III AUa 375/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Warszawie dotyczyła prawa M. K., byłego funkcjonariusza, do ponownego ustalenia wysokości emerytury policyjnej. Kluczowym zagadnieniem było przyznanie 15% dodatku do emerytury z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą, mimo że część jego służby (od 16 lutego 1984 r. do 31 lipca 1990 r.) została zakwalifikowana przez Instytut Pamięci Narodowej jako służba na rzecz państwa totalitarnego. Zgodnie z przepisami ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, służba na rzecz państwa totalitarnego skutkuje obniżeniem podstawy wymiaru emerytury. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 stycznia 2025 r., zmienił decyzję organu rentowego, przyznając M. K. świadczenie emerytalne z uwzględnieniem 15% podwyżki z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą. Sąd Okręgowy uznał, że przepis art. 15c ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, który wyłącza podwyższenie emerytury w przypadku służby na rzecz państwa totalitarnego, nie obejmuje podwyżki z art. 15 ust. 4, gdyż ten ostatni nie został w nim wymieniony. Ponadto, sąd podkreślił, że inwalidztwo M. K. powstało w związku ze służbą w Policji w wolnej Polsce, a nie w okresie służby na rzecz państwa totalitarnego. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego oraz błędne zastosowanie art. 15 ust. 4. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, podzielając w całości stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego są prawidłowe i oparte na materiale dowodowym. Sąd Apelacyjny przyjął, że inwalidztwo funkcjonariusza powstało w związku z pełnioną służbą w Policji, a nie w związku ze służbą na rzecz państwa totalitarnego. Wyłączenie podwyżki emerytury w takiej sytuacji byłoby nieproporcjonalne, naruszałoby zasady sprawiedliwości społecznej, ochrony praw nabytych i równości wobec prawa, a także stanowiłoby formę represji. Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które również kwestionuje stosowanie przepisów obniżających świadczenia w sposób oderwany od faktycznych podstaw ich przyznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących emerytur policyjnych w kontekście służby na rzecz państwa totalitarnego oraz prawa do dodatków z tytułu inwalidztwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy, których część służby przypada na okres PRL i którzy nabyli inwalidztwo w związku ze służbą w wolnej Polsce.
Zagadnienia prawne (1)
Czy funkcjonariuszowi, którego część służby została zakwalifikowana jako służba na rzecz państwa totalitarnego, przysługuje 15% podwyżka emerytury z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą, jeśli inwalidztwo to powstało w okresie służby w wolnej Polsce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariuszowi przysługuje 15% podwyżka emerytury z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą, nawet jeśli część jego służby została zakwalifikowana jako służba na rzecz państwa totalitarnego, pod warunkiem, że inwalidztwo to powstało w związku ze służbą w wolnej Polsce.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 15c ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej, wyłączający podwyżki emerytury w przypadku służby na rzecz państwa totalitarnego, nie obejmuje podwyżki z art. 15 ust. 4, gdyż ten ostatni nie został w nim wymieniony. Ponadto, inwalidztwo powstało w związku ze służbą w wolnej Polsce, a wyłączenie podwyżki byłoby nieproporcjonalne i naruszałoby zasady sprawiedliwości społecznej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 15 § 4
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Przepis ten ma zastosowanie nawet w przypadku służby na rzecz państwa totalitarnego, jeśli inwalidztwo powstało w związku ze służbą w wolnej Polsce.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 32 § 1 pkt 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa zaopatrzeniowa art. 13b
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Definiuje służbę na rzecz państwa totalitarnego.
ustawa zaopatrzeniowa art. 15c § 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa, że przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio, a emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa. Sąd uznał, że ten przepis nie wyłącza zastosowania art. 15 ust. 4.
k.p.c. art. 47714 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § 2 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwalidztwo powstało w związku ze służbą w Policji w wolnej Polsce, a nie w okresie służby na rzecz państwa totalitarnego. • Przepis art. 15c ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej nie wyłącza zastosowania art. 15 ust. 4 tej ustawy. • Wyłączenie podwyżki emerytury byłoby nieproporcjonalne i naruszałoby zasady sprawiedliwości społecznej, ochrony praw nabytych i równości wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Funkcjonariusz pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego, co powinno skutkować brakiem podwyżki emerytury. • Zastosowanie art. 15 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej jest nieuzasadnione w sytuacji służby na rzecz państwa totalitarnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny podziela pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy... • Ustalenia poczynione przez sąd pierwszej instancji na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach rentowych i sądowych Sąd Apelacyjny przyjął za własne. • W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy w Warszawie przeprowadził pełne postępowanie dowodowe i rozpoznał istotę sporu. • Inwalidztwo M. K. zostało nabyte w związku z pełnioną przez niego służbą w Policji, a nie w związku ze służbą na rzecz totalitarnego państwa. • Pozbawienie prawa do dodatku nie może się ostać względem funkcjonariusza, którego inwalidztwo powstało w związku ze służbą nie zaklasyfikowaną jako służba na rzecz totalitarnego państwa. • W demokratycznym państwie prawnym nie mogą korzystać z ochrony rozwiązania normatywne w jawny sposób nierówno traktujące obywateli, które w nieprawidłowy (odwetowy) sposób sankcjonują na gruncie prawa zabezpieczenia społecznego 'rozliczenia historyczne'.
Skład orzekający
Monika Rosłan-Karasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących emerytur policyjnych w kontekście służby na rzecz państwa totalitarnego oraz prawa do dodatków z tytułu inwalidztwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy, których część służby przypada na okres PRL i którzy nabyli inwalidztwo w związku ze służbą w wolnej Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy 'lustracji' emerytur byłych funkcjonariuszy i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące służby w czasach PRL w kontekście praw nabytych i sprawiedliwości społecznej.
“Emerytura policyjna: Czy służba w PRL przekreśla dodatek za inwalidztwo?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.