III AUa 280/15

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2015-10-21
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturakapitał początkowyZUSprawo pracyubezpieczenia społecznewiek emerytalnyrozwiązanie stosunku pracy

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, potwierdzając prawidłowość decyzji ZUS dotyczącej kapitału początkowego i daty wypłaty emerytury.

Ubezpieczony J. N. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej wysokość kapitału początkowego i datę wypłaty emerytury, kwestionując niższą kwotę kapitału i datę rozpoczęcia wypłaty świadczenia. Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, uznał ją za bezzasadną, potwierdzając prawidłowość ustaleń Sądu Okręgowego i interpretację przepisów dotyczących obliczania kapitału początkowego oraz zawieszenia wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia.

Sprawa dotyczyła odwołania J. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. dotyczących wysokości kapitału początkowego oraz daty nabycia prawa do wypłaty emerytury. Ubezpieczony kwestionował niższą kwotę kapitału początkowego (128 129,54 zł) ustaloną po rozwiązaniu stosunku pracy, w porównaniu do wcześniejszej kwoty (130 829,82 zł), oraz datę rozpoczęcia wypłaty świadczenia. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie, uznając decyzje ZUS za prawidłowe. Sąd pierwszej instancji ustalił, że organ rentowy, wykonując wcześniejszy wyrok, obliczył emeryturę przyznaną od 24 maja 2013 r. z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Kapitał początkowy został ustalony z uwzględnieniem art. 185 ustawy emerytalnej, który przewiduje dodanie okresu równego różnicy między wiekiem emerytalnym a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę. Po rozwiązaniu stosunku pracy w dniu 30 kwietnia 2014 r., ZUS podjął wypłatę emerytury od 1 maja 2014 r., obniżając jednocześnie kapitał początkowy, ponieważ okres dodany na podstawie art. 185 ustawy uległ skróceniu z 82 do 71 miesięcy, a wiek emerytalny przyrównano do wieku osiągniętego w dniu podjęcia wypłaty. Sąd Okręgowy uznał, że zawieszenie wypłaty emerytury do czasu rozwiązania stosunku pracy było uzasadnione art. 103a ustawy emerytalnej. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację ubezpieczonego, uznając zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów) i art. 103a ustawy emerytalnej za bezzasadne. Sąd odwoławczy potwierdził, że ustalenia faktyczne i ocena prawna Sądu Okręgowego były prawidłowe. Podkreślono, że celem świadczenia emerytalnego jest zabezpieczenie osób, które nie są w stanie pracować, a art. 103a ustawy ogranicza możliwość jednoczesnego pobierania emerytury i wynagrodzenia za pracę, co było zgodne z celem ustawy. Podjęcie wypłaty emerytury od 1 maja 2014 r. było zatem prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ rentowy prawidłowo obniżył kapitał początkowy, ponieważ okres dodany na podstawie art. 185 ustawy emerytalnej uległ skróceniu z 82 do 71 miesięcy, a faktyczny wiek emerytalny został przyrównany do wieku osiągniętego w dniu podjęcia wypłaty emerytury.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, że skrócenie okresu dodanego na podstawie art. 185 ustawy emerytalnej (z 82 do 71 miesięcy) było uzasadnione przy obliczaniu kapitału początkowego w związku z podjęciem wypłaty emerytury, co skutkowało jego obniżeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
J. N. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 183

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa sposób obliczania emerytury dla osób pracujących w szczególnych warunkach, gdzie 20% emerytury oblicza się na podstawie art. 53, a 80% na podstawie art. 26.

u.e.r.f.u.s. art. 185 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury w wieku określonym w art. 184, kapitał początkowy podlega przeliczeniu poprzez dodanie do okresów składkowych okresu równego różnicy pomiędzy wiekiem emerytalnym (art. 24) a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę.

u.e.r.f.u.s. art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 53

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 173 § ust. 3-6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość obliczenia kapitału początkowego z uwzględnieniem skrócenia okresu dodanego na podstawie art. 185 ustawy emerytalnej. Zastosowanie art. 103a ustawy emerytalnej, który uzasadnia zawieszenie wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia i podjęcie wypłaty dopiero po rozwiązaniu stosunku pracy. Zgodność z celem świadczenia emerytalnego, które ma zabezpieczać osoby niezdolne do pracy, a nie powiększać dochody osób pracujących.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, że organ rentowy miał prawo do naliczenia niższej wartości kapitału początkowego. Zarzut naruszenia art. 103a ustawy emerytalnej przez jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do uznania, że prawo do emerytury podlega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu z tytułu kontynuowanego zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczym celem i ideą świadczenia emerytalnego nie jest zatem powiększanie dochodów osób pracujących, ale zabezpieczenie finansowe osób, które, spełniwszy określone kryteria, już pracować nie muszą. Art. 103a u.e.r.f.u.s. nie stoi w sprzeczności z powyższą ideą, a jedynie ogranicza możliwość równoczesnego pobierania dwóch świadczeń, tj. emerytury oraz wynagrodzenia za pracę.

Skład orzekający

Joanna Baranowska

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Wolska

sędzia

Lucyna Guderska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obliczania kapitału początkowego i zasad zawieszania wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy emerytalnej i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem do emerytury i kapitałem początkowym, które są istotne dla wielu osób zbliżających się do wieku emerytalnego lub już pobierających świadczenia.

Kiedy ZUS może obniżyć Twój kapitał początkowy? Wyjaśniamy zasady.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 280/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Joanna Baranowska (spr.) Sędziowie: SSA Jolanta Wolska SSA Lucyna Guderska Protokolant: sekr. sąd. Małgorzata Matusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. w Ł. sprawy J. N. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o wysokość kapitału początkowego i datę nabycia prawa do wypłaty świadczenia na skutek apelacji J. N. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt V U 808/14 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 280/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27 maja 2014 roku, począwszy od dnia 1 maja 2014 roku, to jest od miesiąca, w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. ustalił wysokość i podjął wypłatę dla wnioskodawcy J. N. (2) emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Decyzją z dnia 23 maja 2014 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. ustalił J. N. (1) wartość kapitału początkowego na kwotę 128 129,54 zł. Odwołanie od powyższych decyzji wniósł J. N. (1) , podnosząc, iż we wcześniejszych decyzjach z dnia 10 kwietnia 2014 roku organ rentowy ustalił prawo do emerytury od dnia 24 maja 2013 r. a wartość kapitału początkowego na kwotę 130 829,82 zł Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014r. w sprawie sygn. akt V U 808/14 Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji za podstawę orzeczenia przyjął następujące ustalenia faktyczne: Organ rentowy, wykonując wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 14 lutego 2014 roku, obliczył odwołującemu J. N. (1) urodzonemu dnia (...) wysokość emerytury przyznanej od dnia 24 maja 2013 r. w niższym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wydając w tym zakresie decyzję z dnia 11 kwietnia 2014 roku. Emeryturę tę obliczono na dzień 24 maja 2013 r. zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , czyli 20% emerytury obliczono na podstawie art. 53 cytowanej ustawy o emeryturach i rentach, a 80% emerytury obliczono na podstawie art. 26 tejże ustawy. Powyższą decyzję poprzedziło wydanie w dniu 10 kwietnia 2014 r. decyzji o ustaleniu wartości kapitału początkowego. W decyzji tej ustalono, iż kapitał początkowy wynosi 130 829,82 zł. Przy ustalaniu wartości kapitału początkowego, do udowodnionych okresów składkowych dodano okres równy różnicy pomiędzy wiekiem emerytalnym, wynoszącym 66 lat i 10 miesięcy, a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę, wynoszącym 60 lat, czyli 82 miesiące, zgodnie z art. 185 cytowanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach. W związku z kontynuowaniem zatrudnienia, prawo do wypłaty tak obliczonej emerytury zawieszono. Po rozwiązaniu w dniu 30 kwietnia 2014 roku umowy o pracę, odwołujący wniósł w dniu 30 kwietnia 2014 roku, o przeliczenie i podjęcie wypłaty przyznaj emerytury. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 maja 2014 roku organ rentowy ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury od dnia 1 maja 2014 roku. Wysokość emerytury obliczono również zgodnie z art. 183 ustawy o emeryturach i rentach, czyli 20% emerytury obliczono na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej, a 80% na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej. Kapitał początkowy ustalony decyzją z dnia 23 maja 2014 r., uległ obniżeniu do kwoty 128 129,54 zł, ponieważ okres dodany, na podstawie art. 185 ustawy emerytalnej, uległ skróceniu do 71 miesięcy. Faktyczny wiek emerytalny został przyrównany do wieku osiągniętego w dniu podjęcia wypłaty emerytury. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za bezzasadne i zważył, że zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , przy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury w wieku określonym w art. 184 , kapitał początkowy podlega przeliczeniu poprzez dodanie do okresów składkowych okresu równego różnicy pomiędzy wiekiem emerytalnym, o którym mowa w art. 24, a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę. Do przeliczonego kapitału początkowego stosuje się przepisy art. 173 ust. 3-6 . Zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 23 kwietnia 2014 roku, w tych warunkach Sąd Okręgowy uznał za prawidłową, gdyż zgodnie z cytowanym wyżej art. 185 ust. 1 ustawy emerytalnej, do udowodnionych okresów składkowych, dodano pierwotnie 82 miesiące, a przy obliczeniach emerytury w związku z podjęciem jej wypłaty, dodano 71 miesięcy. To spowodowało niższą wartość kapitału początkowego. Z kolei podjęcie wypłaty emerytury od dnia 1 maja 2014 r. ma uzasadnienie w przepisie art. 103a cytowanej na wstępie ustawy. Według tej regulacji prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Zatem w niniejszej sprawie rozwiązanie stosunku pracy z dniem 30 kwietnia 2014 r. spowodowało możliwość przyznania wypłaty emerytury najwcześniej od dnia 1 maja 2014 r. mimo, iż prawo do świadczenia odwołujący nabył w dniu 24 maja 2013 roku. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł wnioskodawca zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż organ rentowy miał prawo do naliczenia niższej wartości kapitału początkowego; naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 103a ustawy emerytalnej przez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, iż prawo do emerytury podlega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał emeryt pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Apelujący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Sąd Okręgowy zaniechał wszechstronnego rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż organ rentowy miał prawo do naliczenia niższej wartości kapitału początkowego. Według apelującego takie orzeczenie jest krzywdzące, gdyż błędnie przyjęto datę nabycia uprawnień do emerytury i błędnie wyliczono kapitał początkowy. Organ emerytalno – rentowy wniósł o oddalenie apelacji jako bezzasadnej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok - w ocenie Sądu Apelacyjnego - w brew zarzutom apelacji, jest wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu, zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występują jakiekolwiek przesłanki zaskarżenia mogące wyrok ten wzruszyć. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Apelacja najpierw stawia zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art.233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co zdaniem skarżącego doprowadziło do uznania, iż organ rentowy miał prawo do naliczenia niższej wartości kapitału początkowego Wskazać należy, że tak stawiany zarzut jest całkowicie bezzasadny. Zdaniem apelującego Sąd Okręgowy zaniechał wszechstronnego rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, iż organ rentowy miał prawo do naliczenia niższej wartości kapitału początkowego. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wbrew zarzutom apelacji ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy są prawidłowe i kompletne, a wyprowadzone z nich wnioski nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te Sąd Odwoławczy podziela i przyjmuje za własne. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego wskazującego na dowolną interpretację zebranego materiału dowodowego przez Sąd pierwszej instancji w oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy. Zarzut tak sformułowany jest bezzasadny. Nie można mówić o przekroczeniu przez Sąd Okręgowy zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy - wbrew twierdzeniom apelacji - przekonywująco uzasadnił przyczyny, dla których uznał, że zaskarżona decyzja z dnia 27 maja 2014 roku ustalająca wysokość świadczenia jest prawidłowa. Wysokość emerytury obliczono prawidłowo zgodnie z art. 183 ustawy o emeryturach i rentach w ten sposób, że 20% emerytury obliczono na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej zaś 80% na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej. Kapitał początkowy ustalony decyzją z dnia 23 maja 2014 r., uległ zatem obniżeniu do kwoty 128.129,54 zł, ponieważ okres dodany, na podstawie art. 185 ustawy emerytalnej, uległ skróceniu z 82 miesięcy do 71 miesięcy. Faktyczny wiek emerytalny został przyrównany do wieku osiągniętego w dniu podjęcia wypłaty emerytury. W tej sytuacji, zdaniem Sądu odwoławczego, chybione są zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. , które w swej istocie sprowadzają się do przedstawienia własnej i korzystnej dla apelującego oceny dowodów. Tym samym uznać należało, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego tj. art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS. Podkreślić przede wszystkim należy, że prawo do emerytury podlegało zawieszeniu z uwagi na kontunuowanie zatrudnienia przy jednoczesnym przyznaniu tego prawa od dnia 24 maja 2013 roku na podstawie decyzji z dnia 11 kwietnia 2014 roku – nie kwestionowanej przez ubezpieczonego – nie wniesiono od niej odwołania. Brak jest zatem podstaw do podważania w/w decyzji w odwołaniu od decyzji z dnia 27 maja 201 4roku poprzez żądanie podjęcia wypłaty świadczenia od daty wskazanej w wyroku sądu. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 maja 2014 roku organ rentowy podjął wypłatę emerytury od dnia 1 maja 2014 roku tj. od następnego dnia po ustaniu zatrudnienia. Warunek rozwiązania stosunku pracy, przewidziany w art. 103a u.e.r.f.u.s. znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w dniu jego wejścia w życie i później, tj. po dniu 1 stycznia 2011 r. Unormowana w art. 103a u.e.r.f.u.s. instytucja zawieszenia wypłaty emerytury nie pozbawia ubezpieczonego należnego mu świadczenia, a jedynie uzależnia wypłatę tego świadczenia od spełnienia przesłanki niepozostawania w stosunku pracy, a co się z tym wiąże - nieotrzymywania zarobków z tytułu zatrudnienia. (...) ubezpieczeń społecznych skonstruowany został bowiem tak, aby osoby, które spełniły określone w u.e.r.f.u.s. kryteria w postaci odpowiedniego wieku oraz stażu pracy, w momencie kiedy nie są już w stanie kontynuować pracy, nie pozostawały bez środków utrzymania. Zasadniczym celem i ideą świadczenia emerytalnego nie jest zatem powiększanie dochodów osób pracujących, ale zabezpieczenie finansowe osób, które, spełniwszy określone kryteria, już pracować nie muszą. Art. 103a u.e.r.f.u.s. nie stoi w sprzeczności z powyższą ideą, a jedynie ogranicza możliwość równoczesnego pobierania dwóch świadczeń, tj. emerytury oraz wynagrodzenia za pracę - wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2015r. III AUa 199/15 (LEX nr 1781886). Zatem podjęcie wypłaty emerytury nastąpiło prawidłowo z dniem 01 maja 2014 r, tj. z pierwszym dniem po rozwiązaniu stosunku pracy. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd Apelacyjny, podzielając argumentację Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. Przewodnicząca: Sędziowie:

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI