III AUA 296/14Uchylenie wyroku nieważność postępowania renta rolnicza
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelację Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku, stwierdził z urzędu nieważność postępowania. Sąd Okręgowy we Włocławku wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. zmienił zaskarżoną decyzję, ustalając, że nie istnieje nadpłata w części uzupełniającej renty rolniczej D. G. i nie jest ona zobowiązana do zwrotu kwoty 11.478,98 zł. Pozwany Prezes KRUS wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie prawa procesowego poprzez pozbawienie strony możliwości obrony praw. Sąd Apelacyjny uznał, że postępowanie było dotknięte nieważnością z powodu odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze pełnomocników pracowników organu rentowego (A. K. i M. K.). Sąd odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wyjaśnił, że w przeciwieństwie do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, Prezes KRUS jako centralny organ administracji rządowej posiadający osobowość prawną może skutecznie ustanowić swoim pełnomocnikiem pracownika na podstawie art. 87 § 2 KPC. Wskutek wadliwości procesowej Sądu I instancji, organ rentowy nie brał udziału w istotnej części postępowania, co stanowiło naruszenie zasady wysłuchania stron (audiatur et altera pars) i doprowadziło do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w całości i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu we Włocławku do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 87 § 2 KPC w kontekście reprezentacji organów rentowych, zwłaszcza Prezesa KRUS, oraz konsekwencje naruszenia zasady wysłuchania stron i pozbawienia możności obrony praw.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Prezesa KRUS i jego pracowników jako pełnomocników. Interpretacja art. 87 § 2 KPC może być odmienna dla innych organów lub przedsiębiorców.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownik organu rentowego, niebędący radcą prawnym lub adwokatem, może być pełnomocnikiem procesowym Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, który jest centralnym organem administracji rządowej i posiada osobowość prawną, może być pełnomocnikiem procesowym tego organu na podstawie art. 87 § 2 KPC.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, rozróżnił status Prezesa KRUS od Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Prezes KRUS, jako organ posiadający osobowość prawną, może skutecznie ustanowić pracownika pełnomocnikiem procesowym, w przeciwieństwie do Dyrektora ZER MSWiA, który nie posiada osobowości prawnej i nie może tego zrobić.
Czy pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek wadliwości procesowych sądu prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek wadliwości procesowych sądu, wynikających z naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, prowadzi do nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że odmowa dopuszczenia pracowników organu rentowego do udziału w sprawie jako pełnomocników, wynikająca z błędnej interpretacji art. 87 § 2 KPC, pozbawiła organ rentowy możliwości obrony jego praw i udziału w istotnej części postępowania, co skutkuje nieważnością postępowania.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
k.p.c. art. 87 § § 2 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.
k.p.c. art. 476 § § 4 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest organem rentowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg osób, które mogą być pełnomocnikami strony.
k.p.c. art. 477 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Określa strony postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 2 § ust. 2
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest centralnym organem administracji rządowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony praw poprzez odmowę dopuszczenia pełnomocnika. • Możliwość reprezentowania Prezesa KRUS przez pracownika na podstawie art. 87 § 2 KPC.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja nie podlegała merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na stwierdzoną z urzędu nieważność postępowania. • Pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na tym, że z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części. • Pozbawienie strony możności obrony swych praw godzi w naczelną zasadę postępowania cywilnego – zasadę różności stron, która ma swoje źródło w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Michał Bober
przewodniczący-sprawozdawca
Aleksandra Urban
sędzia
Iwona Krzeczowska – Lasoń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 87 § 2 KPC w kontekście reprezentacji organów rentowych, zwłaszcza Prezesa KRUS, oraz konsekwencje naruszenia zasady wysłuchania stron i pozbawienia możności obrony praw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Prezesa KRUS i jego pracowników jako pełnomocników. Interpretacja art. 87 § 2 KPC może być odmienna dla innych organów lub przedsiębiorców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – nieważności postępowania z powodu błędów sądu, co ma kluczowe znaczenie dla praktyki prawniczej. Wyjaśnia również niuanse dotyczące reprezentacji organów państwowych.
“Błąd sądu zniweczył postępowanie: organ rentowy pozbawiony obrony praw!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.