III AUa 337/14

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2014-12-03
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i renty rolniczeŚredniaapelacyjny
emerytura rolniczaKRUSwaloryzacjaubezpieczenie społeczneprawomocnośćsąd apelacyjnyZUSświadczenie

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonej, potwierdzając prawidłowość waloryzacji emerytury rolniczej i utrzymując w mocy wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcia dotyczące ustalenia jej wysokości.

Ubezpieczona Z. G. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS dotyczącej waloryzacji jej emerytury rolniczej. Kwestionowała sposób obliczenia części składkowej emerytury, domagając się uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym od 16 roku życia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując na prawomocne rozstrzygnięcia w tej sprawie. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podkreślając, że przedmiotem decyzji była jedynie waloryzacja, a kwestia ustalenia wysokości emerytury była już prawomocnie rozstrzygnięta.

Sprawa dotyczyła apelacji ubezpieczonej Z. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, który oddalił jej odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w sprawie waloryzacji emerytury rolniczej. Ubezpieczona domagała się ponownego ustalenia wysokości emerytury poprzez uwzględnienie okresów pracy w gospodarstwie rolnym od 16 roku życia, co było już przedmiotem wcześniejszych postępowań i zostało prawomocnie oddalone. Sąd Okręgowy, związany prawomocnymi wyrokami, oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając apelację, stwierdził, że zakres postępowania w sprawach ubezpieczeniowych jest ograniczony treścią zaskarżonej decyzji. Decyzja dotyczyła waloryzacji świadczenia na podstawie art. 48 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a nie ponownego ustalania jego wysokości. Sąd podkreślił, że wskaźniki wymiaru emerytury zostały ustalone prawomocnie i nie mogą być wzruszane w postępowaniu dotyczącym waloryzacji. Waloryzacja polega na przeliczeniu świadczenia przy zastosowaniu aktualnej emerytury podstawowej i indywidualnych wskaźników, co organ rentowy uczynił prawidłowo. W związku z tym apelacja, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zakres postępowania w sprawach ubezpieczeń społecznych jest zakreślony treścią decyzji, od której wniesiono odwołanie. Żądanie niebędące przedmiotem decyzji organu rentowego oraz rozpoznania sądu nie może być uwzględnione.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że decyzja dotyczyła jedynie waloryzacji świadczenia, a nie ponownego ustalania jego wysokości. Kwestia ustalenia wysokości emerytury była już prawomocnie rozstrzygnięta, a sąd w postępowaniu waloryzacyjnym jest związany tymi rozstrzygnięciami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddział Regionalny w W.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.u.s.r. art. 48 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa zasady ustalania wysokości świadczenia lub jego części za pomocą wskaźnika wymiaru oraz sposób wypłaty świadczenia w zmienionej wysokości po zmianie emerytury podstawowej.

u.u.s.r. art. 48 § 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Nakazuje wypłatę świadczenia w odpowiednio zmienionej wysokości w każdym przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej, z uwzględnieniem terminów waloryzacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi o związaniu sądu prawomocnym orzeczeniem sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

u.e.i.r.f.u.s. art. 94 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa prawna do wydania komunikatu Prezesa ZUS określającego wysokość najniższej emerytury.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres postępowania waloryzacyjnego jest ograniczony do przedmiotu zaskarżonej decyzji. Kwestia ustalenia wysokości emerytury była już prawomocnie rozstrzygnięta. Organ rentowy prawidłowo dokonał waloryzacji świadczenia zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Odrzucone argumenty

Należy ponownie uwzględnić okresy pracy w gospodarstwie rolnym od 16 roku życia przy ustalaniu wysokości emerytury. Błędne wyliczenie i waloryzacja emerytury skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

zakres postępowania w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych zakreślony jest treścią decyzji, od której wniesiono odwołanie żądanie nie będące przedmiotem decyzji organu rentowego oraz rozpoznania sądu nie może być uwzględnione w postępowaniu apelacyjnym Proporcje te zostały ustalone już prawomocnie i przy okazji decyzji waloryzującej świadczenie nie mogą być wzruszane.

Skład orzekający

Janina Kacprzak

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Padarewska - Hajn

sędzia

Mirosław Godlewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania sądu prawomocnymi orzeczeniami w sprawach ubezpieczeniowych oraz prawidłowego sposobu waloryzacji świadczeń rolniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki waloryzacji emerytur rolniczych i związania prawomocnością orzeczeń w sprawach ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej waloryzacji emerytury i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą prawomocności orzeczeń. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 337/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Janina Kacprzak (spr.) Sędziowie: SSA Maria Padarewska - Hajn SSA Mirosław Godlewski Protokolant: st. sekr. sądowy Aleksandra Słota po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. w Łodzi sprawy Z. G. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddziałowi Regionalnemu w W. o wysokość emerytury rolniczej, na skutek apelacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt: VI U 1618/13; oddala apelację. Sygn. akt: III AUa 337/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Płocku oddalił odwołanie ubezpieczonej Z. G. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 15 kwietnia 2013 roku waloryzującej wysokość świadczenia ubezpieczonej od 1 marca 2013 roku. Wyrok sądu pierwszej instancji zapadł w następującym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy: ubezpieczona Z. G. urodzona w (...) roku od 1 marca 2010 roku jest uprawniana do emerytury rolniczej przyznanej jej decyzją z 9 kwietnia 2010 roku i ponownie obliczonej w decyzji z 17 maja 2010 roku. W decyzjach tych przy obliczaniu wysokości świadczenia wzięto pod uwagę okresy opłacania przez ubezpieczoną składek na ubezpieczenia społeczne rolników począwszy od 1 lipca 1977 roku do 9 kwietnia 2010 roku, z wyłączeniem okresu od 1 października 1991 roku do 31 grudnia 1999 roku, w którym ubezpieczona uprawniona była do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W decyzji tej ustalono wskaźnik emerytury składkowej na 0, 27, a części uzupełniającej na 0,93. Ubezpieczona zaskarżyła odwołaniem do sądu decyzję z 17 maja 2010 roku wnosząc o uwzględnienie przy obliczania emerytury okresów od pracy w gospodarstwie rolnym od 16 roku życia, to jest od 19 stycznia 1966 roku do 9 kwietnia 2010 roku. Odwołanie ubezpieczonej od tej decyzji zostało prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z 5 lipca 2010 roku w sprawie VI U 768/10, od którego apelacja ubezpieczonej została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca2011 roku – sygn. akt III AUa 77/11. Sporną decyzją z 15 kwietnia 2013 roku organ rentowy dokonał waloryzacji emerytury ubezpieczonej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. 2013, poz. 1403 – j.t. ) w związku z podwyższeniem od 1 marca 2013 roku emerytury podstawowej – to jest najniższej emerytury ustalonej według przepisów o emeryturach i rentach z FUS do kwoty 831,15 zł ). Część składkową emerytury ustalono na kwotę 224,41 zł ( 831,15 x 0,27 ), a część uzupełniającą na kwotę 772,97 zł ( 831,15x 0,93 ). Sąd Okręgowy w powyższym stanie faktycznym nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania ubezpieczonej, która nie kwestionowała zasady waloryzacji, a jedynie zmierzała do ponownego ustalenia wysokości emerytury poprzez obliczenie części składkowej z lat 1966 – 2000. Sąd Okręgowy wywiódł w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że kwestia ta już została rozstrzygnięta prawomocnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 roku, w sprawie III AUa 77/11, a Sąd Okręgowy związany jest treścią tego wyroku na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. Wyrok sądu pierwszej instancji zaskarżony został w całości apelacją ubezpieczonej, która zarzuciła skarżonemu wyrokowi obrazę przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników ( bez wskazania konkretnych przepisów tej ustawy ) przez błędne wyliczenie i waloryzację emerytury skarżącej w związku z nieuwzględnieniem wszystkich lat pracy przepracowanych przez nią w gospodarstwie rolnym. Zdaniem skarżącej wszystkie lata pracy w gospodarstwie rolnym winny być uwzględnione przy obliczaniu emerytury, o co wnosiła już wielokrotnie w odwołaniach i apelacjach. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie ponad 30-letniego okresu pracy w gospodarstwie rolnym i na tej podstawie wyliczenia jej emerytury i przeprowadzenia waloryzacji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zawiera uzasadnionych podstaw. Na wstępie wyjaśnić należy, że zakres postępowania w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych zakreślony jest treścią decyzji, od której wniesiono odwołanie. Stąd też żądanie nie będące przedmiotem decyzji organu rentowego oraz rozpoznania sądu nie może być uwzględnione w postępowaniu apelacyjnym. Przedmiotowa decyzja została oparta na przepisie art. 48 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. 2013, poz. 1403 – j.t. ) i dotyczyła waloryzacji pobieranego przez skarżącą świadczenia. Zgodnie z art. 48 ust. 1 powołanej ustawy wysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za pomocą wskaźnika wymiaru, jeżeli przewiduje to ustawa lub jeżeli wysokość ta pozostaje w stałym stosunku do wysokości emerytury podstawowej, a świadczenie nie ma charakteru jednorazowego. Dla skarżącej wskaźnik części składkowej został ustalony na poziomie 0,27, a części uzupełniającej w wysokości 0,93. Proporcje te zostały ustalone już prawomocnie i przy okazji decyzji waloryzującej świadczenie nie mogą być wzruszane. Stosownie do ustępu 2 art. 48 ustawy świadczenie, którego wysokość jest ustalona za pomocą wskaźnika wymiaru, wypłaca się w kwocie odpowiadającej iloczynowi tego wskaźnika i aktualnej emerytury podstawowej. Z kolei ustęp 3 art. 48 stanowi, że w każdym przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej wypłaca się świadczenie, o którym mowa w ust. 1, w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów emerytalnych - o czym zawiadamia się uprawnionego. W rozpoznawanej sprawie w związku, z tym że wzrosła od 1 marca 2013 roku emerytura podstawowa, to jest najniższa emerytura wypłacana według przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( porównaj art. 6 pkt 6 i 7 powoływanej wyżej ustawy ) zachodziła konieczność zmiany wysokości emerytury skarżącej zgodnie z art. 48 ust. 3 powoływanej ustawy. Od 1 marca 2013 roku, zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2013 roku ( M.P. z 2013 r., poz. 95 ) wydanym na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. ) wysokość najniższej emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ( emerytury podstawowej w rozumieniu art. 6 pkt 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ) wzrosła do kwoty 831,15 zł. Zatem stosownie do treści art. 48 ust. 3 ustawy począwszy od 1 marca 2013 roku należało wypłacać skarżącej świadczenie w zmienionej wysokości z uwzględnieniem indywidualnego wskaźnika wymiaru emerytury składkowej i nieskładkowej ustalonego dla ubezpieczonej w decyzji o przyznaniu emerytury, poprzez przeliczenie emerytury składkowej iloczynem wskaźnika 0,27 i emerytury podstawowej, a części uzupełniającej iloczynem wskaźnika 0,93 . Jak wynika z powyższych ustaleń faktycznych organ rentowy w decyzji z 15 kwietnia 2013 roku ustalił wysokość świadczenia skarżącej w sposób prawidłowy i dlatego wyrok sądu pierwszej instancji oddalający odwołanie od tej decyzji odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 385 k.p.c. należało oddalić apelację, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI