III AUa 263/12

Sygn. akt III AUa 263/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jarosław Błaszczak (spr.) Sędziowie: SSA Elżbieta Kunecka SSA Jacek Witkowski Protokolant: Adrianna Szymanowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku Urzędu Miasta J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. przy udziale zainteresowanych: E. B. , I. B. , A. C. , K. C. , A. K. , I. L. (1) , K. N. , M. N. (1) , M. O. , K. S. , J. Z. o ubezpieczenie społeczne na skutek apelacji Urzędu Miasta J. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Jeleniej Górze z dnia 21 listopada 2011 r. sygn. akt VII U 1229/10 uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i V oraz poprzedzające go decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 11 października 2010 r. dotyczących zainteresowanych i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 listopada 2011 roku Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżone decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 października 2010 roku obejmujące ubezpieczeniem społecznym zainteresowane E. B. , I. B. , A. C. , K. C. , A. K. , I. L. (1) , K. N. , M. N. (1) , M. O. , K. S. , J. Z. z tytułu pobierania przez nie stypendium sportowego. Rozstrzygnięcie zapadło przy tak ustalonym stanie faktycznym: Uchwałą nr 440/ (...) Rady Miejskiej J. z dnia 8 lipca 2005 roku w sprawie stypendiów sportowych dla zawodników zrzeszonych w klubach sportowych mających siedzibę i działających w J. oraz osiągających wybitne wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym na podstawie art. 22 ust. 4a i 6 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 roku o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 roku, nr 81, poz. 889 ze zm.) przyznano zainteresowanym w okresach wymienionych w decyzjach stypendia sportowe. Warunkiem było nieukończenie 25 lat, posiadanie statusu amatora i nieotrzymywanie wynagrodzenia na podstawie umów o pracę lub umów cywilnoprawnych. Stypendia zainteresowanym wypłacono. M. N. w okresie od 4 września 2006 roku do 2 czerwca 2008 roku była studentką, K. S. od 27 listopada 2006 roku była zatrudniona, I. L. od 15 lutego 2006 roku do 14 maja 2006 roku była zatrudniona. Pozostałe zainteresowane w spornych okresach nie były uczniami, studentkami ani nie posiadały innych tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy wskazał, że istota sporu sprowadza się do tego, czy wobec wejścia w życie od 1 września 2005 roku ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o sporcie kwalifikowanym oraz zmiany treści art. 22 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 roku o kulturze fizycznej przez usunięcie ust. 3 dotyczącego zaliczania okresu pobierania stypendium sportowego do okresów zatrudnienia w rozumieniu przepisów m.in. emerytalnych nadal istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne od stypendiów wypłacanym „zawodnikom bez licencji”. Zdaniem Sądu Okręgowego decydujące znaczenie ma treść przepisu art. 6 ust. 1 pkt 7 oraz art. 8 ust. 12 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych , z których wynika, że ubezpieczeniu społecznemu podlegają osoby fizyczne pobierające stypendia sportowe z wyjątkiem osób uczących się, studiujących lub podlegających ubezpieczeniom z innych tytułów. W tej sytuacji Sąd I instancji ustalił okresy w których zainteresowane studiowały lub pracowały i w tym zakresie skarżone decyzje zmienił a dalej idące odwołanie oddalił. Enigmatycznie Sąd Okręgowy podał, że z tytułu zawieranych przez zawodniczki kontraktów (umów cywilnoprawnych) zainteresowane nie podlegały ubezpieczeniu społecznemu i w tym zakresie na podstawie art. 477 14 § 1 kpc odwołanie oddalił o kosztach orzekając na podstawie art. 100 kpc . Od opisanego wyroku w części oddalającej odwołanie apelację wywiódł wnioskodawca zarzucając naruszenie prawa materialnego a to art. 6 ust. 1 pkt 7 i 8 ust. 12 ustawy systemowej w związku z art. 22 ust. 1 ustawy o kulturze fizycznej polegające na uznaniu, że stypendysta otrzymujący stypendium sportowe na podstawie ustawy o kulturze fizycznej jest stypendystą sportowym w rozumieniu ustawy systemowej, naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej poprzez uznane, że osoby pobierające stypendia sportowe mimo zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych nie podlegały ubezpieczeniu społecznemu z tytułu tego właśnie zatrudnienia. Apelujący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie, że zainteresowane nie podlegały ubezpieczeniu z tytułu pobieranego stypendium sportowego ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Jeleniej Górze. W uzasadnieniu apelacji wnioskodawca wywodził, że od stypendiów wypłacanych sportowcom amatorom na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o kulturze fizycznej (po 1 września 2005 roku) nie ma obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne oraz, że obowiązek taki istniał od umów zawieranych przez zainteresowane z klubami. Strona pozwana nie złożyła odpowiedzi na apelację. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jako uzasadniona zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 roku, nr 205, poz. 1585 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami pobierającymi stypendium sportowe, zwanymi dalej "stypendystami sportowymi". W art. 8 ust. 12 ustawa definiuje pojecie stypendysty sportowego podając, że za stypendystę sportowego uważa się osobę pobierającą stypendium sportowe, z wyjątkiem osób uczących się lub studiujących, jeśli nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu. W sprawie wymagało więc ustalenia czy zainteresowane w spornym okresie pobierania stypendium sportowego uczyły się lub studiowały lub nie podlegały ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z innych tytułów. O ile organ rentowy nie poczynił przed wydaniem decyzji żadnych ustaleń w tej kwestii, o tyle Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie studiowania zainteresowanych i zatrudnienia poza sportem. Ani Sąd I instancji, ani tym bardziej organ rentowy nie przeanalizował umów łączących zainteresowane z klubami w kontekście brzmienia art. 8 ust. 12 in. fine ustawy systemowej. Zainteresowane zawierały, jak podnosi apelujący umowy cywilnoprawne, kontrakty z klubami, dla których startowały. Skwitowanie tego jednym zdaniem przez Sąd Okręgowy, że były to umowy o dzieło a pominięcie tego przez organ rentowy powoduje, że Sąd II instancji uznał, że nie rozpoznano istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 kpc . Zdaniem Sądu Apelacyjnego zachodzi konieczność ustalenia charakteru prawnego umów łączących zainteresowane z klubami. Jest to istotne ze względu na przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej, zgodnie z którym obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami". Gdyby więc po analizie umów organ rentowy uznał, że umowy te mają cechy zlecenia lub umów o świadczenie usług, stanowiły by one podstawę do objęcia ubezpieczeniem społecznych zainteresowanych w pierwszym rzędzie, a skoro tak na mocy cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust.12 nie byłyby stypendystami sportowymi w rozumieniu ustawy systemowej. Gdyby ustalono, że zainteresowane w spornych okresach nie miały innego tytułu do objęcia ich ubezpieczeniami społecznymi ustalenia wymagało będzie czy po 1 września 2005 roku były zawodnikami w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o sporcie kwalifikowanym tj. uprawiały określoną dyscyplinę sportu i posiadały licencję zawodnika uprawniająca do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym. Jeśli bowiem zainteresowane posiadały licencję i pobierały stypendia sportowe odnosił się do nich przepis art. 36 ustawy o sporcie kwalifikowanym wskazujący, że osoby takie są stypendystami sportowymi w rozumieniu ustawy systemowej. Analizy wymaga zarzut wnioskodawcy, że stypendia przyznano dla zawodników amatorów w trybie art. 22 ustawy o kulturze fizycznej. Ważne, że wnioskodawca podnosi brak wiedzy o pobieraniu przez zainteresowane w spornych okresach wynagrodzeń z klubów z tytułu umów cywilnoprawnych. Skoro stypendia przyznano amatorom a zainteresowane amatorkami nie były, nie powinny otrzymać stypendiów i wnioskodawca winien rozważyć ubieganie się o zwrot, co miałoby również wpływ na niniejsze postępowanie. W tej sytuacji na podstawie art. 477 14a kpc orzeczono jak na wstępie. R.S.