III AUa 3384/09

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2010-01-06
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaapelacyjny
renta socjalnaniezdolność do pracyHIVwiekorzecznictwo lekarskieZUSubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, uznając, że jego całkowita niezdolność do pracy spowodowana wirusem HIV powstała po ukończeniu 18. roku życia, co wyklucza przyznanie renty socjalnej.

Ubezpieczony G.C. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do renty socjalnej, twierdząc, że jego całkowita niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 18. roku życia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, opierając się na opiniach biegłych, które wskazywały, że niezdolność do pracy z powodu HIV powstała po 18. roku życia. Sąd Apelacyjny, po analizie opinii lekarskich, w tym sprzecznych opinii neurologów, uznał, że niezdolność do pracy z powodu HIV powstała w 2006 roku, a nie przed ukończeniem 18. roku życia, co skutkowało oddaleniem apelacji.

Sprawa dotyczyła prawa do renty socjalnej dla ubezpieczonego G.C., który był całkowicie niezdolny do pracy z powodu przewlekłego zakażenia wirusem HIV. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 18. roku życia, co jest warunkiem przyznania renty socjalnej zgodnie z ustawą. Organ rentowy odmówił przyznania renty, powołując się na orzeczenia lekarskie ZUS, które stwierdzały całkowitą niezdolność do pracy, ale niepowiązaną z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed 18. rokiem życia lub przed 25. rokiem życia w trakcie nauki. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił odwołanie ubezpieczonego. Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację ubezpieczonego, który zarzucał sprzeczność ustaleń sądu z materiałem dowodowym i błędną ocenę stopnia niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego, uznał, że całkowita niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała w listopadzie 2006 roku z powodu powikłań związanych z HIV, co nastąpiło po ukończeniu przez niego 18. roku życia. Sąd odwołał się do opinii biegłych, w tym sprzecznych opinii neurologów, i uzasadnił, dlaczego oparł się na opinii jednego z nich, odrzucając wnioski drugiego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zakażenie wirusem HIV zostało wykryte w 2004 roku, czyli ponad 6 lat po ukończeniu przez ubezpieczonego 18. roku życia. W związku z tym, apelacja ubezpieczonego została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, renta socjalna przysługuje tylko wtedy, gdy całkowita niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 18. roku życia lub przed ukończeniem 25. roku życia w trakcie nauki, a przyczyna tej niezdolności istniała już w tych okresach.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowe jest ustalenie daty powstania całkowitej niezdolności do pracy oraz jej związku przyczynowego z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18. roku życia. W przypadku ubezpieczonego, mimo istnienia schorzeń z dzieciństwa, zakażenie wirusem HIV i wynikająca z niego całkowita niezdolność do pracy powstały po ukończeniu 18. roku życia, co wyklucza przyznanie renty socjalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w C.

Strony

NazwaTypRola
G. C.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w C.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.r.s. art. 4 § 1

Ustawa o rencie socjalnej

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18-tego roku życia, lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej – przed ukończeniem 25-tego roku życia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".

Argumenty

Skuteczne argumenty

Całkowita niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała po ukończeniu 18. roku życia. Związek przyczynowy między naruszeniem sprawności organizmu a niezdolnością do pracy nie powstał przed ukończeniem 18. roku życia. Opinia biegłego neurologa Z. K. jest bardziej przekonująca niż opinia biegłego B. G.

Odrzucone argumenty

Całkowita niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała przed ukończeniem 18. roku życia. Sąd Okręgowy błędnie ocenił stopień naruszenia sprawności organizmu. Należało dopuścić dowód z opinii kolejnego biegłego psychiatry.

Godne uwagi sformułowania

niezdolność ta powstała 21.11.2006r. i nie można jej powiązać z naruszeniem sprawności organizmu przed ukończeniem 18-tego roku życia. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Okręgowy uznając, iż nie przekracza ona granic swobodnej oceny wyrażonej w art.233 k.p.c.

Skład orzekający

Krystyna Budzianowska

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Merker

sędzia

Małgorzata Woźnowska-Gallos

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty powstania niezdolności do pracy i jej związku z wiekiem w kontekście prawa do renty socjalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego z HIV, ale zasady interpretacji przepisów o rencie socjalnej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu rent socjalnych i niezdolności do pracy, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie opinii lekarskich i dat powstania schorzeń, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.

Czy choroba z dzieciństwa, która ujawniła się po 18. roku życia, daje prawo do renty socjalnej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 3384/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Krystyna Budzianowska (spr.) Sędziowie SSA Krystyna Merker SSA Małgorzata Woźnowska-Gallos Protokolant Wioletta Drobiec Przy udziale – po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010r. w Katowicach sprawy z odwołania G. C. ( G. C. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi Wojewódzkiemu w C. o prawo do renty socjalnej na skutek apelacji ubezpieczonego G. C. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 30 czerwca 2009r. sygn. akt X U 2306/07 oddala apelację. /-/SSA M.Woźnowska-Gallos /-/SSA K.Budzianowska(spr.) /-/SSA K.Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn.akt III AUa 3384/09 UZASADNIENIE Organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. decyzją z 17.09.2007r. odmówił przyznania ubezpieczonemu G. C. prawa do renty socjalnej. Ubezpieczony wniósł apelację od powyższego wyroku podnosząc, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania powołując się na treść orzeczenia lekarza orzecznika ZUS-u z 9.08.2007r. oraz Komisji Lekarskiej ZUS-u z 7.09.2007r., z których wynika, iż ubezpieczony pozostaje wprawdzie całkowicie okresowo niezdolny do pracy, ale niezdolność ta nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18-tego roku życia lub w trakcie nauki w szkole, lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25-go roku życia. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z 30.06.2009r. oddalił odwołanie. Z dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń wynikało, iż ubezpieczony G. C. , urodzony (...) , szkołę podstawową ukończył w 1996r. a następnie dwukrotnie podejmował naukę w technikach. Zaprzestał kontynuowania nauki w marcu, kwietniu 1998r. Celem ustalenia czy ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18-tego roku życia, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii oraz psychologii a ponadto z zakresu chorób zakaźnych oraz dwóch lekarzy specjalistów neurologów. W ocenie biegłych sądowych lekarze psychiatrzy uznali, iż stan psychiczny ubezpieczonego uzasadnia uznanie go za częściowo niezdolnego do pracy od lipca 1998r. do grudnia 2012 roku. Biegła lekarz specjalista chorób zakaźnych rozpoznała u ubezpieczonego przewlekłe zapalenie wirusem HIV (C3) w trakcie leczenia antyretrowirusowego od stycznia 2007r. oraz stan po ciężkim obustronnym zapaleniu płuc, z ostrą niewydolnością oddechową w 2006r. Schorzenia te powodują całkowitą niezdolność ubezpieczonego do pracy powstałą 21.11.2006r. Natomiast biegła sądowa lekarz neurolog B. G. stwierdziła, iż rozpoznane u ubezpieczonego schorzenia encefalopatii wieku dziecięcego, zespół nerwicowy z zaburzeniami zachowania oraz przewlekłe zakażenie wirusem HIV spełniają kryteria naruszenia sprawności organizmu powstałego przed ukończeniem 18-tego roku życia. Na obraz dysfunkcji organizmu nałożyło się zakażenie wirusem HIV, co uzasadnia przyjęcie, iż ubezpieczony pozostaje całkowicie niezdolny do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu przed ukończeniem 18-tego roku życia. Z uwagi na zgłoszone do tej opinii zarzuty organu rentowego Sąd dopuścił dowód z opinii drugiego biegłego lekarza neurologa Z. K. , który uznał, iż ubezpieczony z przyczyn neurologicznych pozostaje częściowo niezdolny do pracy, a niezdolność ta powstała przed ukończeniem 18-tego roku życia. Przewlekłe zakażenie wirusem HIV z powikłaniami powstało po ponad 6 latach po ukończeniu przez opiniowanego 18-tego roku życia. W oparciu o opinię biegłych sądowych lekarzy: psychiatry, specjalisty chorób zakaźnych oraz neurologa Z. K. oraz psychologa Sąd ustalił, iż ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy spowodowanej naruszeniem sprawności organizmu, które powstało po ukończeniu 18 – roku życia i tym samym nie spełnia określonych warunków w art.4 ust.1 ustawy z 27.06.2003r. do przyznania uprawnień do renty socjalnej. Apelację od powyższego wyroku wniósł ubezpieczony, który zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, błędną ocenę stopnia naruszenia sprawności organizmu poprzez brak uznania całkowitej niezdolności do pracy, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie mu uprawnień do renty socjalnej w oparciu o opinię biegłego sądowego lekarza neurologa B. G. . Zdaniem ubezpieczonego w sytuacji, w której organ rentowy kwestionował tę opinię Sąd Okręgowy powinien dopuścić dowód z opinii biegłego sądowego lekarza psychiatry, a nie lekarza neurologa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonego nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd Okręgowy przeprowadził bowiem w niniejszej sprawie prawidłowe i wnikliwe postępowanie dowodowe celem ustalenia, czy stwierdzona u ubezpieczonego całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku przyczynowym z naruszeniem sprawności organizmu istniejącym w okresach wskazanych w art.4 ust.1 ustawy z 27.06.2003r. o rencie socjalnej . Spełnienie bowiem tych wymogów warunkuje przyznanie uprawnień do renty socjalnej w oparciu o w/p przepis. Z treści art.4 ustawy wynika, iż renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18-tego roku życia, w trakcie nauki w szkole lub szkole – przed ukończeniem 25-roku życia. W sytuacji ubezpieczonego, który przestał uczęszczać do szkoły przed ukończeniem 18-tego roku życia, do przyznania uprawnień do renty socjalnej konieczne jest wykazanie, iż całkowita niezdolność ubezpieczonego do pracy powstała przed ukończeniem 18-tego roku życia. W świetle zebranych dowodów i dokonanych na tej podstawie ustaleń, które Sąd Apelacyjny uznał za własne, nie budzi żadnych wątpliwości, iż ubezpieczony pozostaje wprawdzie całkowicie niezdolny do pracy ale niezdolność ta powstała 21.11.2006r. i nie można jej powiązać z naruszeniem sprawności organizmu przed ukończeniem 18-tego roku życia. Ubezpieczony pozostaje bowiem całkowicie niezdolny do pracy z uwagi na rozpoznane przewlekłe zakażenie wirusem HIV (C-3) w trakcie leczenia antyretrowirusowego. Zakażenie wirusem HIV wykryto u ubezpieczonego w marcu 2004r. i od tego czasu pozostaje on w stałym leczeniu w Poradni (...) . Powstanie całkowitej niezdolności do pracy w ocenie biegłego sądowego lekarza specjalisty chorób zakaźnych należy powiązać z przyjęciem do szpitala w dniu 21.11.2006r. w związku z powikłaniami w przebiegu HIV. Sąd Okręgowy w sposób trafny i przekonywujący przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z jakich powodów oparł swoje ustalenia w kwestii oceny stopnia niezdolności do pracy ubezpieczonego, oparł na opinii lekarza neurologa dr Z. K. , a odrzucił wnioski opinii biegłego sądowego lekarza tej samej specjalności B. G. . Należy bowiem powtórzyć za Sądem Okręgowym, iż nie można powiązać stwierdzonych u ubezpieczonego przed ukończeniem 18-tego roku życia zaburzeń zachowania w połączeniu z niedorozwojem umysłowym i zakażeniem wirusem HIV, rozpoznanym u ubezpieczonego w 2004r. a więc po upływie 6 lat od ukończenia 18-tu lat. Brak było podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii następnego biegłego sądowego lekarza psychiatry, skoro z opinii biegłego sądowego tej samej specjalności powołanej przez Sąd Okręgowy wynika, iż rozpoznane u ubezpieczonego zaburzenia konwersyjne i ociężałość umysłowa pozwala na przyjęcie, iż pozostaje on częściowo niezdolny do pracy od lipca 1998r. do grudnia 2012r. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Okręgowy uznając, iż nie przekracza ona granic swobodnej oceny wyrażonej w art.233 k.p.c. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego od zaskarżonego wyroku, orzekając po myśli art.385 k.p.c. jak w sentencji. /-/SSA M.Woźnowska-Gallos /-/SSA K.Budzianowska /-/SSA K.Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia JM

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI