III AUa 25/13

Sąd Apelacyjny w LublinieLublin2013-02-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturawznowienie postępowaniaTrybunał Konstytucyjnyustawa emerytalnaZUSprawo ubezpieczeń społecznychkontynuowanie zatrudnienia

Sąd Apelacyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 103a ustawy emerytalnej nie ma zastosowania do wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a tej ustawy.

E. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niezgodny z Konstytucją art. 103a ustawy o emeryturach i rentach. Skarga dotyczyła decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury z powodu kontynuowania zatrudnienia. Sąd Apelacyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok TK ma ograniczony zakres zastosowania i nie obejmuje sytuacji wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., ale w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy.

Wnioskodawczyni E. B. złożyła skargę o wznowienie postępowania, kwestionując prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 6 września 2012 roku (sygn. akt III AUa 676/12), który oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Jako podstawę skargi wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku (sygn. akt K 2/12), który uznał za niezgodny z Konstytucją art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w zakresie dotyczącym osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając skargę, ustalił, że wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w lipcu 2008 roku, a wypłata świadczenia została wstrzymana decyzją ZUS z października 2011 roku na podstawie art. 103a ustawy, z powodu kontynuowania zatrudnienia. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma ograniczony zakres zastosowania i dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. *bez konieczności rozwiązania stosunku pracy*. Wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy (obowiązującego do stycznia 2009 r.), który nakazywał zawieszenie wypłaty świadczenia w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy. Sąd uznał, że wyrok TK nie ma wpływu na sytuację prawną wnioskodawczyni, ponieważ nie mieści się ona w kręgu osób objętych jego ochroną. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy, który nakazywał zawieszenie wypłaty świadczenia w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma ograniczony zakres zastosowania i dotyczy tylko tych osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i nie musiały rozwiązywać stosunku pracy. Wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy, który wymagał rozwiązania stosunku pracy, co wyklucza zastosowanie wyroku TK w jej przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
E. B.osoba_fizycznaskarżąca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 103 § ust. 2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten, obowiązujący do 7 stycznia 2009 r., nakazywał zawieszenie wypłaty emerytury w przypadku kontynuowania zatrudnienia bez rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywano je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten, wprowadzony od 1 stycznia 2011 r., stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na przychód z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywano je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

u.z.u.f.p. art. 28

Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten stanowił, że przepisy ustawy zmieniającej (w tym art. 103a u.e.r.f.u.s.) stosuje się do wypłaty emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy, poczynając od dnia 1 października 2011 r.

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość sądu do rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 412 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) ma ograniczony zakres zastosowania i nie obejmuje osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) powinien skutkować wznowieniem postępowania i zmianą prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie III AUa 676/12, ponieważ zakwestionowane przepisy miały zastosowanie do sytuacji wnioskodawczyni.

Godne uwagi sformułowania

zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku

Skład orzekający

Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

przewodniczący

Krystyna Smaga

członek

Bogdan Świerk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja zakresu zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o wznowienie postępowania dotyczących świadczeń emerytalnych, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących kontynuowania zatrudnienia po nabyciu prawa do emerytury."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, związanej z okresem przejściowym między uchyleniem jednego przepisu a wejściem w życie kolejnego, a także z konkretnym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami emerytalnymi i interpretacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu osób i prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi.

Czy wyrok TK o emeryturach działa wstecz? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 25/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Sędziowie: SA Krystyna Smaga SA Bogdan Świerk (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. w Lublinie sprawy ze skargi E. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 września 2012 roku wydanym w sprawie III AUa 676/12 w przedmiocie wypłaty emerytury oddala skargę. III AUa 25/13 UZASADNIENIE W dniu 8 stycznia 2013 roku E. B. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 września 2012 roku wydanym w sprawie sygn. akt III AUa 676/12. Opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. wydanym w sprawie sygn. akt K 2/12 uznającym za niezgodny z ustawą zasadniczą przepis art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , w stosunku do osób, które miały ustalone prawo do emerytury przed datą 1 stycznia 2011 r., E. B. wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżonym wyrokiem, o jego zmianę przez uwzględnienie jej odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 6 października 2012 r. oraz o zobowiązanie pozwanego organu rentowego do wypłacenia jej zaległej emerytury z należnymi odsetkami. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Decyzją z dnia 6 października 2011 roku organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wstrzymał E. B. wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011 roku. Podstawą prawną decyzji był przepis art.103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadzony do tej ustawy z dniem 1 stycznia 2011 r. przepisem art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz.1726). Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie wnioskodawczyni od tej decyzji a jej apelacja od tego wyroku została oddalona przez Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 września 2012 r. Jak wynika z akt rentowych w dniu 4 sierpnia 2008 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o emeryturę. Decyzją z dnia 1 października 2008 roku organ rentowy przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 19 lipca 2008 roku jednocześnie zawieszając wypłatę świadczenia na podstawie przepisu art.103 ust.2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z powodu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Przepis art.103 ust.2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nakazujący zawieszenie wypłaty emerytury osobom, które nie rozwiązały stosunku pracy, został uchylony z dniem 8 stycznia 2009 roku przez przepis art. 37 ust.5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz.1507). W dniu 3 marca 2009 roku wnioskodawczyni zgłosiła wniosek o podjęcie wypłaty świadczenia. W jego uwzględnieniu organ rentowy ustalił nową wysokość świadczenia i wznowił jego wypłatę od dnia 1 marca 2009 roku. Świadczenie to było wypłacane do dnia 30 września 2011 roku. Z dniem 1 stycznia 2011 roku z mocy art.6 ust.2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz.1726) do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych został dodany przepis art.103a , który stanowi, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Zgodnie z przepisem art.28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw , cytowanej wyżej, do wypłaty emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy jej przepisy stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 r. W oparciu o ten przepis organ rentowy wydał decyzję z dnia 6 października 2011 roku wstrzymującą wypłatę emerytury wnioskodawczyni z dniem 1 października 2011 roku, ponieważ wnioskodawczyni nadal pozostaje w zatrudnieniu w Urzędzie Miasta L. w L. . Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. opublikowanym w Dz. U. z 2012, poz.1285 orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Konsekwencją tego wyroku z dniem 22 listopada 2012 r. przepis art. 103a w związku z art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw utracił moc obowiązującą w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Wnioskodawczyni w skardze o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 września 2012 roku jako podstawę skargi wskazała powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekający o niezgodności przepisu art.103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z ustawą zasadniczą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie w sprawie III AUa 676/12. Stosownie do treści art. 405 k.p.c. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności oraz do tego wznowienia na podstawie przewidzianej w art. 401 1 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej, co w stanie faktycznym sprawy niniejszej oznacza właściwość Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Wyrokiem, na który powołuje się skarżąca, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku w zakresie , w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Z treści cytowanego wyroku wynika, że zakwestionowanie wskazanych w nim przepisów prawa ma charakter ograniczony tylko do określonej kategorii osób, a zatem stwierdzenie niekonstytucyjności tych przepisów ma charakter częściowy. Analiza przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wskazuje, że wnioskodawczyni, która prawo do emerytury nabyła od dnia 19 lipca 2008 roku, nie mieści się w kręgu osób, w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Jak wynika z treści wyroku Trybunału niekonstytucyjność wskazanych tam przepisów stwierdzona została tylko w zakresie, w jakim znajdują one zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 roku bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. W sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie, wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury wprawdzie przed datą 1 stycznia 2011 roku, jednak w okresie obowiązywania art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Przepis ten obowiązujący do dnia 7 stycznia 2009 roku stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Taka wykładnia treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego została potwierdzona w jego pisemnym uzasadnieniu dotyczącym skutków wyroku, gdzie w sposób wyraźny i jednoznaczny stwierdza się ( pkt 9 uzasadnienia), że „obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2010 roku”, a więc po uchyleniu cytowanego wyżej art. 103 ust.2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , a przed wejściem w życie art. 103a tej ustawy dodanego powołaną już wcześniej ustawą z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że niekonstytucyjność przepisów stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku, sygn. akt K 2/12 nie ma wpływu na treść wyroków objętych skargą, co powodować musiało jej oddalenie. Z tych względów i na podstawie art. 412 § 2 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI