III AUa 261/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie dotyczyła prawa K. R. do wypłaty ostatniego świadczenia emerytalnego należnego jego zmarłemu bratu, A. R. Organ rentowy odmówił wypłaty, powołując się na art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że K. R. nie należy do kręgu osób uprawnionych do świadczeń niezrealizowanych. Sąd Okręgowy w Szczecinie zmienił decyzję organu, przyznając K. R. prawo do wypłaty świadczenia za styczeń 2022 roku, czyli miesiąc śmierci brata. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ rentowy błędnie zastosował art. 136 ust. 1 ustawy, a powinien był zastosować art. 136a ust. 2 w związku z art. 130 ust. 2 i 2a tej ustawy. Zgodnie z art. 136a ust. 2, w przypadku śmierci emeryta lub rencisty, prawo do świadczenia trwa do końca miesiąca, w którym nastąpił zgon, co oznacza, że świadczenie za ten miesiąc jest należne w całości i powinno zostać wypłacone na zasadach ogólnych. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił to stanowisko, oddalając apelację organu rentowego. Podkreślono, że art. 136a ust. 2 stanowi przepis szczególny, modyfikujący konsekwencje śmierci świadczeniobiorcy wynikające z innych przepisów, i gwarantuje wypłatę świadczenia za cały miesiąc, w którym nastąpił zgon, na rzecz osoby uprawnionej, w tym przypadku opiekuna prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wypłaty świadczeń emerytalnych po śmierci świadczeniobiorcy, zwłaszcza w kontekście roli opiekuna prawnego i świadczeń za miesiąc zgonu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy świadczenie było już pobierane i nastąpił zgon w trakcie miesiąca wypłaty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej ma prawo do wypłaty ostatniego świadczenia emerytalnego zmarłego brata za miesiąc, w którym nastąpił zgon?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opiekun prawny ma prawo do wypłaty świadczenia za miesiąc, w którym nastąpił zgon świadczeniobiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi przepis szczególny, który gwarantuje, że prawo do świadczenia trwa do końca miesiąca, w którym nastąpił zgon. Świadczenie za ten miesiąc jest należne w całości i powinno zostać wypłacone na zasadach ogólnych, w tym opiekunowi prawnemu, który był traktowany jako osoba uprawniona do odbioru świadczeń.
Czy organ rentowy prawidłowo zastosował art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej do sytuacji wypłaty świadczenia po śmierci świadczeniobiorcy, który miał ustanowionego opiekuna prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy błędnie zastosował art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej, który dotyczy świadczeń niezrealizowanych w sytuacji, gdy zmarły nie zdążył wystąpić o świadczenie. W tej sprawie należało zastosować art. 136a ust. 2 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 136 ust. 1 ma zastosowanie, gdy zmarły nie miał ustalonego prawa i nie pobierał świadczenia, ale wystąpił o nie. W sytuacji, gdy świadczenie było już pobierane, a zgon nastąpił w trakcie miesiąca, należy stosować art. 136a ust. 2, który gwarantuje wypłatę świadczenia za cały miesiąc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
ustawa emerytalna art. 136a § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie śmierci emeryta lub rencisty prawo do pobieranej przez niego emerytury lub renty trwa do końca miesiąca, w którym to zdarzenie nastąpiło. Świadczenie za ten miesiąc jest należne w całości.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 136 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy świadczeń niezrealizowanych, gdy zmarły nie miał ustalonego prawa i nie pobierał świadczenia, ale wystąpił o nie. Nie ma zastosowania, gdy świadczenie było już pobierane.
ustawa emerytalna art. 130 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się osobom uprawnionym do rąk własnych lub za pośrednictwem podmiotów trzecich.
ustawa emerytalna art. 130 § 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób sprawujących opiekę prawną nad osobami uprawnionymi do emerytury lub renty.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 922 § 2
Kodeks cywilny
ustawa emerytalna art. 101 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 134 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 134 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 138 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 138 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej gwarantuje wypłatę świadczenia za cały miesiąc, w którym nastąpił zgon świadczeniobiorcy. • Opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej jest traktowany jako osoba uprawniona do odbioru świadczeń. • Organ rentowy błędnie zastosował art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej, który dotyczy innej sytuacji faktycznej.
Odrzucone argumenty
Odmowa wypłaty świadczenia z uwagi na brak przynależności do kręgu osób wymienionych w art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej. • Argumentacja organu rentowego oparta na judykaturze dotyczącej świadczeń niezrealizowanych, która nie miała zastosowania w tej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie za cały miesiąc, w którym ubezpieczony zmarł, jest świadczeniem należnym • wstrzymanie świadczenia może nastąpić dopiero od kolejnego miesiąca • art. 136a ust. 2 ustawy stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 101 pkt 2 i modyfikuje konsekwencje śmierci emeryta lub rencisty
Skład orzekający
Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłaty świadczeń emerytalnych po śmierci świadczeniobiorcy, zwłaszcza w kontekście roli opiekuna prawnego i świadczeń za miesiąc zgonu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy świadczenie było już pobierane i nastąpił zgon w trakcie miesiąca wypłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych – wypłaty świadczeń po śmierci bliskiej osoby, co ma znaczenie praktyczne dla wielu rodzin. Interpretacja przepisów przez sąd jest kluczowa dla zrozumienia praw opiekunów.
“Czy ostatnia emerytura zmarłego brata należy się opiekunowi? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.