III AUa 375/17

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2017-11-23
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaapelacyjny
renta rolniczawypadek przy pracyKRUSubezpieczenie społeczneniezdolność do pracystan zdrowiapodleganie ubezpieczeniu

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawczyni, potwierdzając, że prawo do renty rolniczej z tytułu wypadku przy pracy nie przysługuje, jeśli wypadek nie zaistniał w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Wnioskodawczyni Z. S. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej przyznania renty rolniczej w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym z dnia 11 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie, a następnie Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Kluczowym argumentem było to, że wypadek nie zaistniał w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, co jest warunkiem koniecznym do przyznania renty wypadkowej.

Sprawa dotyczyła prawa Z. S. do renty rolniczej w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym, który miał miejsce 11 stycznia 2014 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił przyznania renty, wskazując, że wnioskodawczyni w dacie wypadku nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, a także że niezdolność do pracy nie pozostaje w związku przyczynowym z wypadkiem. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił odwołanie wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację, również oddalił ją, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji oraz organu rentowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 i 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, warunkiem przyznania renty rolniczej z tytułu wypadku przy pracy jest, aby wypadek zaistniał w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Wnioskodawczyni, mimo że pobierała rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w dniu wypadku, ani na swój wniosek. W związku z tym, nie spełniła podstawowych przesłanek do przyznania renty wypadkowej, a ocena jej stanu zdrowia w kontekście wypadku stała się bezprzedmiotowa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do renty rolniczej z tytułu wypadku przy pracy nie przysługuje, jeśli wypadek nie zaistniał w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 21 ust. 1 i 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym warunkiem przyznania renty wypadkowej jest zaistnienie wypadku w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Wnioskodawczyni nie spełniła tego warunku, ponieważ w dniu wypadku nie podlegała wskazanemu ubezpieczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
Z. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.s.r. art. 21 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Warunkiem przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy jest podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, bycie całkowicie niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym oraz powstanie niezdolności w okresie ubezpieczenia.

u.s.r. art. 21 § ust. 4

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

W przypadku gdy całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała wskutek wypadku przy pracy rolniczej, warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres uważa się za spełniony, jeżeli ubezpieczony posiada jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, który obejmuje dzień wypadku.

Pomocnicze

u.s.r. art. 16 § ust. 2 pkt. 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa sytuacje, w których rolnik nie podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu na wniosek, co miało zastosowanie w przypadku wnioskodawczyni pobierającej rentę.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania przez sąd pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypadek przy pracy rolniczej nie zaistniał w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Wnioskodawczyni nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu na swój wniosek w dacie wypadku.

Odrzucone argumenty

Stan zdrowia wnioskodawczyni jest następstwem wypadku przy pracy i uzasadnia przyznanie renty wypadkowej.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem przyznania renty rolniczej w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym jest aby wypadek zaistniał w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Skład orzekający

Alicja Sołowińska

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Orechwa-Zawadzka

sędzia

Teresa Suchcicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznania renty rolniczej z tytułu wypadku przy pracy, w szczególności wymogu podlegania ubezpieczeniu w dniu zdarzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolników i ich ubezpieczenia w KRUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie formalnych wymogów ubezpieczeniowych dla uzyskania świadczeń, nawet w przypadku wypadków przy pracy. Jest to ważna lekcja dla osób pracujących w rolnictwie.

Czy wypadek przy pracy rolniczej gwarantuje rentę? Niekoniecznie, jeśli zabraknie kluczowego elementu ubezpieczenia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt III AUa 375/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2017 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Alicja Sołowińska (spr.) Sędziowie: SA Barbara Orechwa-Zawadzka SA Teresa Suchcicka Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. w B. sprawy z odwołania Z. S. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o prawo do renty rolniczej w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym na skutek apelacji wnioskodawczyni Z. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV U 426/17 oddala apelację. SSA Teresa Suchcicka SSA Alicja Sołowińska SSA Barbara Orechwa-Zawadzka Sygn. akt III AUa 375/17 UZASADNIENIE Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 22.02.2017r. wydaną na podstawie ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2016r. poz.277 ze zm.) powołując się na przepis art.21 tej ustawy odmówił Z. S. przyznania renty rolniczej w związku z wypadkiem przy pracy rolniczej. Organ renty, na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej KRUS z 14.02.2017r., ustalił, że wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym, a nadto w dacie wypadku tj. 11.01.2014r. nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Po rozpoznaniu odwołania Z. S. od powyższej decyzji, która powoływała się na stan zdrowia będący następstwem wypadku, Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017r. oddalił odwołanie. Sąd I instancji ustalił, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r., przyznał Z. S. prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 01 lutego 2013 r. do dnia 31 stycznia 2014 r. (k. 55-56 akt rentowych). Z. S. w dniu 11 stycznia 2014 r. doznała urazu twarzoczaszki ze złamaniem prawego łuku jarzmowego. W tym czasie nie była objęta na swój wniosek ubezpieczeniem emerytalno-rentowym i nie opłacała w związku z tym żadnych składek. W dniu 06 grudnia 2016 r. złożyła do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy wskutek wypadku przy pracy rolniczej (k. 1-3 akt rentowych). Lekarz Rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego orzeczeniem z dnia 24 stycznia 2017r. uznał wnioskodawczynię za osobę okresowo całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, stwierdzając jednocześnie, że niezdolność ta pozostaje w związku przyczynowym z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym zaistniałym w dniu 11 stycznia 2014 r. (k. 14-16 akt rentowych). Powyższe orzeczenie zakwestionował Regionalny Inspektor Orzecznictwa Lekarskiego KRUS. Komisja Lekarska KRUS orzeczeniem z dnia 14 lutego 2017r. stwierdziła u Skarżącej okresową całkowitą niezdolność do pracy z ogólnego stanu zdrowia, która nie pozostaje w związku przyczynowym z wypadkiem przy pracy rolniczej (k. 25-27). W tych okolicznościach faktycznych organ rentowy wydał zaskarżoną w rozpoznanej sprawie decyzję odmawiającą wnioskodawczyni renty w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Okręgowy podkreślił, że warunkiem przyznania renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym w związku z wypadkiem przy pracy rolniczej zgodnie z art. 21 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników jest: -podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, - trwała lub okresowa całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym w związku z wypadkiem przy pracy rolniczej, -całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przy czym warunek, o którym mowa w ust. 1 uważa się za spełniony, jeżeli ubezpieczony ma jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, który obejmuje dzień wypadku. W ocenie Sądu Okręgowego organ rentowy prawidłowo dokonał wszystkich ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał decyzję odmawiającą prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wskutek wypadku przy pracy w tym gospodarstwie. Z zebranego w toku postępowania przed organem rentowym materiału oraz z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. wynikało, iż odwołująca w chwili wypadku pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, lecz nie była objęta na swój wniosek ubezpieczeniem emerytalno-rentowym i nie opłacała w związku z tym żadnych składek. Z tych względów na mocy art.477 14 kpc Sąd oddalił odwołanie. Apelację od powyższego wyroku złożyła Z. S. . Skarżąca podnosiła, iż uległa wypadkowi w dniu 11 stycznia 2014r. a urazy jakich doznał czynią ja niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym. Wyrokowi zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych co do oceny stanu zdrowia. Z treści apelacji wynika, iż intencją skarżącej była zmiana zaskarżonego wyroku o przyznanie renty w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Poza sporem w sprawie jest, iż Z. S. jest uprawniona do renty rolniczej od 3.01.2012r. Świadczenie takie zostało jej przyznane decyzją z 9.02.2012r. na okres do 31.01.2013r. Kolejną decyzją z 21.01.2013r. organ rentowy uwzględniając wniosek z 22.11.2012r. przyznał wnioskodawczyni rentę rolniczą na dalszy okres tj. od 01.02.2013r. do 31.01.2014r., a decyzją z 21.01.2014r. renta została wnioskodawczyni przyznana na kolejny okres od 1.02.2014r. do 31.01.2016r. Decyzją z dnia 3.02.2016r. organ rentowy przyznał Z. S. rentę od 1.02.2016r. do 31.01.2017r., a decyzją z 23.02.2017r. przyznano rentę rolniczą od 1.02.2017r. do 28.02.2018r. Z powyższego wynika, że Z. S. nieprzerwanie od 3.01.2012r. do 28.02.2018r. jest uprawniona do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Przedmiotem sporu w rozpoznanej sprawie jest prawo Z. S. do renty rolniczej w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym jakiemu uległa 11 stycznia 2014r. W świetle art.21 ust.1 ustawy z 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: 1. podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres o którym mowa w ust. 2; 2. jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym; 3. całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach o których mowa w art.20 ust.1 pkt.1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. W przypadku gdy całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała wskutek wypadku przy pracy rolniczej warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, uważa się za spełniony, jeżeli ubezpieczony posiada jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, który obejmuje dzień wypadku (art.21 ust.4). Oznacza to, że warunkiem nabycia prawa do renty rolniczej w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym jest aby wypadek zaistniał w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Tego warunku wnioskodawczyni nie spełniła bowiem od daty wydania decyzji z 9.02.2012r. przyznającej rentę rolniczą od 3.01.2012r. nie podlegała temu ubezpieczeniu z mocy prawa. W okresie pobierania reny rolniczej w tym także w czasie gdy uległa wypadkowi przy pracy w gospodarstwie nie podlegała także ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu na wniosek (art.16 ust.2 pkt. 3 ustawy). W tym stanie faktycznym Z. S. nie spełniła przesłanek do przyznania renty rolniczej wypadkowej bowiem zdarzenie na które się powołuje (11.01.2014r.) nie zaistniało w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w związku z tym nie zachodziła potrzeba oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni w szczególności w celu ustalenia czy urazy jakich doznała w dniu 11.01.2014r. powodują całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. W tych okolicznościach apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu bowiem zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. Dlatego Sąd Apelacyjny na mocy art.385kpc orzekł jak w sentencji. SSA Teresa Suchcicka SSA Alicja Sołowińska SSA Barbara Orechwa-Zawadzka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI