III AUa 294/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2012-11-06
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturarentapodstawa wymiaruZUSubezpieczenie społeczneprawo emerytalneprzeliczenie świadczenia

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając, że przeliczenie emerytury na podstawie 10 lat zarobków jest możliwe tylko z określonego dwudziestolecia poprzedzającego wniosek.

Ubezpieczony K. J. domagał się przeliczenia swojej emerytury, uwzględniając zarobki z 10 lat kalendarzowych (1966-1975). Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie, uznając, że organ rentowy prawidłowo ustalił podstawę wymiaru świadczenia. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok pierwszej instancji, stwierdzając, że wskazane przez ubezpieczonego lata wykraczają poza dopuszczalne dwudziestolecie poprzedzające rok zgłoszenia wniosku o przeliczenie emerytury.

Sprawa dotyczyła wniosku ubezpieczonego K. J. o przeliczenie emerytury poprzez uwzględnienie w podstawie wymiaru zarobków z 10 lat kalendarzowych (1966-1975). Organ rentowy, a następnie Sąd Okręgowy w Kaliszu, oddaliły odwołanie, uznając, że podstawę wymiaru świadczenia należy obliczać zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stosując najkorzystniejszą dla ubezpieczonego opcję. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy, przeliczenie z 10 lat jest możliwe tylko z okresu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia wniosku o świadczenie lub jego ponowne ustalenie. Ubezpieczony w apelacji podtrzymał swoje stanowisko, powołując się na nowelizację ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd podkreślił, że wskazane przez ubezpieczonego lata (1966-1975) wykraczają poza dopuszczalne dwudziestolecie. Ponadto, sąd wyjaśnił, że nowa treść art. 174 ust. 3 ustawy, na którą powoływał się apelujący, dotyczy ustalania kapitału początkowego, a nie przeliczania emerytury w sposób wskazany przez wnioskodawcę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przeliczenie emerytury z 10 lat kalendarzowych jest możliwe tylko z okresu 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia wniosku o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 111 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który precyzuje, że wybór 10 lat do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia musi mieścić się we wskazanym dwudziestoleciu. Sąd odrzucił argumentację apelującego o zastosowaniu nowelizacji dotyczącej kapitału początkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
K. J.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 111 § 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przeliczenia emerytury z 10 lat kalendarzowych, wskazując na konieczność wyboru tych lat z 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok zgłoszenia wniosku o świadczenie lub jego ponowne ustalenie.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 174 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 2011 r., dotyczy ustalania kapitału początkowego, a nie przeliczania emerytury w sposób wskazany przez wnioskodawcę.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przeliczenie emerytury z uwzględnieniem zarobków z 10 lat kalendarzowych (1966-1975) jest dopuszczalne w świetle ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Godne uwagi sformułowania

nie ma możliwości przeliczenia podstawy wymiaru emerytury w sposób wskazany przez odwołującego się, tj. z 10 lat kalendarzowych: 1966 – 1975, ponieważ lata te nie mieszczą się w dwudziestoleciu przypadającym bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę treść regulacji prawnej wskazuje na to, że ma ona zastosowanie przy ustalaniu kapitału początkowego, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Skład orzekający

Iwona Szybka

przewodniczący

Jolanta Wolska

sprawozdawca

Lucyna Guderska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania emerytury na podstawie 10 lat zarobków i stosowania dwudziestolecia poprzedzającego rok zgłoszenia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i stanu faktycznego; nowelizacje przepisów mogą wpływać na jego aktualność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje zasady przeliczania emerytur i interpretację kluczowych przepisów.

Kiedy ZUS może odmówić przeliczenia emerytury z 10 lat zarobków? Wyjaśniamy kluczowe zasady.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 294/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka Sędziowie:SSA Jolanta Wolska (spr.) SSA Lucyna Guderska Protokolant: stażysta Paulina Działońska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. w Łodzi sprawy K. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o wysokość świadczenia, na skutek apelacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt: V U 1373/11; oddala apelację. Sygn. akt: III AUa 294/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O. , działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity: Dz.U z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.), powoływanej dalej jako „ ustawa o emeryturach i rentach z FUS ”, a w szczególności art. 111 tej ustawy, przeliczył ubezpieczonemu K. J. od 1 września 2011 r. emeryturę, przyjmując do obliczenia wysokości świadczenia podstawę wymiaru z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, tj. z lat: 1964 – 1991, ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 142,82 % oraz kwotą bazową 1829,24 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przeliczenie świadczenia przy uwzględnieniu w podstawie wymiaru zarobków z 10 lat kalendarzowych, tj. z lat: 1966 – 1975. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012 r. oddalił odwołanie. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Wnioskodawca K. J. , urodzony (...) , pobierał rentę inwalidzką od dnia 29 sierpnia 1995 r. Do ustalenia podstawy wymiaru tego świadczenia przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 6 lat kalendarzowych z ostatnich 15 lat kalendarzowych przypadających przed datą zgłoszenia wniosku o świadczenie, tj. z lat 1980 - 1985. Podstawę wymiaru obliczono przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 110,87 % przez kwotę bazową obowiązującą w dacie złożenia wniosku o rentę, a mianowicie 580,42 zł. Kolejną decyzją z dnia 21 kwietnia 1999 r. pozwany organ rentowy przeliczył odwołującemu się rentę z tytułu niezdolności do pracy, obliczając ją według zarobków z 20 lat kalendarzowych z okresu ubezpieczenia od 1 stycznia 1964 r. do 31 grudnia 1991 r., ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 142,53 % oraz kwotą bazową 666,96 zł. Decyzją z dnia 30 lipca 2004 r., załatwiając wniosek z 26 lipca 2004 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O. przyznał K. J. od 1 lipca 2004 r. emeryturę, obliczając ją według zarobków z 20 lat kalendarzowych: 1964, 1966 – 1977, 1980 – 1981, 1983 – 1985, 1988 – 1989, co dało wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 142,47 %. Przy obliczaniu świadczenia zastosowano nową kwotę bazową, tj. 1829,24 zł. Staż pracy ustalono na 38 lat. Decyzją z dnia 6 października 2008 r. przeliczono wnioskodawcy świadczenie według zarobków z 20 lat: 1964, 1966 – 1977, 1980 – 1981, 1983 – 1985, 1988, 1991, ze wskaźnikiem 142,77 % i dotychczasową kwotą bazową. W dniu 23 września 2011 r. K. J. wystąpił do organu rentowego o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem zarobków z lat 1966 – 1975. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 6 października 2011 r., na mocy której dokonał przeliczenia świadczenia według zarobków skarżącego z lat: 1964, 1966 - 1977, 1980 – 1981, 1983 – 1985, 1988, 1991, ze wskaźnikiem podstawy wymiaru 142,82 zł. Do obliczenia emerytury wzięto dotychczasową kwotę bazową oraz staż pracy wynoszący 40 lat i 7 miesięcy. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji wywiódł, że odwołanie ubezpieczonego jest niezasadne, ponieważ organ rentowy, uwzględniając treść art. 111 ust. 1 oraz art. 15 , cytowanej wcześniej ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ustalił wysokość emerytury odwołującego się, stosując najkorzystniejszą z możliwych podstawę wymiaru świadczenia, tj. podstawę ustaloną według zarobków z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, ze wskaźnikiem wynoszącym 142,82 %. W ocenie Sądu orzekającego, w świetle obowiązującego prawa, nie ma możliwości przeliczenia podstawy wymiaru emerytury w sposób wskazany przez odwołującego się, tj. z 10 lat kalendarzowych: 1966 – 1975, ponieważ lata te nie mieszczą się w dwudziestoleciu przypadającym bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę ( 1984 – 2003 ) lub rentę ( 1975 – 1994 ), ani też przed rokiem, w którym uprawniony wystąpił z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości emerytury ( 1988 – 2007 ). Co do powołanego przez wnioskodawcę w treści odwołania przepisu art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. Nr 187, poz. 112 ), to nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż odnosi się jedynie do kwestii obliczania kapitału początkowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art. 477 14 § 1 k.p.c. , orzekł, jak w sentencji swojego wyroku. Wyrok ten zaskarżył apelacją K. J. , domagając się jego zmiany poprzez przeliczenie emerytury z zastosowaniem podstawy wymiaru świadczenia z 10 lat kalendarzowych, a mianowicie z lat: 1966 – 1975, ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 168,24 %. W uzasadnieniu strona apelująca podniosła, że żądany przez nią sposób przeliczenia wysokości emerytury jest dopuszczalny w świetle ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , która w szczególności nadała nowe brzmienie art. 174 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddziału w O. wnosił o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów prawnych, w niczym nie naruszając art. 233 § 1 k.p.c. W myśl przepisu art. 111 ust. 1, powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1 ) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2 ) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176, 3 ) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, - a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Zasadnie przyjął Sąd orzekający, że z wyraźnego brzmienia powołanego wyżej przepisu ( zwłaszcza art. 111 ust. 1 pkt 2 ) wynika, iż warunkiem zastosowania wymienionego w nim sposobu przeliczenia wysokości świadczenia, a mianowicie przeliczenia z 10 lat kalendarzowych, jest to, aby lata te mieściły się we wskazanym w przepisie dwudziestoleciu poprzedzającym bezpośrednio rok, w którym został zgłoszony wniosek o emeryturę lub rentę albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty. Sąd Apelacyjny podziela w pełni ustalenia oraz wywody prawne zaskarżonego wyroku w części, w której zostało wywiedzione, że wskazywane przez ubezpieczonego 10 lat kalendarzowych, a mianowicie lata: 1966 – 1975, wykraczają poza dopuszczalne dwudziestolecie, z którego można wybrać 10 lat do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nie ma racji K. J. twierdząc, że dochodzonego przez niego przeliczenie wysokości emerytury ma uzasadnienie prawne w treści nowego brzmienia art. 174 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ( brzmienia nadanego ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – Dz.U. Nr 187, poz. 112 ). Zgodnie z tym przepisem, podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18 , z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. Treść regulacji prawnej wskazuje na to, że ma ona zastosowanie przy ustalaniu kapitału początkowego, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia apelacji wnioskodawcy, którą z mocy art. 385 k.p.c. oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI