III AUa 287/14

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2014-09-10
SAOSubezpieczenia społecznerenty i emeryturyWysokaapelacyjny
rentaubezpieczenia społecznestaż pracyzasiłek dla bezrobotnychZUSokres składkowynienależne świadczenieprzedawnienie

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo do doliczenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych do stażu pracy, nawet jeśli zasiłek został wypłacony nienależnie, o ile decyzja go przyznająca nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Sprawa dotyczyła prawa T.M. do doliczenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych do stażu pracy przy rencie, mimo że zasiłek ten został wypłacony nienależnie z powodu krótkotrwałego zatrudnienia. Sąd Okręgowy przyznał rację wnioskodawcy, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, uznając, że dopóki decyzja przyznająca zasiłek nie została prawomocnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, okres ten jest okresem składkowym, a odprowadzone składki nie podlegają zwrotowi.

Wnioskodawca T.M. domagał się doliczenia do stażu pracy okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 22.06.1999 r. do 21.06.2000 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił, twierdząc, że zasiłek był nienależny, gdyż wnioskodawca w krótkim okresie (29.06.1999 r. - 1.07.1999 r.) pozostawał w zatrudnieniu. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do przeliczenia stażu. Sąd ustalił, że choć Starosta wydał decyzje o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z naruszeniem prawa, odstąpił od ich uchylenia z powodu upływu terminu przedawnienia. Co więcej, za sporny okres odprowadzono składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Sąd Okręgowy uznał, że skoro decyzja przyznająca zasiłek nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a składki zostały odprowadzone, okres ten należy zaliczyć do stażu pracy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, podzielając argumentację Sądu Okręgowego. Podkreślono, że dopóki decyzja przyznająca zasiłek nie zostanie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego, jej skutki prawne (w tym odprowadzone składki) pozostają w mocy, a okres ten jest okresem składkowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okres ten może być zaliczony do stażu pracy, jeśli decyzja przyznająca zasiłek nie została prawomocnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, a za ten okres zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dopóki decyzja przyznająca zasiłek dla bezrobotnych nie została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego (np. przez uchylenie lub stwierdzenie nieważności), jej skutki prawne pozostają w mocy. Skoro za sporny okres odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne, należy go traktować jako okres składkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

wnioskodawca T. M.

Strony

NazwaTypRola
T. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 6 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu są okresami składkowymi.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 113

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis dotyczący przeliczenia wysokości renty.

k.p.a. art. 151 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § §1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 98 § §1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące kosztów postępowania w drugiej instancji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 ust. 1 i 2

Stawki minimalne za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 11 ust. 2

Stawki minimalne za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, nawet jeśli wypłacony nienależnie, powinien być zaliczony do stażu pracy, jeśli decyzja go przyznająca nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne za okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych stanowią podstawę do zaliczenia tego okresu jako składkowego. Nawet jeśli decyzja przyznająca zasiłek została wydana z naruszeniem prawa, ale nie została uchylona z powodu przedawnienia, jej skutki prawne pozostają w mocy.

Odrzucone argumenty

Zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez wnioskodawcę był świadczeniem nienależnym, co wyklucza jego zaliczenie do stażu pracy. Fakt opłacenia składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe przez starostę nie ma znaczenia dla ustalenia prawa do przeliczenia stażu pracy, gdy zasiłek był nienależny. Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według dwukrotnej stawki minimalnej było niezasadne, gdyż sprawa nie była skomplikowana i pełnomocnik nie składał dodatkowych pism.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja na podstawie której wnioskodawca go pobrał nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skoro nie została stwierdzona nieważność decyzji, to prowadzi to do utrzymania w mocy skutków prawnych, które decyzja wywołała. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż wypłacony wnioskodawcy zasiłek dla bezrobotnych okazał się świadczeniem nienależnym.

Skład orzekający

Irena Mazurek

przewodniczący

Alicja Podczaska

sędzia

Roman Skrzypek

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do zaliczenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych do stażu pracy przy świadczeniach rentowych, nawet w przypadku nienależnie pobranego świadczenia, jeśli decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja przyznająca zasiłek nie została prawomocnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, a za okres ten odprowadzono składki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, nawet jeśli świadczenie było nienależne. Pokazuje też, że ZUS może przegrać sprawę o kilkaset złotych, co jest interesujące dla prawników i ubezpieczonych.

Nienależny zasiłek dla bezrobotnych zaliczony do stażu pracy? ZUS przegrywa w sądzie apelacyjnym!

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 120 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 287/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2014 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Mazurek Sędziowie: SSA Alicja Podczaska SSA Roman Skrzypek (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku T. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o wysokość renty na skutek apelacji wniesionej przez organ rentowy od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt III U 1405/13 I. oddala apelację, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. na rzecz wnioskodawcy T. M. kwotę 120 zł ( słownie: sto dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt III AUa 287/14 UZASADNIENIE wyroku z 10 września 2014 r. Decyzją z dnia 25.10.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na podstawie art. 113 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153. poz. 1227 z późn. zm.) odmówił wnioskodawcy T. M. przeliczenia stażu pracy i doliczenia okresu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych od 22.06.1999 r. do 21.06.2000 r., z uwagi na to, iż pobrany przez wnioskodawcę zasiłek dla bezrobotnych jest świadczeniem nienależnym, gdyż wnioskodawca od 29.06.1999 r. do 1.07.1999 r. pozostawał w zatrudnieniu. W odwołaniu wnioskodawca T. M. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i zaliczenia do stażu pracy okresu wypłaconego mu zasiłku dla bezrobotnych od 22.06.1999 r. do 21.06.2000 r. W uzasadnieniu wskazał, iż Starosta (...) decyzją z dnia 11.05.2010 r. w trybie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 kpa orzekł w sprawie utraty przez wnioskodawcę prawa do zasiłku od dnia 22.06.2000 r. i odstąpił od uchylenia decyzji z powodu upływu 5 lat od jej wydania. Tak więc decyzja o przysługującym wnioskodawcy zasiłku w okresie trzech dni zatrudnienia pozostaje w obrocie prawnym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu wyrokiem z 18.02.2014 r. sygn. III U 1405/13 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał wnioskodawcy T. M. prawo do przeliczenia stażu pracy poprzez doliczenie do niego okresu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych od 22 czerwca 1999r. do 21 czerwca 2000 r. oraz zasądził od pozwanego Zakładu na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd ustalił, że wnioskodawca T. M. pobiera stałą rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Uwzględniony przez organ rentowy jego staż pracy wynosi 23 lata, 6 miesięcy i 17 dni okresów składkowych oraz 3 lata, 11 miesięcy i 3 dni okresów nieskładkowych (razem 27 lat, 5 miesięcy i 20 dni. W dniu 28.05.2013 r. wnioskodawca wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o doliczenie do stażu pracy okresu od 29.06.1999 r. do 21.06.2000 r. z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Podał, iż okres ten powinien być mu zaliczony do stażu pracy ponieważ pobrał zasiłek dla bezrobotnych, od którego zostały odprowadzone składki do ZUS. W czasie zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. od 22.06.1999r. do 21.06.2000r. wnioskodawca próbował podjąć zatrudnienie w Firmie (...) w T. na stanowisku sprzedawcy. Zgłosił się tam do pracy i został skierowany na badania lekarskie. Po wykonaniu badań pracodawca postanowił zatrudnić go na stanowisku operatora wózków widłowych, a wnioskodawca nie miał uprawnień do pracy na takim stanowisku. Nie podjął pracy i całą sytuację wyjaśnił w Powiatowym Urzędzie Pracy, przez co nie utracił prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Pracodawca wystawił mu świadectwo pracy potwierdzające okres zatrudnienia od 29.06.1999 r. do 1.07.1999 r. Na podstawie art. 145 §1pkt 5 kpa w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. zostało wznowione postępowanie w sprawie statusu T. M. jako bezrobotnego i pobranego przez niego zasiłku dla bezrobotnych. Starosta (...) orzekł o wydaniu decyzji z dnia 27.06.2000 r. w sprawie utraty przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej od dnia 28.06.2000 r. i z dnia 26.06.2000 r. w sprawie utraty przez wnioskodawcę prawa do zasiłku od dnia 22.06.2000 r. z naruszeniem prawa oraz odstąpił od uchylenia przedmiotowych decyzji na podstawie art. 146 § 1 kpa . Zatem wnioskodawca w okresie od 29.06.1999r. do 21.06.2000 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych na podstawie decyzji, które zostały wydane niezgodnie z prawem, ale z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie można ich wyeliminować z obrotu prawnego. Dalej Sąd ustalił, że od pobranego przez wnioskodawcę zasiłku dla bezrobotnych za cały przysługujący okres tj. od 22.06.1999 r. do 21.06.2000 r. Starosta (...) odprowadził składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Zatem okres wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych jest okresem składkowym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zdaniem Sądu bez znaczenia pozostaje fakt, iż wypłacony wnioskodawcy zasiłek dla bezrobotnych był świadczeniem nienależnym. Decyzja na podstawie której wnioskodawca go pobrał nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skoro nie została stwierdzona nieważność decyzji, to prowadzi to do utrzymania w mocy skutków prawnych, które decyzja wywołała. O kosztach zastępstwa Sąd orzekł na zasadzie art. 98 §1 i 3 kpc w zw. z § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) - pkt II wyroku. Sąd wziął pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia i uznał, iż zasądzona kwota 120 zł będzie kwotą odpowiednią, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Powyższy wyrok zaskarżył w całości Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarzucając naruszenie: - art. 6 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 113 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) poprzez przyznanie wnioskodawcy prawa do przeliczenia stażu pracy z uwzględnieniem okresu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych przyznanego decyzją PUP wydaną z naruszeniem prawa; - naruszenie przepisów art. 98 § 1 i § 3 kpc w związku z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349) poprzez przyjęcie, że w okolicznościach tej sprawy zasadne jest zasądzenie kosztów według dwukrotnej stawki minimalnej. W uzasadnieniu apelacji organ rentowy wskazał, że zasiłek dla bezrobotnych pobrany w spornym okresie przez wnioskodawcę jest świadczeniem nienależnie pobranym z uwagi na fakt, że wnioskodawca w okresie od 29.06.1999 r. do 1.07.1999 r. pozostawał w zatrudnieniu. Starosta (...) orzekł, że decyzja przyznająca wnioskodawcy prawo do zasiłku dla bezrobotnych została wydana z naruszeniem prawa, jednak odstąpił od uchylenia tej decyzji z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Zdaniem organu rentowego w sprawie nie ma znaczenia fakt opłacenia składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe wnioskodawcy przez starostę, dlatego ostatecznie wniósł o zmianę kwestionowanego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Organ rentowy kwestionował również rozstrzygnięcie co do zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego ponad kwotę przekraczającą 60 zł, podnosząc, że sprawa nie miała skomplikowanego charakteru, a pełnomocnik wnioskodawcy oprócz odwołania, nie składała żadnych pism procesowych. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik wnioskodawcy wniosła o oddalenie apelacji ZUS i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kwoty 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. W ocenie strony powodowej nie jest trafny zarzut apelacji naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 113 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, albowiem przesądza on w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż okres opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – jest okresem składkowym i stosownie do art. 113 tejże ustawy winno nastąpić ponowne ustalenie wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy nietrafny również jest zarzut zasądzenia wygórowanego wynagrodzenia tytułem zastępstwa procesowego, bowiem pełnomocnik ustanowiony w niniejszej sprawie nie reprezentował wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym i niezbędnym było przeanalizowanie całego procesu w tymże postępowaniu, sporządzenie odwołania i uczestnictwo w rozprawie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego okazała się nieuzasadniona i dlatego podlega oddaleniu, bowiem zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 18.02.2014 r. okazał się wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu. Sporną okolicznością w sprawie było przesądzenie, czy okres nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych przez T. M. winien być mu zliczony do stażu pracy przy pobieranym świadczeniu rentowym. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) okresami składkowymi są okresy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Co prawda Starosta (...) w wyniku wznowienia postępowania, co jest bezsporne, orzekł, że decyzja przyznająca wnioskodawcy prawo do zasiłku dla bezrobotnych za sporny okres od 22.06.1999 r. do 21.06.1999 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednak odstąpił od uchylenia tej decyzji z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Okoliczność ta oznacza, że składki odprowadzone przez Powiatowy Urząd Pracy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za wnioskodawcę za sporny okres, nie zostaną zwrócone na rzecz płatnika tych składek. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że bez znaczenia pozostaje fakt, iż wypłacony wnioskodawcy zasiłek dla bezrobotnych okazał się świadczeniem nienależnym, bowiem decyzja na podstawie której wnioskodawca go pobrał nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a okoliczność ta prowadzi do utrzymania w mocy sutków prawnych, które decyzja ta wywołała. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji organu rentowego, Sąd Apelacyjny oddalił ją na mocy art. 385 kpc . Sąd II instancji nie podzielił również zarzutów organu rentowego co do naruszenia przepisów art. 98 §1 i § 3 kpc w zw. z §2 ust. 1 i 2 oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych… (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) poprzez przyjęcie, że w okolicznościach tej sprawy zasadne jest zasądzenie kosztów według dwukrotnej stawki minimalnej. Otóż wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji niniejsza sprawa wymagała przeglądnięcia przepisów i orzecznictwa z zakresu prawa pracy, prawa administracyjnego oraz ubezpieczeń społecznych w ich wzajemnych powiązaniach i oddziaływaniach. Tak więc zasądzenie przez Sąd I instancji kosztów zastępstwa procesowego według dwukrotnej stawki minimalnej nie stanowi naruszenia wskazanych w apelacji przepisów. O kosztach zastępstwa procesowego za drugą instancję Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 §1 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI