prawnych.

Godne uwagi sformułowania

Wskazany zakresowy wyrok Trybunału dotyczy tylko kobiet z rocznika 1953 r. W pozostałym zakresie, przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i w konsekwencji dalej korzysta z domniemania zgodności konstytucyjnej. Zatem nie ma podstaw do ustalania świadczeniobiorcy na nowo tego kapitału, w szczególności przyjmowania podwójnego świadczenia (najpierw z tytułu emerytury wcześniejszej, a następnie poprzez odtworzenie całego kapitału wypłacania emerytury, tym razem z tytułu osiągniecia powszechnego wieku emerytalnego).

Skład orzekający

Barbara Białecka

przewodniczący-sprawozdawca

Urszula Iwanowska

członek

Romana Mrotek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 20/16 i jego zakresu zastosowania do osób urodzonych po 1953 roku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego urodzonego w 1954 roku i jego prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym po pobieraniu emerytury wcześniejszej. Nie ma zastosowania do osób objętych wyrokiem TK P 20/16.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego zakres zastosowania.

Emerytura po 1953 roku: Czy wyrok TK chroni przed potrąceniami ZUS?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 403/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Barbara Białecka (spr.) Sędziowie: Urszula Iwanowska Romana Mrotek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r. w S. sprawy C. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość emerytury na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt VI U 186/20 oddala apelację. Romana Mrotek Barbara Białecka Urszula Iwanowska Sygn. akt III AUa 403/20 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 18.11.2019 roku ustalił ubezpieczonemu C. M. prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, począwszy od dnia 12.11.2019 r. w kwocie 3736,74 zł, w miejsce dotychczas przyznanego świadczenia emerytalnego (...) . W odwołaniu od decyzji organu rentowego ubezpieczony podniósł, że niezasadnie pomniejszono mu świadczenie o sumę kwot pobranych z tytułu uprzednio przyznanej emerytury wcześniejszej. Ubezpieczony powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019 r., sygn. P 20/16. Mając na uwadze powyższą argumentację, ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części i ustalenie emerytury w prawidłowej wysokości. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 9.09.2020 roku oddalił odwołanie. Ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu I instancji znajdują się na kartach 28- 33 akt postępowania sądowego. Z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego nie zgodził się ubezpieczony. Zaskarżył wyrok w całości. Rozstrzygnięciu zarzucił: I . naruszenie prawa procesowego, tj.: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ustalenie, że organ rentowy zasadnie uwzględnił przy wyliczeniu wysokości świadczenia fakt pobierania przez ubezpieczonego wcześniejszej emerytury i dokonał pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury skarżącego o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych, gdy zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym przedmiotowa kwota nie powinna obniżać wysokości emerytury ubezpieczonego, - art. 328 § 1 k.p.c. oraz art. 327 1 § 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów i nie podanie w uzasadnieniu podstaw faktycznych i prawnych stanowiących podstawę oddalenia odwołania ubezpieczonego, gdyż uzasadnienie wyroku nie odnosi się do sprawy w której wniesiono odwołanie, co uniemożliwia poznanie motywów faktycznych i prawnych oddalenia odwołania ubezpieczonego, II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej w zw. z art. 32 § 1 Konstytucji RP - poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasadnym jest pomniejszenie podstawy obliczania emerytury o kwotę sumy pobranej emerytury wcześniejszej również w przypadku osoby ubezpieczonego z rocznika 1954 r., gdy zgodnie z prawidłową wykładnią wymienionego przepisu w powyższym przypadku nie należy pomniejszać podstawy obliczania emerytury o kwotę pobranej uprzednio emerytury wcześniejszej, - poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu do prawa ubezpieczonego do emerytury, gdy przepis ten nie powinien znaleźć zastosowania do prawa do emerytury. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł: 1.o zmianę wyroku i ustalenie emerytury w wyższej i prawidłowej wysokości, w szczególności bez odliczenia pobranej emerytury wcześniejszej, 2. ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, 3. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji w całości, jako niezasadnej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonego nie zasługiwała na uwzględnienie. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym zarzutów apelacyjnych, doprowadziła Sąd Apelacyjny do wniosku, że zaskarżony wyrok jest prawidłowy. Na wstępie, uwzględniając treść art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. , wskazać należy, że Sąd Apelacyjny dokonując własnej oceny przedstawionego pod osąd materiału procesowego stwierdził, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, a poczynione ustalenia faktyczne (zawarte w wyodrębnionej redakcyjnie części uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie są wadliwe i znajdują odzwierciedlenie w treści przedstawionych w sprawie dowodów. Sąd Odwoławczy ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego czyni częścią uzasadnienia własnego wyroku, nie znajdując potrzeby ponownego ich szczegółowego przytaczania. Nadto, w niniejszej sprawie Sąd Odwoławczy skorzystał z możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, nie znajdując przesłanek do skierowania sprawy na rozprawę ( art. 374 k.p.c. ). Sąd Apelacyjny odnosząc się do zarzutów apelacyjnych podnosi, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. P 20/16, orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 oraz z 2019 r. poz. 39), w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Wskazany zakresowy wyrok Trybunału dotyczy tylko kobiet z rocznika 1953 r. W pozostałym zakresie, przepis art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i w konsekwencji dalej korzysta z domniemania zgodności konstytucyjnej. W tych okolicznościach za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP . Dodatkowo należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 18.11.2019 roku, a zatem w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1222). Wskazana nowelizacja dotyczy kwestii wysokości emerytury pomniejszonych wskutek zastosowania mechanizmu potrącenia świadczeń uprzednio już wypłaconych, ale tylko emerytów urodzonych w 1953 r. , którym prawo do emerytury ustalono przed osiągnięciem wieku emerytalnego na podstawie wniosku złożonego przed dniem 1 stycznia 2013 r. Ubezpieczony urodził się natomiast w 1954 roku, a wniosek emerytalny złożył w maju 2016 roku. Zatem nie tylko wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ale również wskazana zmiana prawa materialnego nie dotyczy sytuacji prawnej ubezpieczonego. Z chwilą ustalenia prawa do emerytury wcześniejszej ubezpieczony rozpoczął korzystanie ze zgromadzonego zwaloryzowanego kapitału na wypadek dożycia starości (czyli kapitału początkowego i uskładanych po dniu 31.12.1998 r. składek na ubezpieczenie emerytalne ). Zatem nie ma podstaw do ustalania świadczeniobiorcy na nowo tego kapitału, w szczególności przyjmowania podwójnego świadczenia (najpierw z tytułu emerytury wcześniejszej, a następnie poprzez odtworzenie całego kapitału wypłacania emerytury, tym razem z tytułu osiągniecia powszechnego wieku emerytalnego). W dalszym nawiązaniu do pozostałych zarzutów apelacyjnych, Sąd Apelacyjny wskazuje, że oczywiście bezzasadny jest zarzut dotyczący naruszenia prawa procesowego poprzez zaniechanie powołania w uzasadnieniu wyroku podstaw faktycznych i prawnych. Takie podstawy zostały bowiem wskazane, w szczególności w zaskarżonym odwołaniem zakresie materialnoprawna podstawa zapadłego następnie rozstrzygnięcia, tj. art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Za bezzasadny uznać należy zarzut, iż uzasadnienie wyroku nie odnosi się do sprawy w której wniesiono odwołanie. Przedmiot sprawy nie budził żadnych wątpliwości i dokonana przez Sąd I instancji jego ocena jest całkowicie prawidłowa. Co więcej poza już przedstawionym nie wymaga jakiegokolwiek dodatkowego omówienia. Reasumując, wbrew podniesionym zarzutom apelacyjnym, Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia prawa procesowego, które rzutowałoby na trafność zapadłego rozstrzygnięcia. Wskazując na argumenty wyżej podane Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. Romana Mrotek Barbara Białecka Urszula Iwanowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI