III AUA 30/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej H. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która przyznała jej zaliczkę na poczet emerytury od daty spełnienia warunków, a nie od 1 marca 2020 r., jak domagała się ubezpieczona. Ubezpieczona argumentowała, że spełniła wszystkie warunki do przyznania świadczenia w marcu 2020 r. i złożyła wniosek o emeryturę wraz z oświadczeniem ERO, prosząc o wypłatę świadczenia wstecz od 1 marca 2020 r., powołując się na art. 31zy(9) ustawy covidowej. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, uznając, że przepis ten pozwala na przyznanie świadczenia od daty spełnienia warunków, nie wcześniej niż od 1 marca 2020 r., nawet jeśli wniosek został złożony później. Sąd Apelacyjny zmienił jednak ten wyrok. Kluczową kwestią stała się interpretacja art. 31zy(9) ustawy covidowej. Sąd Apelacyjny uznał, że przepis ten miał charakter wyjątkowy i tymczasowy, umożliwiając złożenie wniosku o świadczenie z mocą wsteczną tylko w okresie 30 dni po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego (tj. między 1 a 31 lipca 2023 r.). Ponieważ ubezpieczona złożyła wniosek w lutym 2023 r., nie spełniła tego warunku terminowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ubezpieczona nie wykazała, aby pandemia COVID-19 uniemożliwiła jej złożenie wniosku w odpowiednim terminie. Dodatkowo, sąd drugiej instancji stwierdził, że prawo do emerytury kapitałowej, o którą ubiegała się ubezpieczona, wygasło z dniem poprzedzającym ukończenie przez nią 65 roku życia, co nastąpiło przed złożeniem wniosku w lutym 2023 r. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie ubezpieczonej, zasądzając od niej koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów covidowych dotyczących wstecznego przyznawania świadczeń oraz wygaśnięcia prawa do emerytury kapitałowej po ukończeniu 65 roku życia.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosków składanych w okresie pandemii COVID-19 i ich późniejszego rozpatrywania po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 31zy(9) ustawy covidowej pozwala na przyznanie emerytury wstecz od daty spełnienia warunków, jeśli wniosek został złożony w trakcie pandemii, a nie w okresie 30 dni po jej zakończeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten dotyczy wyłącznie wniosków złożonych w okresie 30 dni po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a nie wniosków złożonych w trakcie pandemii.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 31zy(9) ustawy covidowej miał charakter wyjątkowy i tymczasowy, służąc złagodzeniu skutków pandemii dla osób, które nie mogły złożyć wniosku w jej trakcie. Wymagał on złożenia wniosku w ściśle określonym terminie po zakończeniu stanu zagrożenia epidemicznego. Wniosek złożony wcześniej, w trakcie pandemii, nie kwalifikuje się do tej regulacji, chyba że wnioskodawca udowodniłby przeszkody spowodowane COVID-19.
Czy prawo do emerytury kapitałowej wygasa z dniem poprzedzającym ukończenie 65 roku życia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 9 ustawy o emeryturach kapitałowych, prawo do emerytury kapitałowej wygasa w dniu poprzedzającym ukończenie 65 lat.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że ubezpieczona ukończyła 65 lat przed złożeniem wniosku o emeryturę kapitałową, co oznaczało wygaśnięcie jej prawa do tego świadczenia. W związku z tym, nawet gdyby spełniła inne warunki, nie mogła już uzyskać emerytury kapitałowej.
Od kiedy przysługuje emerytura w przypadku złożenia wniosku po ustaniu pandemii, ale przed upływem 30 dni od jej zakończenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, chyba że spełnione są warunki do skorzystania z przepisów covidowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej, świadczenie przysługuje najwcześniej od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. W przypadku ubezpieczonej, która złożyła wniosek w lutym 2023 r. i nie kwalifikowała się do przepisów covidowych, emerytura powinna być przyznana od lutego 2023 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. H. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (17)
Główne
Ustawa o emeryturach kapitałowych art. 9
Prawo do emerytury kapitałowej wygasa w dniu poprzedzającym ukończenie 65 roku życia.
ustawa covidowa art. 31zy(9)
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia przyznanie świadczenia wstecz od dnia spełnienia warunków, nie wcześniej niż od 1 marca 2020 r., jeśli wniosek został złożony w okresie 30 dni po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 25
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 100
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków, a wypłaca się je od dnia powstania prawa, nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku.
ustawa emerytalna art. 129
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wypłata świadczeń następuje poczynając od dnia powstania prawa do nich, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 40a
Ustawa o emeryturach kapitałowych art. 7
Ustawa o emeryturach kapitałowych art. 8
Członek OFE nabywa prawo do okresowej emerytury kapitałowej po ukończeniu 60 lat i zgromadzeniu środków na subkoncie.
Ustawa o emeryturach kapitałowych art. 24
Ustawa o emeryturach kapitałowych art. 24a
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 31zy(9) ustawy covidowej dotyczy wniosków złożonych w okresie 30 dni po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego, a nie w trakcie pandemii. • Prawo do emerytury kapitałowej wygasło przed złożeniem wniosku przez ubezpieczoną z powodu ukończenia 65 roku życia. • Ubezpieczona nie wykazała, aby pandemia COVID-19 uniemożliwiła jej złożenie wniosku w odpowiednim terminie.
Odrzucone argumenty
Interpretacja Sądu Okręgowego, że art. 31zy(9) ustawy covidowej pozwala na przyznanie świadczenia wstecz od daty spełnienia warunków, nawet jeśli wniosek został złożony wcześniej. • Argument, że ubezpieczona spełniła warunki do emerytury kapitałowej w marcu 2020 r. i powinna otrzymać świadczenie od tej daty.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko Sądu Apelacyjnego, że stan faktyczny sprawy w ogóle nie kwalifikuje się do zastosowania przepisu art. 31zy 9 ustawy z 2 marca 2020 r. • przepis ten znajduje się w rozdziale 4 ustawy zatytułowanym Przepisy przejściowe i końcowe, co jednoznacznie wskazuje na ograniczoną naturę czasową zawartych tam regulacji. • nie są to zatem przepisy stałe, obowiązujące aż do czasu ich legislacyjnego uchylenia, lecz regulacje wyjątkowe, swoiste przez wzgląd na sytuację pandemiczną i epizodyczne. • celem tego przepisu było umożliwienie osobom, które z powodu pandemii COVID-19 nie mogły wcześniej zgłosić wniosku o świadczenie, uzyskanie świadczenia z datą wsteczną, nie wcześniejszą niż 1 marca 2020 r., tak jakby wniosek złożyły w trakcie pandemii. • wprowadzenie tego przepisu miało zatem charakter kompensacyjny i pozwalało nadrobić stracony czas oraz uzyskać świadczenie tak, jakby wniosek został złożony wcześniej, w czasie optymalnym dla uprawnionego. • nie można traktować wniosku złożonego np. w 2021 r. jako równoznacznego z wnioskiem złożonym w wymaganym 30-dniowym terminie po pandemii, ponieważ taka ocena prowadzi do wykładni rozszerzające i sprzecznej z literalnym brzmieniem przepisu, ale również z celem przepisu. • prawo do emerytury kapitałowej wygasa w dniu poprzedzającym ukończenie 65 lat – ubezpieczona ukończyła 65 lat (...), co oznacza, że po tej dacie nie mogła już nabyć prawa do emerytury kapitałowej.
Skład orzekający
Jolanta Hawryszko
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów covidowych dotyczących wstecznego przyznawania świadczeń oraz wygaśnięcia prawa do emerytury kapitałowej po ukończeniu 65 roku życia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosków składanych w okresie pandemii COVID-19 i ich późniejszego rozpatrywania po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu covidowego, który miał wpływ na wiele osób ubiegających się o świadczenia. Interpretacja sądu apelacyjnego w tej kwestii jest kluczowa dla zrozumienia zakresu zastosowania tych przepisów.
“Czy przepisy covidowe pozwalają na wsteczne świadczenia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy można było z nich skorzystać.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.