III AUa 346/13

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2013-09-25
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie społeczneŚredniaapelacyjny
rentaumowa zlecenieokresy składkoweubezpieczenie społecznerencistaZUSprawo pracyskładki

Sąd Apelacyjny oddalił apelację rentisty, który domagał się zaliczenia okresu pracy na umowie zlecenia do stażu składkowego, uznając, że zgodnie z przepisami z 1997 r. renciści nie podlegali obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, chyba że złożyli wniosek o objęcie ubezpieczeniem, czego nie uczynili.

J.M., pobierający rentę od 1991 r., domagał się zaliczenia do okresów składkowych pracy na umowie zlecenia z 1997 r. ZUS odmówił, wskazując na brak zgłoszenia do ubezpieczeń. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko. Kluczowe było ustalenie, że zgodnie z ustawą z 1975 r. (obowiązującą w 1997 r.), renciści nie podlegali obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia, chyba że złożyli wniosek o objęcie ubezpieczeniem, czego J.M. nie zrobił. Umowa zlecenia zawierała adnotację "nie dotyczy - rencista".

Sprawa dotyczyła odwołania J.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił uwzględnienia okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia (od 20 lipca 1997 r. do 20 sierpnia 1997 r.) do okresów składkowych. J.M. od 1991 r. pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił jego odwołanie, opierając się na przepisach ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, osoby mające ustalone prawo do renty nie podlegały ubezpieczeniu społecznemu, chyba że złożyły wniosek o objęcie ubezpieczeniem. J.M. nie złożył takiego wniosku, a na umowie zlecenia widniał zapis "nie dotyczy - rencista". Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację J.M., uznał ją za niezasadną. Sąd potwierdził, że J.M. zawarł i realizował umowę zlecenia, jednakże w okresie jej trwania pobierał rentę. W związku z tym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu. Brak było podstaw do zaliczenia tego okresu jako składkowego, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, aby złożył wymagany wniosek o objęcie ubezpieczeniem. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, potwierdzając prawidłowość decyzji ZUS i wyroku Sądu Okręgowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba pobierająca rentę nie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia w tym okresie, ponieważ nie złożyła wniosku o objęcie ubezpieczeniem, a przepisy z 1975 r. wyłączały rencistów z tego obowiązku, chyba że złożyli taki wniosek.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, który stanowił, że osoby mające ustalone prawo do renty nie podlegały ubezpieczeniu społecznemu, chyba że złożyły wniosek o objęcie ubezpieczeniem. Wnioskodawca pobierał rentę i nie złożył takiego wniosku, a umowa zawierała adnotację "nie dotyczy - rencista".

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjaorgan rentowy
R. R.osoba_fizycznazleceniodawca

Przepisy (4)

Główne

Dz.U.1995.65.333 j.t. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

Osoby mające ustalone prawo do emerytury lub renty nie podlegały ubezpieczeniu społecznemu, chyba że zgłosiły wniosek o objęcie ubezpieczeniem.

Pomocnicze

Dz.U.1995.65.333 j.t. art. 1 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia

Dz. U. 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rencista nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia, jeśli nie złożył wniosku o objęcie ubezpieczeniem. Umowa zlecenia zawierała adnotację "nie dotyczy - rencista", co potwierdzało brak obowiązku zgłoszenia do ubezpieczeń.

Odrzucone argumenty

Okres pracy na umowie zlecenia powinien być zaliczony do okresów składkowych, mimo pobierania renty. Konieczność przesłuchania świadka na okoliczność wykonywania umowy zlecenia.

Godne uwagi sformułowania

nie dotyczy - rencista miały ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba że zgłosiły wniosek o objęcie ubezpieczeniem

Skład orzekający

Maryla Pannert

przewodniczący-sprawozdawca

Bohdan Bieniek

sędzia

Marek Szymanowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniu społecznemu przez rencistów wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia w okresie obowiązywania przepisów z 1975 r."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 1997 r. i specyficznej sytuacji rencisty nieobjętego ubezpieczeniem na własny wniosek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawie pracy, ponieważ wyjaśnia szczegółowe zasady podlegania ubezpieczeniom przez rencistów w konkretnym okresie historycznym.

Czy praca na umowie zlecenie wlicza się do stażu, gdy pobierasz rentę? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt III AUa 346/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2013r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Maryla Pannert (spr.) Sędziowie: SA Bohdan Bieniek SA Marek Szymanowski Protokolant: Agnieszka Charkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. w B. sprawy z odwołania J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o wysokość świadczenia na skutek apelacji wnioskodawcy J. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt V U 1028/12 oddala apelację. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. , decyzją z dnia 18 maja 2012r. odmówił J. M. uwzględnienia do okresów składkowych zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w Spółce Cywilnej (...) w B. od dnia 20 lipca 1997r. do 20 sierpnia 1997r. z powodu nie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tego tytułu. Odwołanie od tej decyzji złożył J. M. . Podkreślił, że faktycznie wykonywał wyżej wskazaną umowę zlecenia i wniósł o przesłuchanie świadka na tę okoliczność. Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r. oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że J. M. otrzymuje rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej od dnia 23 maja 1991r. Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2012r. domagał się uwzględnienia do stażu okresu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, którą zawarł ze zleceniodawcą R. R. na okres od 20 lipca 1997r. do 20 sierpnia 1997r. Przedmiotem zlecenia było strzeżenie parkingu przy ul. (...) . Wynagrodzenie zostało ustalone w wysokości 200zł. Z treści rachunku z dnia 20 sierpnia 1997r. wynikało, że odwołujący otrzymał tytułem wynagrodzenia za pracę 168 zł. (po potrąceniu podatku). Sąd pierwszej instancji wskazał, że w okresie obowiązywania umowy zlecenia aktualny był przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz.U. z 1995r. Nr 65 poz. 333), który stanowił, że osoby mające ustalone prawo do emerytury lub renty nie podlegały ubezpieczeniu społecznemu, chyba, że złożyły wniosek o takim ubezpieczeniu. Z materiału zebranego w sprawie wynikało, że odwołujący otrzymywał rentę z tytułu niezdolności do pracy od 23 maja 1991r. i dlatego nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Nie był zgłoszony do ubezpieczenia, o czym wiedział. Na przedłożonej przez niego do akt umowie zlecenia z dnia 20 lipca 1997r. w części składek na ubezpieczenie społeczne znajduje się bowiem zapis: „nie dotyczy - rencista". Ponadto odwołujący nie wykazał i nie stwierdził, aby składał wniosek o objęcie ubezpieczeniem, jak tego wymagał obowiązujący wówczas art. 2 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy. Apelację od powyższego wyroku wniósł J. M. , żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wskazał, że realizował umowę zlecenia, pracując z innymi osobami na parkingach. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji, iż nie przesłuchał świadka na tę okoliczność. Wniósł o uwzględnienie do okresów składkowych jego pracy na umowę zlecenie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna , gdyż rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie odpowiada prawu, Sąd Okręgowy dokonał bowiem trafnej weryfikacji zaskarżonej decyzji z dnia 18 maja 2012r., w której organ rentowy odmówił uwzględnienia do okresów składkowych zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w Spółce Cywilnej (...) w B. od dnia 20 lipca 1997r. do 20 sierpnia 1997r. W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że dnia 20 lipca 1997r. J. M. zawarł z R. R. umowę zlecenia na okres od dnia 20 lipca 1997r. do 20 sierpnia 1997r., na mocy której zobowiązał się do stróżowania na parkingu przy ul. (...) w B. (k. 15). Niekwestionowanym przy tym było, że wnioskodawca realizował tę umowę. Stąd nie było potrzeby dopuszczania na tę okoliczność dowodu z zeznań świadka, na którego powołał się w apelacji J. M. . Jednocześnie od dnia 23 maja 1991r. odwołujący pobierał rentę inwalidzką trzeciej grupy inwalidów, przyznaną mu na podstawie decyzji ZUS z dnia 2 lipca 1991r. (k. 11 – 12v). Spór sprowadzał się zatem do stwierdzenia, czy istniała możliwość zaliczenia jego pracy wykonywanej na umowę zlecenie do okresów składkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj.: Dz. U. 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.), w sytuacji gdy jednocześnie pobierał on rentę. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, tj. w okresie wskazanym w umowie zlecenia z dnia 20 lipca 1997r. obowiązywał art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz.U.1995.65.333 j.t.) według którego obowiązkowe ubezpieczenie społeczne określone ustawą, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmowało osoby wykonujące stale i odpłatnie pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, zawartej z jednostkami gospodarki uspołecznionej. Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy ubezpieczenie nie obejmowało osób, które zawarły umowę, jeżeli osoby te: 1) nie ukończyły 18 lat, 2) były równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo były objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego, czy też 3) miały ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba że zgłosiły wniosek o objęcie ubezpieczeniem. Mając na uwadze powyższe przepisy, należało stwierdzić, że wnioskodawca nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia, gdyż w okresie obowiązywania tej umowy jednocześnie pobierał rentę. Zleceniobiorca nie miał zatem obowiązku zgłoszenia go do ubezpieczeń społecznych i odprowadzenia składek ZUS z tytułu realizacji umowy zlecenia. J. M. mógł podlegać ubezpieczeniom społecznym jedynie na swój wniosek, którego jednak nie złożył. Stąd okres wykonywania przez niego umowy zlecenia nie mógł być traktowany jako składkowy. Reasumując, należało uznać, podobnie jak Sąd Okręgowy, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja ZUS z dnia 18 maja 2012r. była prawidłowa, gdyż została wydana zgodnie z art. 2 ust. 3 w/w ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia Dlatego, mając na uwadze powyższe, w oparciu art. 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI