III AUa 351/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając, że wyrównanie renty z tytułu niezdolności do pracy może być przyznane najwcześniej od miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie, a nie od daty wcześniejszego wniosku o rentę, jeśli brakowało wówczas dokumentacji.
Wnioskodawca J.S. domagał się wypłaty wyrównania renty od daty wcześniejszej niż ta, od której ZUS przeliczył świadczenie, argumentując, że złożył wniosek o rentę wcześniej. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny uznały, że zgodnie z przepisami, przeliczenie renty i wyrównanie mogą być przyznane najwcześniej od miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie, pod warunkiem dołączenia niezbędnej dokumentacji. Wnioskodawca złożył wniosek o przeliczenie wraz z dokumentacją dopiero we wrześniu 2013 roku, dlatego wyrównanie zostało przyznane od września 2013 roku, a nie od czerwca 2011 roku.
Sprawa dotyczyła wniosku J.S. o wypłatę wyrównania renty z tytułu niezdolności do pracy od daty wcześniejszej niż przyznana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca pierwotnie złożył wniosek o rentę w czerwcu 2011 roku, ale ZUS odmówił jej przyznania z powodu braku wymaganego okresu składkowego. Po wyroku Sądu Okręgowego z kwietnia 2013 roku, J.S. przyznano rentę od czerwca 2011 roku. Następnie, w sierpniu 2013 roku, J.S. złożył odwołanie od decyzji ZUS w sprawie odsetek i wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia. ZUS decyzją z lutego 2014 roku przeliczył podstawę wymiaru renty na 70,49% (wzrost z 46,81%) i przyznał wyrównanie od września 2013 roku, czyli od miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie, zgodnie z art. 133 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. J.S. domagał się wyrównania od czerwca 2011 roku. Sąd Okręgowy oddalił odwołania, uznając decyzję ZUS za prawidłową, a sprawę odsetek przekazał do rozpoznania organowi rentowemu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację J.S., potwierdzając, że zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie, a wnioskodawca złożył niezbędną dokumentację dopiero we wrześniu 2013 roku. Brak było podstaw do przyznania wyrównania za okres wsteczny, gdyż zaniżone świadczenie nie wynikało z błędu organu rentowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wyrównanie renty może być przyznane najwcześniej od miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie, pod warunkiem dołączenia niezbędnej dokumentacji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 129 ust. 1 i art. 133 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którymi świadczenia podwyższone wypłaca się od miesiąca, w którym powstało prawo do podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydania decyzji z urzędu. Wnioskodawca złożył dokumentację dopiero we wrześniu 2013 roku, dlatego wyrównanie mogło być przyznane najwcześniej od tego miesiąca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 129 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wyklucza możliwość ustalenia prawa do świadczenia wcześniej, niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
u.e.r.f.u.s. art. 133 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477¹⁰ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje je do rozpoznania organowi rentowemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o przeliczenie renty wraz z niezbędną dokumentacją został złożony dopiero we wrześniu 2013 roku. Przepisy ustawy o emeryturach i rentach wykluczają przyznanie świadczenia lub jego wyrównania za okres wcześniejszy niż miesiąc zgłoszenia wniosku o przeliczenie, jeśli nie było podstaw do wcześniejszego ustalenia prawa lub wysokości. Decyzja o odmowie wypłaty odsetek była prawomocna, a wnioskodawca nie wykazał nowych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania.
Odrzucone argumenty
Żądanie wypłaty wyrównania renty od daty pierwotnego wniosku o rentę (czerwiec 2011 roku). Argumentacja o złożeniu wniosku o przeliczenie przed upływem trzech lat (nie miał znaczenia prawnego w kontekście daty zgłoszenia wniosku o przeliczenie).
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania wnioskodawcy wypłacenia podwyższonej renty za okres wsteczny, tj. od dnia złożenia wniosku o rentę, ponieważ wysokość renty została obliczona w oparciu o dokumentację dołączoną do wniosku o rentę, która była wystarczająca do ustalenia wysokości świadczenia. brak jest przepisów, które określałyby obowiązek organu rentowego do przyznania świadczenia za okres wsteczny, chyba że zaniżone świadczenie wynika z błędu organu rentowego, a takiej okoliczności w sprawie nie stwierdzono.
Skład orzekający
Elżbieta Gawda
przewodniczący
Barbara Hejwowska
członek
Małgorzata Rokicka - Radoniewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie daty początkowej wypłaty wyrównania renty po przeliczeniu podstawy wymiaru, gdy dokumentacja została złożona z opóźnieniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji przy wniosku o przeliczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla osób ubiegających się o rentę i jej przeliczenie, wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące daty przyznania świadczenia i wpływu kompletności wniosku.
“Kiedy ZUS przeliczy Twoją rentę wstecz? Kluczowa data to nie zawsze data pierwszego wniosku!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 351/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Gawda Sędziowie: SA Barbara Hejwowska SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. w Lublinie sprawy J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o wypłatę wyrównania renty od wcześniejszej daty na skutek apelacji wnioskodawcy J. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt VI U 874/14 oddala apelację. III AUa 351/15 UZASADNIENIE Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R. decyzją z dnia 4 lipca 2014 roku odmówił J. S. wypłaty wyrównania świadczenia w związku z przeliczeniem podstawy wymiaru od dnia 1 czerwca 2011 roku, bo wniosek o przeliczenie złożył w dniu 8 września 2013 roku i od 1 września 2013 roku przeliczono świadczenie decyzją z dnia 6 lutego 2014 roku. W tym samym dniu pismem organ rentowy poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie uchylenie decyzji z dnia 20 sierpnia 2013 roku, bo nie zaszły nowe okoliczności. Od decyzji oraz pisma odwołanie do Sądu Okręgowego w Radomiu wniósł J. S. domagając się rozpatrzenia jego wniosku o wypłatę świadczenia, wznowienia postępowania oraz zarzucał, że decyzja nie uwzględnia odsetek. Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 roku oddalił odwołania oraz postanowił przekazać Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. do rozpoznania żądanie w przedmiocie odsetek od wyrównania renty w związku z przeliczeniem podstawy wymiaru. Sąd Okręgowy ustalił, że J. S. w dniu 14 czerwca 2011 roku złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją z dnia 15 września 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił J. S. prawa do renty uznając, że nie udowodnił 5 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego w dziesięcioleciu przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 roku w sprawie VI U 1383/11 Sąd Okręgowy w Radomiu zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił J. S. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2011 roku. Decyzją z dnia 4 lipca 2013 roku organ rentowy wykonał wyrok Sądu, przyznał J. S. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2011 roku i określił jej wysokość na kwotę 1 113,73 złote, przy wskaźniku wysokości podstawy wymiaru w wysokości 46,81%. W dniu 5 sierpnia 2013 roku J. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, jednocześnie domagając się naliczenia odsetek ustawowych Odwołanie zostało przekazane do rozpoznania Sądowi, natomiast z uwagi na to, że w decyzji brak było rozstrzygnięcia o odsetkach, organ rentowy rozpoznał nowe żądanie i decyzją z dnia 20 sierpnia 2013 roku odmówił wypłaty odsetek za zwłokę. Wyrokiem z dnia 17 lutego 2014 roku w sprawie VI U 1547/13 Sąd Okręgowy w Radomiu zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 4 lipca 2013 roku w ten sposób, że przyznał J. S. prawo do odsetek ustawowych od świadczeń niewypłaconych w terminie od 11 sierpnia 2011 roku do dnia wypłaty świadczeń, ale Sąd Apelacyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 22 maja 2014 roku w sprawie III AUa 278/14 uchylił zaskarżony wyrok i odwołanie odrzucił. W dniu 5 sierpnia 2013 roku J. S. zgłosił wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia, nie dołączając żadnych dokumentów, ani nie wskazując zakresu żądania. Pismem z dnia 19 sierpnia 2103 roku organ rentowy poinformował wnioskodawcę o konieczności przedstawienia dokumentacji niezbędnej do przeliczenia podstawy wymiaru renty i w dniu 9 września 2013 roku wnioskodawca złożył kolejny wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia, dołączając dokumentację płacową. Decyzją z dnia 6 lutego 2014 roku organ rentowy dokonał przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia rentowego J. S. ustalając ją w wysokości 70,49% (poprzednio 46,81%). Decyzją tą naliczono również wyrównanie od 1 września 2013 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o przeliczenie zgodnie z art. 133 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 z późn. zm.) W dniu 23 maja 2014 roku J. S. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniosek o wypłatę przeliczonej emerytury od 1 czerwca 2011 roku, a w dniu 1 lipca 2014 roku wniosek o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia 20 sierpnia 2013 roku. Pismem z dnia 4 lipca 2014 roku organ rentowy poinformował J. S. , że brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji z dnia 20 sierpnia 2013 roku o wypłatę odsetek za zwłokę w wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 16 kwietnia 2013 roku, bowiem nie powstały żadne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Sąd Okręgowy uznając, że pismo rozstrzygające żądanie w swej istocie jest decyzją, bowiem zawiera wszystkie elementy decyzji, nadał bieg odwołaniu. W ocenie Sądu Okręgowego decyzja ta jest prawidłowa Decyzja z dnia 20 sierpnia 2013 roku o odmowie wypłaty odsetek za zwłokę w wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 16 kwietnia 2013 roku została wydana na skutek wniosku z 5 sierpnia 2013 roku zawartego w odwołaniu od decyzji ZUS z 4 lipca 2013 roku. Wnioskodawca nie zaskarżył tej decyzji i jest ona prawomocna. Wnioskodawca nie wskazał we wniosku o wznowienie postępowania żadnych nowych okoliczności, które mogłyby spowodować ponowne rozpoznanie wniosku. Decyzją z dnia 4 lipca 2014 roku organ rentowy odmówił J. S. wypłaty wyrównania świadczenia w związku z przeliczeniem podstawy wymiaru od 1 czerwca 2011 roku. Sąd Okręgowy wskazał, że J. S. dopiero w dniu 9 września 2013 roku złożył wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia wraz z niezbędnymi dokumentami wskazującymi na wysokość jego zarobków w poszczególnych latach, w jakich pracował. W oparciu o przedstawioną dokumentację decyzją z dnia 6 lutego 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia ustalając ją na 70,49%, doliczając wyrównanie od 1 września 2013 roku, to jest od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Rozstrzygnięcie to jest zgodne z treścią art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 z późn. zm.) stosownie, do którego w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu. Przeliczenie wysokości świadczenia od 1 czerwca 2011 roku nie było możliwe, bowiem przed datą złożenia wniosku z 9 września 2013 roku wnioskodawca nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji, na podstawie której można byłoby świadczenie wyliczyć. Zatem decyzja ZUS z dnia 4 lipca 2014 roku odmawiająca wypłaty wyrównania świadczenia w związku z przeliczeniem podstawy wymiaru od 1 czerwca 2011 roku, jest prawidłowa. W odwołaniu od decyzji z dnia 4 lipca 2014 roku odmawiającej wypłaty wyrównania świadczenia J. S. zawarł żądanie wypłaty odsetek. W decyzji tej nie zawarł rozstrzygnięcia o prawie do odsetek. Zatem jest to nowe żądanie nierozpoznane jeszcze przez organ emerytalno – rentowy. Sąd Okręgowy orzekł, że zgodnie z treścią art. 477 10 § 2 kpc jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. Od tego wyroku apelację wniósł wnioskodawca J. S. , zaskarżając wyrok w pkt.1 w części dotyczącej odwołania od decyzji odmawiającej wypłaty wyrównania świadczenia od 1 czerwca 2011 roku. Wskazywał, że dopiero w dniu 12 sierpnia 2013 roku otrzymał dokumentację placową i od tej daty należy uznać decyzję bez braków. Powoływał się na okoliczność, że żądanie złożył przed upływem 3 lat. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny stwierdza, że wyrok Sądu Okręgowego jest prawidłowy i zgodny z powołanymi przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 roku, poz.748). Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że w sprawie ma zastosowanie przepis art.129 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , który wyklucza możliwość ustalenia prawa do świadczenia wcześniej, niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Bezsporną okolicznością w sprawie jest zgłoszenie przez wnioskodawcę wniosku o przeliczenie świadczenia w dniu 9 września 2013 roku, przy czym dopiero wówczas złożył też niezbędną do tego dokumentację płacową. Po ustaleniu, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia obliczony w oparciu o wynagrodzenia wykazane w dokumentacji jest wyższy do dotychczasowego, organ rentowy decyzją z dnia 6 lutego 2014 roku określił nową wysokość świadczenia i podjął wypłatę od miesiąca zgłoszenia wniosku. Brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania wnioskodawcy wypłacenia podwyższonej renty za okres wsteczny, tj. od dnia złożenia wniosku o rentę, ponieważ wysokość renty została obliczona w oparciu o dokumentację dołączoną do wniosku o rentę, która była wystarczająca do ustalenia wysokości świadczenia. Wnioskodawca w apelacji nie przedstawił innych merytorycznych zarzutów do treści wyroku. Podnoszone przez niego argumenty, że wniosek o przeliczenie złożył przed upływem trzech lat nie maja prawnego znaczenia, ponieważ brak jest przepisów, które określałyby obowiązek organu rentowego do przyznania świadczenia za okres wsteczny, chyba że zaniżone świadczenie wynika z błędu organu rentowego, a takiej okoliczności w sprawie nie stwierdzono. Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenia dokonane przez sąd pierwszej instancji, są prawidłowe pod względem prawnym. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu ocenił stan faktyczny i wydał wyrok w oparciu o stosowny przepis ustawy. Z tych względów i na mocy art. 385 KPC Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI