III AUa 2797/11

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2012-10-04
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSokres składkowyzatrudnienie młodocianegoprawo pracystaż pracywiek emerytalny

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej uwzględnienia okresu zatrudnienia młodocianego do ustalenia wysokości emerytury.

Sąd Okręgowy zobowiązał ZUS do ustalenia wysokości emerytury R.S. z uwzględnieniem okresu zatrudnienia od 25 listopada 1953 roku do 19 listopada 1954 roku. ZUS odmówił uwzględnienia tego okresu, wskazując na zbyt młody wiek ubezpieczonego i brak indywidualnej umowy o naukę zawodu. Sąd Okręgowy uznał, że okres ten należy zaliczyć do zatrudnienia pracowniczego. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację ZUS, zmienił wyrok, oddalając odwołanie, ponieważ ubezpieczony nie ukończył 15 roku życia przed 15 listopada 1991 roku, co jest warunkiem zaliczenia okresu zatrudnienia do okresów składkowych.

Sprawa dotyczyła odwołania R.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej uwzględnienia okresu zatrudnienia od 25 listopada 1953 roku do 19 listopada 1954 roku przy ustalaniu wysokości emerytury. Sąd Okręgowy w Częstochowie uznał, że okres ten należy zaliczyć do zatrudnienia pracowniczego, mimo że ubezpieczony był wówczas młodociany i odrabiał wyrok. Sąd powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z 1952 roku dotyczące przyjmowania do pracy w celu przyuczenia do zawodu osób, które ukończyły 14 lat. Sąd Apelacyjny w Katowicach zmienił jednak zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który stanowi, że za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15 listopada 1991 roku okresy zatrudnienia po ukończeniu 15 roku życia. Ponieważ ubezpieczony ukończył 15 lat dopiero w dniu (...), sporny okres nie mógł zostać uwzględniony. Dodatkowo, sąd wskazał na brak danych dotyczących wymiaru czasu pracy i podstawy zatrudnienia w przedstawionych dokumentach, a także na fakt, że dekret z 1951 roku o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych generalnie wzbraniał zatrudniania osób poniżej 16 roku życia, chyba że istniały szczególne podstawy prawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres zatrudnienia przed ukończeniem 15 roku życia nie może zostać zaliczony do okresów składkowych, chyba że przypadał po 15 listopada 1991 roku.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który wymaga ukończenia 15 roku życia przed 15 listopada 1991 roku dla zaliczenia okresu zatrudnienia do okresów składkowych. Ubezpieczony nie spełnił tego warunku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 6 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15.11.1991 roku okresy zatrudnienia po ukończeniu 15 roku życia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 6 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zatrudnienie młodocianego może zostać zaliczone do okresów składkowych tylko za okres po ukończeniu przez młodocianego 15 lat życia.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. z dnia 12 kwietnia 1952 roku

Dotyczyło warunków przyjmowania do pracy w celu przyuczenia do zawodu i późniejszego zatrudnienia młodocianych, którzy ukończyli 14 lat życia i nie przekroczyli 16 lat życia.

Dekret o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy art. 2 § ust. 1

Ustanowił zasadę, że zatrudnianie osób, które nie ukończyły 16 lat życia jest wzbronione.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany lub uchylenia orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczony nie ukończył 15 roku życia przed 15 listopada 1991 roku, co jest warunkiem zaliczenia okresu zatrudnienia do okresów składkowych. Brak jednoznacznych dowodów na istnienie stosunku pracy w spornym okresie. Ogólny zakaz zatrudniania osób poniżej 16 roku życia.

Odrzucone argumenty

Okres zatrudnienia młodocianego od 25 listopada 1953 roku do 19 listopada 1954 roku powinien zostać zaliczony do okresów składkowych. Rozporządzenie z 1952 roku dopuszczało zatrudnienie młodocianych po ukończeniu 14 lat w celu przyuczenia do zawodu.

Godne uwagi sformułowania

brak jest możliwości uwzględnienia spornego okresu od 23.11.1953 roku ubezpieczony ukończył 15 rok życia (...) , - stąd w świetle powołanego przepisu ustawy brak jest możliwości uwzględnienia spornego okresu od 23.11.1953 roku. dekret z dnia 2 sierpnia 1951 roku o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy (Dz.U. Nr 41, poz.311), który ustanowił w art.2 ust.1 zasadę, że zatrudnianie osób, które nie ukończyły 16 lat życia jest wzbronione.

Skład orzekający

Marek Żurecki

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Goik

sędzia

Marek Procek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów zatrudnienia młodocianych do stażu pracy i okresów składkowych przy ustalaniu prawa do emerytury, zwłaszcza w kontekście daty granicznej 15 listopada 1991 roku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu historycznego i konkretnych przepisów, które mogły ulec zmianie. Kluczowe jest spełnienie wymogu ukończenia 15 roku życia przed 15.11.1991 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegółowe wymogi formalne i wiekowe przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych, nawet w przypadku okresów zatrudnienia z przeszłości. Jest to ciekawy przykład dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych.

Czy praca jako młodociany w latach 50. liczy się do emerytury? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 2797/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Żurecki (spr.) Sędziowie SSA Irena Goik SSA Marek Procek Protokolant Beata Gandyk po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012r. w Katowicach sprawy z odwołania R. S. ( R. S. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o wysokość emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 7 października 2011r. sygn. akt IV U 102/11 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. /-/SSA I.Goik /-/SSA M.Żurecki /-/SSA M.Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 2797/11 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie wyrokiem z dnia 7 października 2012 roku zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 8 grudnia 2010 roku i zobowiązał organ rentowy do ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego R. S. z uwzględnieniem okresu zatrudnienia od 25 listopada 1953 roku do 19 listopada 1954 roku. Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczony R. S. ( ur. w dniu (...) ) na mocy decyzji z dnia 5 kwietnia 1994 roku pobierał wcześniejszą emeryturę. Do ustalenia podstawy wymiaru wcześniejszej emerytury organ rentowy przyjął podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z okresu od 1987-1991. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2010 roku organ rentowy przyznał ubezpieczonemu emeryturę na podstawie art.27 ustawy o emeryturach i rentach poczynając od dnia 1 listopada 2010 roku. ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu od 25 listopada 1953 roku do 19 listopada 1954 roku ze względu na brak indywidualnej umowy o praktyczną naukę zawodu oraz zbyt młody wiek do podjęcia pracy wg wówczas obowiązujących przepisów. Sąd Okręgowy ustalił, że w spornym okresie obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 1952 roku w sprawie warunków przyjmowania do pracy w celu przyuczenia do zawodu i późniejszego zatrudnienia młodocianych, którzy ukończyli 14 lat życia i nie przekroczyli 16 lat życia i uznał za niezasadny zarzut ZUS o niedopuszczalności zatrudniania w okresie od 25 listopada 1953 roku – 19 listopada 1954 roku osób, które ukończyły 14 rok życia. Sąd wskazał, że z zaświadczenia z dnia 19 listopada 1955 roku oraz świadectwa pracy wystawionego w dniu 7 grudnia 1993 roku przez (...) Zakłady (...) wynika, że ubezpieczony w okresie od 25 listopada 1953 roku - 19 listopada 1954 roku był zatrudniony jako pracownik fizyczny wózkowy. Wprawdzie - jak wynika z adnotacji na zaświadczeniu z dnia 19 listopada 1955 roku ubezpieczony „odrabiał wyrok” i dlatego ten okres nie został zaliczony do jego stażu pracy - jednakże w ocenie Sądu ubezpieczony był stroną stosunku pracy, zatem nie sposób kwestionować tego okresu jako zatrudnienia pracowniczego. Apelację od wyroku wniósł organ rentowy. Zaskarżając wyrok w całości organ rentowy zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego - art.233 § 1 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.6 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS i uwzględnienie ubezpieczonemu w wysokości emerytury okresu zatrudnienia od 25 listopada 1953 roku do 19 listopada 1954 roku jako okresu składkowego, mimo braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, a zwłaszcza przy uwzględnieniu okoliczności, że ubezpieczony 15 lat ukończył dopiero w dniu (...) . W uzasadnieniu apelujący wskazał, że podstawowe znaczenie w sprawach dotyczących uwzględniania do stażu pracy nauki zawodu ma rozróżnienie, czy nauka zawodu była pobierana przez młodocianego przy równoczesnym zatrudnieniu, czy też jako przedmiot praktyczny w programie nauki szkolnej, czy nauczający zawodu był pracodawcą, czy nauczycielem młodocianego, a więc czy związek między nimi polegał na stosunku prawa pracy - nauki zawodu, czy na stosunku administracyjnym. W niniejszej sprawie do akt złożone zostało świadectwo pracy wystawione w dniu 7 grudnia 1993 roku a zatem po 40 latach od zakończenia stosunku pracy, ponadto złożone zostało pismo nie zawierające daty wystawienia oraz podpisu osoby wystawiającej, które nie wskazuje ani jakiego zakładu pracy dotyczy, ani jakiego rodzaju pracy dotyczy, a na pewno nie poświadcza o wykonywaniu przez ubezpieczonego zatrudnienia. W ocenie organu rentowego dokumenty te nie potwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości zatrudnienia młodocianego w spornym okresie. Ponadto zgodnie z art.6 ust.2 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zatrudnienie młodocianego może zostać zaliczone do okresów składkowych tylko za okres po ukończeniu przez młodocianego 15 lat życia. Ubezpieczony urodził się (...) , zatem 15 lat skończył w dniu (...) . Uwzględnienie zatem przez Sąd I instancji okresu zatrudnienia od 25 listopada 1853 roku do 7 marca 1954 roku nie znajduje oparcia w przepisach, nawet w razie ewentualnego ustalenia, że ubezpieczony w spornym okresie rzeczywiście odbywał praktyczną naukę zawodu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Sąd uwzględnił apelację, albowiem zgodnie z art.6 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15.11.1991 roku okresy zatrudnienia po ukończeniu 15 roku życia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu. Należy zauważyć, że ubezpieczony ukończył 15 rok życia (...) , - stąd w świetle powołanego przepisu ustawy brak jest możliwości uwzględnienia spornego okresu od 23.11.1953 roku. Ponadto przedstawiony w sprawie dowód w postaci fragmentu kartoteki osobowej z adnotacjami dotyczącymi daty przyjęcia i zwolnienia z zatrudnienia nie zawiera danych dotyczących wymiaru czasu pracy ubezpieczonego i podstawy zatrudnienia. W szczególności brak jest danych świadczących o zatrudnieniu w celu przyuczenia do zawodu i późniejszego zatrudnienia, które dałyby podstawę dla zakwalifikowania spornego okresu na podstawie art.6 ust.2 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach. Należy zauważyć, że powołane przez Sąd Okręgowy rozporządzenie stanowiło wyjątek w zatrudnianiu młodocianych celem przyuczenia do zawodu i wydane zostało na podstawie dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 roku o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy (Dz.U. Nr 41, poz.311), który ustanowił w art.2 ust.1 zasadę, że zatrudnianie osób, które nie ukończyły 16 lat życia jest wzbronione. Natomiast ubezpieczony ukończył 16 lat dopiero z dniem (...) . Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w wyroku na mocy art.386 § 1 k.p.c. /-/SSA I.Goik /-/SSA M.Żurecki /-/SSA M.Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia JM

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI