III AUa 265/12

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2012-10-11
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaapelacyjny
renta rodzinnaubezpieczenia społecznealimentymałżonek rozwiedzionyprawo do świadczeńZUSorzecznictwo SN

Sąd Apelacyjny oddalił apelację rozwiedzionej małżonki o rentę rodzinną, uznając, że brak było prawomocnego ustalenia alimentów od zmarłego męża.

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie I. S. od decyzji ZUS odmawiającej renty rodzinnej, ponieważ nie miała ona ustalonego wyrokiem lub ugodą prawa do alimentów od zmarłego męża. Apelacja ubezpieczonej, która argumentowała dobrowolnymi wpłatami alimentów przez męża, została oddalona przez Sąd Apelacyjny. Sąd oparł się na art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, który wymaga prawomocnego ustalenia alimentów dla przyznania renty rodzinnej małżonce rozwiedzionej.

Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r. oddalił odwołanie I. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania renty rodzinnej. Powodem odmowy było niespełnienie przez wnioskodawczynię, jako małżonkę rozwiedzioną, warunku posiadania w dniu śmierci męża prawa do alimentów ustalonych wyrokiem lub ugodą sądową, zgodnie z art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2009 r. (sygn. II UK 256/08). W apelacji I. S. zarzuciła, że wyrok sądu pierwszej instancji jest niesprawiedliwy i krzywdzący. Podnosiła, że jej 28-letnie małżeństwo zmarłym W. S. zakończyło się z jego winy, a on regularnie płacił na jej rzecz alimenty, dlatego nie wnosiła o ich formalne ustalenie. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację jako bezzasadną, powołując się na art. 385 k.p.c. Sąd odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (m.in. wyroki z dnia 9 marca 2011 r., sygn. III UK 84/00; z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. III UK 69/10; z dnia 19 marca 2009 r., sygn. II UK 256/08), kluczowym kryterium dla przyznania renty rodzinnej małżonce rozwiedzionej jest bezwzględne posiadanie prawa do alimentów od byłego męża, ustalonego prawomocnym orzeczeniem sądu lub ugodą. Zawarcie pozasądowej umowy o dostarczanie środków utrzymania nie jest wystarczające do nabycia tego świadczenia. Przepis art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, interpretowany ściśle, wykluczał możliwość uwzględnienia apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, małżonka rozwiedziona nie ma prawa do renty rodzinnej, jeśli nie posiadała w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony ustalonego wyrokiem lub ugodą sądową.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na ścisłej interpretacji art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który jako warunek konieczny do uzyskania renty rodzinnej przez małżonkę rozwiedzioną wskazuje posiadanie prawa do alimentów ustalonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub ugodą. Dobrowolne świadczenia alimentacyjne nie są wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 70 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Warunkiem koniecznym dla uzyskania prawa do renty rodzinnej przez małżonkę rozwiedzioną jest posiadanie w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony ustalonego wyrokiem lub ugodą sądową.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ścisła interpretacja art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wymagająca prawomocnego ustalenia alimentów. Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego w przedmiocie prawa do renty rodzinnej dla małżonki rozwiedzionej.

Odrzucone argumenty

Dobrowolne płacenie alimentów przez zmarłego męża. Długość małżeństwa i rozwiązanie go z winy męża jako okoliczności uzasadniające przyznanie renty.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem koniecznym dla uzyskania prawa do renty rodzinnej przez małżonkę rozwiedzioną jest ustalenie prawa do alimentów ze strony byłego męża wyrokiem lub ugodą sądową kryterium kwalifikacyjnym powstania po stronie małżonki rozwiedzionej prawa do renty rodzinnej jest bezwzględnie posiadanie w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony ustalonego wyrokiem lub ugodą sądową

Skład orzekający

Marek Żurecki

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Pietrzak

sędzia

Irena Goik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków przyznania renty rodzinnej małżonce rozwiedzionej, znaczenie prawomocnego orzeczenia o alimentach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małżonki rozwiedzionej i wymaga prawomocnego ustalenia alimentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi formalne przy ubieganiu się o świadczenia rentowe, co jest istotne dla prawników i ubezpieczonych.

Renta rodzinna po rozwodzie? Tylko z prawomocnym wyrokiem o alimenty!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 265/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Żurecki (spr.) Sędziowie SSA Jolanta Pietrzak SSA Irena Goik Protokolant Beata Gandyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012r. w Katowicach sprawy z odwołania I. S. ( I. S. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o rentę rodzinną na skutek apelacji ubezpieczonej I. S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14 grudnia 2011r. sygn. akt X U 2067/11 oddala apelację. /-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Żurecki /-/SSA I.Goik Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 265/12 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 14.grudnia 2011 roku oddalił odwołanie I. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 17.sierpnia 2011 roku odmawiającej prawa do renty rodzinnej, jako małżonce rozwiedzionej, albowiem wnioskodawczyni nie miała w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony ustalonego wyrokiem lub ugodą sądową. Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia odwołania skarżącej, która wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do renty podnosiła, że zmarły W. S. płacił na jej rzecz dobrowolnie alimenty, ponieważ zgodnie z art.70 ust.3 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS warunkiem koniecznym dla uzyskania prawa do renty rodzinnej przez małżonkę rozwiedzioną jest ustalenie prawa do alimentów ze strony byłego męża wyrokiem lub ugodą sądową. Na poparcie stanowiska Sąd przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.03.2009 r. sygn. II UK 256/08. W apelacji od wyroku ubezpieczona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Sądu jako niesprawiedliwym i krzywdzącym podnosząc, że jej małżeństwo ze zmarłym trwało 28 lat i zostało rozwiązane z winy męża, który regularnie płacił na jej rzecz alimenty dlatego nie wnosiła o ich ustalenie wyrokiem lub ugodą sądową. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną ( art.385 k.p.c. ). Kwestia nabycia prawa do renty rodzinnej przez małżonkę rozwiedzioną była przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, który przyjmował, że kryterium kwalifikacyjnym powstania po stronie małżonki rozwiedzionej prawa do renty rodzinnej jest bezwzględnie posiadanie w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony ustalonego wyrokiem lub ugodą sądową (por. wyroki z dnia 9.03.2011 III UK 84/00, z dnia 5.01.2011 III UK 69/10, z dnia 19.03.2009 II UK 256/08). W związku z tym zawarcie przez skarżącą pozasądowej umowy o dostarczanie środków utrzymania nie jest wystarczającym argumentem dla przyznania spornego świadczenia. Przepis art.70 ust.3 ustawy o emeryturach i rentach nie pozostawia w tym względzie wątpliwości a odczytywany ściśle zgodnie z jego brzmieniem wykluczał możliwość uwzględnienia apelacji. /-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Żurecki /-/SSA I.Goik Sędzia Przewodniczący Sędzia JM

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI