III AUa 305/12

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2012-11-21
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie społeczne rolnikówŚredniaapelacyjny
ubezpieczenie społeczne rolnikówKRUSgospodarstwo rolnedzierżawapowierzchnia gospodarstwamałżonek rolnikaniepodleganie ubezpieczeniu

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, stwierdzając, że żona rolnika nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z powodu wydzierżawienia części gospodarstwa.

Sprawa dotyczyła ustalenia, czy B. B., żona rolnika S. B., podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w określonych okresach. Sąd Okręgowy uznał, że podlegała, opierając się na wielkości gospodarstwa. Sąd Apelacyjny, po uzupełnieniu postępowania dowodowego i stwierdzeniu wydzierżawienia części gospodarstwa, zmienił wyrok, uznając, że w spornym okresie gospodarstwo wnioskodawcy miało poniżej 1 ha przeliczeniowego, co wykluczało objęcie jego żony ubezpieczeniem rolników z mocy ustawy.

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z wniosku S. B. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, dotyczącą ustalenia nieistnienia ubezpieczenia społecznego rolników dla jego żony, B. B. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił odwołanie S. B., uznając, że jego żona podlegała ubezpieczeniu rolników w okresach od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz od 29 grudnia 2007 r. do 31 marca 2008 r., ponieważ prowadziła gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy. Sąd pierwszej instancji oparł się na przepisach ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. S. B. wniósł apelację, kwestionując ustalenia sądu i podnosząc, że jego żona jedynie sporadycznie pomagała w gospodarstwie, a sam wydzierżawił część gospodarstwa, zmniejszając swój obszar do 0,91 ha przeliczeniowego. Sąd Apelacyjny, uznając apelację za uzasadnioną, uzupełnił postępowanie dowodowe i ustalił, że na mocy umowy dzierżawy z 1 marca 2006 r. S. B. wydzierżawił część gospodarstwa o powierzchni 0,57 ha, w wyniku czego w jego posiadaniu pozostało 0,91 ha użytków rolnych. W związku z tym Sąd Apelacyjny stwierdził, że S. B. nie był rolnikiem w rozumieniu ustawy, a jego gospodarstwo nie obejmowało obszaru użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego. W konsekwencji zmieniono zaskarżony wyrok i stwierdzono, że B. B. nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w spornych okresach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli w wyniku dzierżawy obszar użytków rolnych w posiadaniu rolnika spadnie poniżej 1 ha przeliczeniowego, nie spełnia on warunków do objęcia jego małżonka ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny ustalił, że w wyniku wydzierżawienia części gospodarstwa rolnego, obszar użytków rolnych w posiadaniu wnioskodawcy spadł poniżej 1 ha przeliczeniowego. Zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przymiot rolnika i tym samym obowiązek ubezpieczenia jego małżonka z mocy ustawy, odnosi się do posiadania gospodarstwa rolnego o określonej powierzchni.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

S. B. (wnioskodawca)

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy
B. B.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (6)

Główne

u.u.s.r. art. 7 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa przesłanki podlegania ubezpieczeniu przez małżonka rolnika.

u.u.s.r. art. 16 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Określa przesłanki podlegania ubezpieczeniu przez małżonka rolnika.

u.u.s.r.

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Ustawa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 2009 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2008 roku, nr 50, poz. 291 ze zm.)

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 6 § pkt 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definicja rolnika w kontekście posiadania gospodarstwa rolnego.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Procedura oddalenia odwołania.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Procedura zmiany zaskarżonego wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydzierżawienie części gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, co skutkowało zmniejszeniem obszaru użytków rolnych w jego posiadaniu poniżej 1 ha przeliczeniowego. Brak spełnienia definicji rolnika w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w spornym okresie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja sądu pierwszej instancji oparta na pierwotnej powierzchni gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, bez uwzględnienia skutków dzierżawy.

Godne uwagi sformułowania

przymiot rolnika w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy odnosi się do posiadania gospodarstwa rolnego, w którym osoba ta prowadzi osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą. w jego posiadaniu, w wyniku wydzierżawienia jednej działki, pozostało jedynie 0,91 ha użytków rolnych.

Skład orzekający

Krystian Serzysko

przewodniczący

Agata Pyjas - Luty

sprawozdawca

Halina Gajdzińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez małżonków rolników w kontekście dzierżawy części gospodarstwa i zmniejszenia jego powierzchni poniżej 1 ha przeliczeniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest ustalenie powierzchni użytków rolnych w posiadaniu rolnika po uwzględnieniu umów dzierżawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są szczegóły dotyczące powierzchni gospodarstwa i umów dzierżawy w kontekście ubezpieczeń społecznych rolników, co może być pouczające dla osób prowadzących działalność rolniczą.

Czy dzierżawa części gospodarstwa może pozbawić Twojego małżonka ubezpieczenia rolników?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 305/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Krystian Serzysko Sędziowie: SSA Agata Pyjas - Luty (spr.) SSA Halina Gajdzińska Protokolant: st. prot. sądowy Anna Baran po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. w Krakowie sprawy z wniosku S. B. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przy udziale zainteresowanej : B. B. o ustalenie nieistnienia ubezpieczenia społecznego rolników na skutek apelacji wnioskodawcy S. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt V U 1214/11 zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i stwierdza, że B. B. nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w okresach od 1 czerwca 2007r. do 30 czerwca 2007r. oraz od 29 grudnia 2007r. do 31 marca 2008r. Sygn. akt III AUa 305/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił odwołanie S. B. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w K. z dnia 19 października 2011 r., na mocy której jego żona B. B. została objęta ubezpieczeniem społecznym rolników w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz od 29 grudnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, że B. B. w okresie od 1 grudnia 1980 r. do 31 maja 2007 r. pracowała w Samodzielnym Publicznym Zespole (...) w S. . W okresie od 14 czerwca 2007 r. do 28 grudnia 2007 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Decyzją z dnia 14 lutego 2008 r. uzyskała prawo do świadczenia przedemerytalnego. W dniu 21 września 2011 r. złożyła wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem społecznym rolników w okresie od 1 czerwca 2007 r., podając, że prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 1,48 ha w gminie S. . W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Okręgowy, powołując się na przepisy art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz.U. z 2008 roku, nr 50, poz. 291 ze zm.) oraz art. 3a ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 października 2009 r. uznał odwołanie za niezasadne. Zainteresowana w okresie od 1 czerwca 2007 r., t.j. dnia poprzedzającego rozwiązanie z nią stosunku pracy, do 13 czerwca 2007 r., t.j. dnia poprzedzającego przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych, który to zasiłek pobierała w okresie do 28 grudnia 2007 r., a także w okresie od 29 grudnia do 13 lutego 2008 r., t.j. dnia poprzedzającego wydanie decyzji przyznającej jej prawo do świadczenia przedemerytalnego, prowadziła działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, nie podlegała też w tych okresach innemu ubezpieczeniu społecznemu ani nie miała ustalonego prawa do emerytury i renty lub ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Podlegała zatem na mocy powołanych przepisów ubezpieczeniom społecznym rolników w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz od 29 grudnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd - na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. - oddalił odwołanie. Apelację od powyższego wyroku wywiódł odwołujący, wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie, że zainteresowana w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz od 29 grudnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. nie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Skarżący zarzucił, iż nie jest prawdą, aby jego żona pracowała w stanowiącym jego własność gospodarstwie rolnym o pow. 1.48 ha przeliczeniowego, gdyż tylko sporadycznie w nim pomagała. Do ubezpieczenia społecznego rolników zgłosiła się nieświadomie. Zakwestionował ponadto konieczność ubezpieczenia, wskazując, że w dniu 1 marca 2006 r. wydzierżawił część gospodarstwa o pow. 0.57 ha na okres 5 lat do 1 marca 2011 r. Jego areał uprawy zmniejszył się do 0.91 ha przeliczeniowego i nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników . Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja okazała się uzasadniona z przyczyn, które zostały podniesione dopiero w apelacji. Przedmiotem niniejszej sprawy było rozstrzygnięcie, czy żona odwołującego, posiadającego gospodarstwo rolne o pow. 1,48 ha przeliczeniowego, podlegała z mocy ustawy ubezpieczeniom społecznym rolników jako małżonek rolnika w okresie od 1 czerwca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. oraz od 29 grudnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. na podstawie art. 7 ust. 1 pkt i art. 16 ust. 1 pkt ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz.U z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Wobec zgłoszenia w apelacji nowej okoliczności, która miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie faktu wydzierżawienia części gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe. Na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 marca 2006 r. zawartej w formie pisemnej z datą pewną, decyzji z dnia 18 września 2006 r. w sprawie zwolnienia z podatku rolnego oraz informacji uzyskanej z Urzędu Gminy w S. Sąd Apelacyjny ustalił, że w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,4805 ha przeliczeniowego S. B. wchodzi działka nr (...) o powierzchni 0,57 ha położona w miejscowości P. , która została wydzierżawiona przez niego innej osobie na okres 5 lat od dnia 1 marca 2006 r. do dnia 1 marca 2011 r. W związku z powyższym w posiadaniu wnioskodawcy pozostało 0,91 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego. W tym stanie rzeczy, choć wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego, obejmującego obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, to w jego posiadaniu, w wyniku wydzierżawienia jednej działki, pozostało jedynie 0,91 ha użytków rolnych. Wnioskodawca w spornym okresie nie był zatem rolnikiem, którego gospodarstwo obejmowało obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, bowiem przymiot rolnika w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy odnosi się do posiadania gospodarstwa rolnego, w którym osoba ta prowadzi osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą. Z tych względów należało uznać, iż nie zostały spełnione warunki objęcia zainteresowanej ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny, uznając apelację za zasadną, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI