III AUA 252/17

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2017-11-08
SAOSubezpieczenia społeczneumorzenie składekŚredniaapelacyjny
ZUSskładkiumorzenieustawa abolicyjnakoszty egzekucyjneukład ratalnyubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneFundusz Pracy

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie Z.W. od decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek, uznając, że nie spełnił on warunku opłacenia kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu.

Z.W. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek, argumentując, że zawarł układ ratalny na spłatę należności niepodlegających umorzeniu, co powinno być traktowane jako spełnienie warunku. Sąd Okręgowy przychylił się do jego argumentacji, opierając się na interpretacji art. 1 ust. 12 ustawy abolicyjnej. Sąd Apelacyjny zmienił jednak wyrok, stwierdzając, że warunek umorzenia składek obejmuje również opłacenie kosztów egzekucyjnych należnych innym organom (np. Urzędowi Skarbowemu), a Z.W. nie uiścił tych kosztów w wymaganym terminie.

Sprawa dotyczyła wniosku Z.W. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, na podstawie ustawy abolicyjnej. ZUS decyzją z dnia 13 czerwca 2014 r. ustalił warunki umorzenia, wskazując m.in. na konieczność spłaty należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji. Z.W. zawarł z ZUS umowę ratalną na spłatę składek, która miała zakończyć się 20 września 2018 r. Jednakże, nie uiścił on w terminie kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu w kwocie 50,14 zł, mimo że pismo z informacją o tych kosztach otrzymał w listopadzie 2014 r., a termin ich zapłaty upływał 19 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy uznał, że zawarcie umowy ratalnej na spłatę należności niepodlegających umorzeniu spełnia warunek umorzenia, nawet jeśli dotyczy to kosztów egzekucyjnych, powołując się na cel ustawy. Sąd Apelacyjny zmienił jednak ten wyrok. Stwierdził, że ustawa abolicyjna wymaga nieposiadania na dzień wydania decyzji o umorzeniu żadnych należności niepodlegających umorzeniu, w tym kosztów egzekucyjnych naliczonych przez inne organy, a ich spłata musi nastąpić w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji warunkowej, chyba że zostały rozłożone na raty. Ponieważ Z.W. nie uiścił kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu w terminie, warunek umorzenia nie został spełniony, a tym samym ZUS miał podstawy do odmowy umorzenia składek. Sąd Apelacyjny oddalił również zażalenie Z.W. na rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunek umorzenia składek wymaga opłacenia wszystkich należności niepodlegających umorzeniu, w tym kosztów egzekucyjnych należnych innym organom (np. Urzędowi Skarbowemu), w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji warunkowej, chyba że te należności zostały rozłożone na raty. Brak spłaty kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu w terminie powoduje niespełnienie warunku umorzenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że ustawa abolicyjna wymaga nieposiadania na dzień wydania decyzji o umorzeniu żadnych należności niepodlegających umorzeniu, w tym kosztów egzekucyjnych naliczonych przez inne organy. Spłata tych kosztów musi nastąpić w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji warunkowej, chyba że zostały rozłożone na raty. Ponieważ Z.W. nie uiścił kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu w terminie, warunek umorzenia nie został spełniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie odwołania, oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 1

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 6

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 8

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 10

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Bezwzględny warunek umorzenia należności, obejmujący nieposiadanie na dzień wydania decyzji niepodlegających umorzeniu składek, odsetek, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora ZUS, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.

Pomocnicze

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 11

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

Termin 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji warunkowej na spłatę należności niepodlegających umorzeniu.

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 12

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

W przypadku rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy, warunek z ust. 10 uważa się za spełniony po ich opłaceniu.

ustawa abolicyjna art. 1 § ust. 13 pkt 1

Ustawa o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 2 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 9 ust.2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez Z.W. warunku opłacenia kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji warunkowej. Układ ratalny zawarty z ZUS nie obejmował kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu.

Odrzucone argumenty

Zawarcie umowy ratalnej na spłatę należności niepodlegających umorzeniu, w tym kosztów egzekucyjnych, spełnia warunek umorzenia zgodnie z art. 1 ust. 12 ustawy abolicyjnej. Interpretacja art. 1 ust. 12 ustawy abolicyjnej powinna uwzględniać cel ustawy, jakim jest pomoc przedsiębiorcom w trudnej sytuacji finansowej.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem umorzenia jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji [...] niepodlegających umorzeniu składek [...] oraz kosztów egzekucyjnych naliczonych przez [...] naczelnika urzędu skarbowego brak spłaty w tym terminie części niepodlegających umorzeniu należności (np. kosztów egzekucyjnych należnych naczelnikowi urzędu skarbowego) powoduje, że warunek umorzenia nie jest spełniony

Skład orzekający

Alicja Sołowińska

przewodniczący-sprawozdawca

Dorota Elżbieta Zarzecka

sędzia

Bożena Szponar - Jarocka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków umorzenia składek na podstawie ustawy abolicyjnej, w szczególności w kontekście opłacania kosztów egzekucyjnych należnych innym organom."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą abolicyjną i kosztami egzekucyjnymi Urzędu Skarbowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne spełnienie wszystkich formalnych warunków, nawet tych dotyczących niewielkich kwot, aby skorzystać z ulgi podatkowej czy umorzenia należności. Pokazuje też potencjalne pułapki interpretacyjne przepisów.

Nawet 50 zł kosztów egzekucyjnych może zniweczyć szansę na umorzenie składek ZUS!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt III AUa 252/17, III AUz 48/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2017 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący : SSA Alicja Sołowińska (spr.) Sędziowie : SA Dorota Elżbieta Zarzecka : SA Bożena Szponar - Jarocka Protokolant : Magda Małgorzata Gołaszewska po rozpoznaniu na rozprawie 25 października 2017 r. w B. sprawy z odwołania Z. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. zażalenia Z. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 3 lutego 2017 r. sygn. akt IV U 1220/16 I. zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie, II. oddala zażalenie. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 13 czerwca 2016 roku nr (...) odmówił Z. W. umorzenia należności z tytułu składek na a) ubezpieczenia społeczne – za okres 03.2003 r., 06.2004 r. – 07.2004 r., 11.2004 r. – 12.2004 r., 02.2005 r. – 09.2006 r., 12.2006 r., 10.2007 r. – 11.2007 r., 01.2008 r., 04.2008 r. – 07.2008 r., 09.2008 r. – 02.2009 r., w łącznej kwocie 27.104,06 zł , w tym z tytułu: - składek – 15.374,48 zł - odsetek – 11.720,78 zł - kosztów upomnienia – 8,80 zł b) ubezpieczenie zdrowotne – za okres 01.2006 r. – 09.2006 r., 12.2006 r., 10.2007 r., 01.2008 r., 04.2008 r., 06.2008 r. – 07.2008 r., 09.2008 r. – 01.2009 r. w łącznej kwocie 5.629,03 zł, w tym z tytułu: - składek – 3.369,23 zł - odsetek – 2.251,00 zł - kosztów upomnienia – 8,80 zł c) Fundusz Pracy – za okres 11.2004 r. – 12.2004 r., 03.2005 r., 05.2005 r. – 09.2006 r., 12.2006 r., 10.2007 r., 01.2008 r., 04.2008 r., 06.2008 r. – 07.2008 r., 09.2008 r. – 02.2009 r. w łącznej kwocie 1.465,41 zł, w tym z tytułu: - składek – 910,05 zł - odsetek – 546, 56 zł - kosztów upomnienia – 8,80 zł W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zakład wskazał, że ubezpieczony nie spełnia warunków umorzenia należności określonych w ustawie abolicyjnej, gdyż nie dotrzymał 12 - miesięcznego terminu na spłatę należności niepodlegających umorzeniu - nie uiścił niepodlegających umorzeniu kosztów egzekucyjnych należnych Urzędowi Skarbowemu w kwocie 50,14 zł W odwołaniu ubezpieczony Z. W. wskazał, że nie miał zamiaru uchylać się od uregulowania zobowiązania do zapłaty kwoty 50,14 zł. Odnośnie należności nie podlegających umorzenie zawarł z organem rentowym ( ZUS O/ O. ) układ ratalny gdzie termin zapłaty ostatniej raty przypada na dzień 20 września 2018 r. Skoro data zapłaty ostatniej należności – niepodlegającej umorzeniu - przypada na 20 września 2018 r. to też zapłata zakwestionowanej kwoty – 50,14 zł ( należnej od Urzędu Skarbowego ) winna przypadać na ten dzień ( a nie w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia z dnia 13.06.2014 r. ) . Wyrokiem z dnia 3 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił brak podstaw do odmowy do umorzenia należności z tytułu składek za okresy i w wysokości wymienionych w decyzji oraz zasądził od (...) Oddział w O. na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji ustalił, że decyzją z dnia 13 czerwca 2014 r. nr (...) .UM. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na podstawie przepisów ustawy abolicyjnej w pkt I ustalił, że według stanu na dzień 28 marca 2013 r. umorzeniu będą podlegały należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne Fundusz Pracy za okresy wymienione wraz z odsetkami i kosztami upomnień. Jednocześnie w pkt II poinformowano ubezpieczonego , że warunkiem umorzenia wskazanych tam danin jest spłata należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wpłaty włącznie. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy zaznaczył, że warunkiem umorzenia jest nieposiadanie zaległości z tytułu niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 stycznia 1999 r. oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez organy egzekucyjne, tj. dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Wskazana decyzja została doręczona ubezpieczonemu w dniu 18 czerwca 2014 r W dniu 16 października 2014 r. pomiędzy ubezpieczonym i organem rentowym zawarta została umowa o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, odsetek, upomnień i kosztów egzekucji należnych dla ZUS O/ O. w myśl której spłata ostatniej raty miała nastąpić z dniem 20 września 2018 r. W dniu 27.11.2014 r. ubezpieczony otrzymał pismo Urzędu Skarbowego w O. wskazujące, iż do dnia 19.07.2015 r. należy uregulować kwotę 50,14 zł stanowiących koszty egzekucyjne należne temu organowi a związane z egzekucją należności nie podlegających umorzeniu Wymieniony przedmiotowe koszty uiścił w dniu 20.06.2016 r. Nadal realizuje on terminowo układ ratalny z dnia 16 października 2014 r. W tak ustalonym stanie faktycznym, w ocenie Sądu Okręgowego odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie. Sąd odwołał się do celu ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r. poz. 1551) jakim był zamiar zniwelowania barier finansowych dla małych i średnich przedsiębiorców na rynku, szczególnie tym znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej poprzez umożliwienie uzyskania umorzenia składek na własne ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy, oraz odsetek za zwłokę i pozostałych powstałych kosztów (w tym kosztów egzekucyjnych). Zakresem ustawy zostały objęte wszystkie osoby prowadzące pozarolniczą działalność, które w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności i nie opłaciły należnych z tego tytułu składek (por. uzasadnienie do ustawy, druk nr 382, Sejm VII kadencji). Sąd Okręgowy przytoczył też przepisy w/w ustawy regulujące etapy postępowania przed organem rentowym w sprawie o umorzenie zaległych składek. Stwierdził, iż zgodnie z art. 1 ust. 12 ustawy abolicyjnej w przypadku, gdy w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 8, niepodlegające umorzeniu należności, z wyłączeniem składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, zostaną rozłożone na raty albo zostanie odroczony termin ich płatności, warunek o którym mowa w ust. 10, uważa się za spełniony po ich opłaceniu . Zgodnie zaś z ust. 10 art. 1 warunkiem umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6, jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji, o której mowa w ust. 13 pkt 1, niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społecznie, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolnicza działalność lub płatnika składek, o którym mowa w ust. 2, oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Zaznaczył przy tym, że organ rentowy, prezentując swoje stanowisko, pomijał treść art. 1 ust. 12 ustawy abolicyjnej, przyjmując, że spłacenie należności niepodlegających umorzeniu musi zawsze i bez wyjątku nastąpić w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia. W ocenie Sądu takie stanowisko organu rentowego należało uznać za nieprawidłowe. Należy wskazać, że art. 1 ust. 12 ustawy abolicyjnej wprost stwierdza, że warunek z ust. 10 (nieposiadanie na dzień wydania decyzji należności niepodlegających umorzeniu) jest spełniony po opłaceniu należności niepodlegających umorzeniu rozłożonych na raty lub z odroczonym terminem płatności, które zostały udzielone w ciągu 12 - miesięcznego okresu zastrzeżonego w ust. 11. Jest to przepis szczególny w stosunku do ust. 11 wyznaczającego ogólną zasadę dotyczącą terminu płatności zadłużenia. W przypadku więc wystąpienia sytuacji w nim opisanych, ust. 11 przestaje mieć zastosowanie, a w jego miejsce stosuje się ust. 12 art. 1 cyt. ustawy. Sąd I instancji podkreślił, że ubezpieczony zawarł z organem rentowym umowę o rozłożenia na raty należności z tytułu składek, w myśl której ostatnia spłata miała nastąpić w dniu 20 września 2018 r. Tym samym, w wyłączeniu stosowania ust. 11, do ubezpieczonego nie miał zastosowania termin ustawowy, na gruncie rozpatrywanej sprawy upływający w dniu 19 lipca 2015 r. ( 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji warunkowej z dnia z dnia 13 czerwca 2014 r ., a termin wynikający w umowy, tj. termin płatności ostatniej raty, czyli 20 września 2018 r. r. Wobec tego, skoro termin do spłaty należności niepodlegających umorzeniu został wydłużony, również termin do spłacenia pozostałych należności związanych z należnościami niepodlegającymi umorzeniu został wydłużony do dnia 20 września 2018 r. Ubezpieczony, dokonując zaś wpłaty z tytułu kosztów egzekucji należności niepodlegających umorzeniu w dniu 20 czerwca 2016 r r., dokonał wpłaty przed upływem terminu określonego w układzie ratalnym. W ocenie Sądu, mając na uwadze, że intencją ustawodawcy było niewątpliwie umożliwienie oddłużenia małych i średnich przedsiębiorców, to możliwość wydłużenia terminu, o którym mowa w ust. 12 należy odnieść do wszystkich spłat należności w tym do spłaty kosztów egzekucyjnych, inna interpretacja tego przepisu nie byłaby zgodna z celem ustawy. Należy podkreślić, iż taka interpretacja spornego zagadnienia znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 września 2016 r. III AUa 692/16 , Legalis Numer 1543826. Apelację od powyższego wyroku złożył (...) Oddział w O. . Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego tj. 1. art.1 ust.1, ust.6, ust.8 i ust.10 ustawy z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność poprzez błędne uznanie, że płatnik składek spełnił wszystkie niezbędne warunki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy; 2. art.1. ust.11 w/w ustawy poprzez błędne uznanie, że odwołujący opłacił niepodlegające umorzeniu koszty egzekucyjne w terminie, w sytuacji gdy termin upłynął 19 lipca 2015r. a wpłaty dokonano 20 czerwca 2016 r. po wydaniu decyzji z 13 czerwca 2016 r. odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek; 3. art.1 ust.12 w/w ustawy poprzez błędne uznanie, że odwołujący opłacił należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne objęte umową z 16 października 2014 r. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, zgodnie z którą płatność ostatnich rat wyznaczono na 20 września 2018 r.. Wskazując na powyższe organ rentowy wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Natomiast zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego zawarte w pkt II wyroku złożył pełnomocnik odwołującego się. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał naruszenie przepisu art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. Z § 2 pkt 5 i § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. w brzmieniu przed zmianą dokonaną rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. zmieniającym rozporządzenie z 22 października 2015 r. poprzez zasądzenie od organu rentowego kwoty 180 zł. zamiast 4800 zł. W oparciu o powyższe wnosił o zmianę postanowienia o kosztach postępowania i zasądzenie od (...) Oddział w O. na rzecz Z. W. kwoty 4800 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz zasądzenie kwoty 2430 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest uzasadniona. Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany, wynika z art. ZUS i przedstawia się następująco. W dniu 28 marca 2013 r. Z. W. złożył w (...) Oddział w O. wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych w z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r. poz.1551 zwanej dalej ustawą abolicyjną). Rozpoznając ten wniosek organ rentowy ustalił okresy za które składki nie zostały opłacone, kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami i kosztami upomnienia i decyzją z dnia 13 czerwca 2014 r. wydaną na podstawie art.1 ust.8 ustawy abolicyjnej ustalił warunki umorzenia. W punkcie II tej decyzji organ rentowy stwierdził, że warunkiem umorzenia należności jest spłata należności niepodlegających umorzeniu, w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. Decyzja warunkowa została doręczona wnioskodawcy 18 czerwca 2014 r. i wobec niezłożenia odwołania w terminie miesiąca od doręczenia stała się prawomocna 18 lipca 2014 r., co oznacza, że termin 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tej decyzji upływał 18 lipca 2015 r. W dniu 16 października 2014 r. Z. W. zawarł z organem rentowym umowę o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek wraz z odsetkami i kosztami upomnienia, których spłata była warunkiem umorzenia należności. Termin spłat poszczególnych rat upływa 20 września 2018r. Ponadto w dniu 29 sierpnia 2014 roku organ rentowy uwzględniając wniosek Z. W. rozłożył na raty należne Zakładowi koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 764,44 zł. a termin spłat upłynął 19 sierpnia 2015 r. W dniu 27 listopada 2014 r. Z. W. odebrał pismo Urzędu Skarbowego w O. z dnia 13 listopada 2014 r. (k.17, 27 -28) informując o kwocie należnych temu urzędowi kosztów egzekucyjnych wynikających z egzekucji na podstawie wymienionych tytułów egzekucyjnych obejmujących składki nie podlegające umorzeniu. W piśmie tym Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował odwołującego o obowiązku uiszczenia kwoty tych kosztów w wysokości 50,14 zł. do 19 lipca 2015 r. i powołał się na decyzję ZUS z 13 czerwca 2014 r. określającą warunki umorzenia. Wymienione wyżej koszty egzekucyjne należne Urzędowi Skarbowemu Z. W. uiścił 20 czerwca 2016 r., a więc po wydaniu decyzji będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Ustawa abolicyjna ustanowiła dwuetapowe postępowanie w kwestii umorzenia niepłaconych składek. Zgodnie z art. 1 ust. 8 ustawy ZUS wydaje decyzję określającą warunki umorzenia, w której ustala także kwoty podlegających umorzeniu należności o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust 6 z wyłączeniem kosztów egzekucyjnych. Warunkiem umorzenia tych należności jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji o umorzeniu niepodlegających umorzeniu należności składkowych wraz z odsetkami, opłatami i kosztami wymienionymi w art. 1 ust.10 ustawy abolicyjnej (koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora Oddziału ZUS, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego), których spłata musi nastąpić w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia, chyba, że w terminie tym niepodlegające umorzeniu należności zostały rozłożone na raty. W takim przypadku określony w ust.10 warunek nieposiadania należności niepodlegających umorzeniu uważa się za spełniony po ich opłaceniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego decyzja warunkowa o której stanowi art. 1 ust.8 ustawy abolicyjnej powinna zawierać oprócz ustalenia kwot należności podlegających umorzeniu także warunki ustanowione w ust.10 – 12 których spełnienie powoduje umorzenie. Organ rentowy powinien określić, poprzez wskazanie kwot, należności niepodlegające umorzeniu przypadających do spłaty w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji warunkowej. Podkreślić należy, że powodem odmowy umorzenia należności z tytułu składek w przedmiotowej sprawie było nieopłacenie przez odwołującego się kosztów egzekucyjnych należnych naczelnikowi urzędu skarbowego. Określenie wysokości tych kosztów nie było możliwe w dacie wydania decyzji z 13 czerwca 2014 r. bowiem wówczas organ rentowe nie znał kwot kosztów należnych Urzędowi Skarbowemu. Jednakże pismem z dnia 27 października 2014 r. ZUS (k.28 ZUS) przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego informację umożliwiającą ustalenie kosztów egzekucyjnych należnych temu urzędowi wskazując tytuły wykonawcze z których koszty wynikają. W odpowiedzi na to pismo Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. poinformował organ rentowy a także Z. W. o wysokości kosztów egzekucyjnych należnych temu organowi, które należy uiścić w terminie do 19 lipca 2015 r. co jest warunkiem umorzenia zaległych składek. Pismo to wnioskodawca otrzymał 27 listopada 2014 r. a zatem znana była mu kwota kosztów egzekucyjnych należnych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego oraz termin jej zapłaty w celu spełnienia warunków umorzenia. Ewidentnie Z. W. nie opłacił kosztów egzekucyjnych naliczonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie określonym przepisem art.1 ust.11 ustawy abolicyjnej. Zauważyć przy tym należy, iż układ ratalny zarówno co do należności składkowych jak i kosztów egzekucyjnych należnych organowi rentowemu nie obejmował kosztów egzekucyjnych naczelnika urzędu skarbowego. W ocenie Sądu Apelacyjnego odwołujący wykazał się biernością w zakresie zapłaty kosztów należnych urzędowi skarbowemu w przewidzianym terminie, w przeciwieństwie do składek niepodlegających umorzeniu i kosztów egzekucyjnych z tym związanych należnych Zakładów Ubezpieczeń Społecznych. Przypomnieć jedynie wypada, iż co do tych drugich należności zostały zawarte układy ratalne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powoływany stan zdrowia skarżącego nie stanowi w okolicznościach sprawy usprawiedliwienia niezachowania terminu zapłaty. Nie można bowiem zaakceptować takiego stanowiska, że do dokonania jednych czynności związanych z umorzeniem należności wnioskodawca był zdolny z uwagi na stan zdrowa a do innych nie. Zauważyć wypada, że Z. W. podejmował czynności skierowane na rozłożenie na raty zaległych należności a w ich wyniku 29 sierpnia 2014 r. i 16 października 2014 r. należności zostały rozłożone na raty, a wnioskodawca zgodnie z planem spłat realizuje te układy ratalne. Reasumując Sąd Apelacyjny jest zdania, że rozłożenie na raty zgodnie z art.1 ust. 12 niektórych należności podlegających spłacie powoduje, że należności nieobjęte układem ratalnym podlegają zaspokojeniu w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia. W konsekwencji brak spłaty w tym terminie części niepodlegających umorzeniu należności (np. kosztów egzekucyjnych należnych naczelnikowi urzędu skarbowego) powoduje, że warunek umorzenia nie jest spełniony, a tym samym brak jest podstaw do wydania decyzji stwierdzającej umorzenie zaległych składek (art.1 ust.13 pkt 1 w zw. z ust.10 ustawy). Z treści art.1 ust.10 ustawy abolicyjnej wynika, iż bezwzględnym warunkiem umorzenia należności o których mowa w art. 1 i 6 jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji niepodlegających umorzeniu składek oraz odsetek, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych a także kosztów egzekucyjnych naliczonych m.in. przez naczelnika urzędu skarbowego. W rozpoznawanej sprawie wymóg powyższy nie został spełniony. Apelacja jako nieuzasadniona podlegała uwzględnieniu na mocy art. 386 § 1 kpc . Wobec bezzasadności odwołania od zaskarżonej decyzji, wnioskodawcy jako stronie przegrywającej nie służył zwrot kosztów procesu w tym zastępstwa procesowego. Zatem zażalenie na rozstrzygnięcie w tym przedmiocie w szczególności co do wysokości zasądzonych kosztów nie mogło być uwzględnione. Zgodnie z art. 98 kpc to strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana do zwrotu jej przeciwnikowi kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. O oddaleniu zażalenia Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc . Końcowo Sąd Apelacyjny zauważa, iż w sytuacji gdy strony zgodnie z art.1 ust. 12 zawierają układ ratalny obejmujący należności niepodlegające umorzeniu, to ocena spełnienia warunków określonych w ust.10 możliwa jest po opłaceniu należności. W tym kontekście, skoro zaskarżony wyrok stwierdza umorzenie zaległych należności w trakcie kiedy trwa spłata składek niepodlegających umorzeniu to byłby on co najmniej przedwczesny i podlegałby uchyleniu a sprawa przekazaniu do organu rentowego.-

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI