III AUa 23/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, przyznając prawo do emerytury nauczycielskiej od 1 września 2012 r., korygując datę początkową świadczenia.
G. M. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury nauczycielskiej z powodu braku 30-letniego stażu pracy. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, przyznając świadczenie od 31 sierpnia 2012 r., wliczając okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. ZUS złożył apelację, kwestionując datę początkową świadczenia. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, korygując datę przyznania emerytury na 1 września 2012 r., zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela.
Sprawa dotyczyła odwołania G. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., który odmówił jej prawa do emerytury nauczycielskiej, wskazując na brak wymaganego 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego. G. M. domagała się uwzględnienia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1976-1978. Sąd Okręgowy w Suwałkach, uwzględniając zeznania świadków i dowody z dokumentów, uznał, że praca w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16. roku życia w okresach wakacyjnych w latach 1975-1978 podlega uwzględnieniu do stażu ubezpieczeniowego. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS i przyznał G. M. prawo do emerytury od 31 sierpnia 2012 r. ZUS złożył apelację, zarzucając naruszenie art. 88 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela poprzez przyznanie prawa do świadczenia od 31 sierpnia 2012 r., podczas gdy prawo to powstało po rozwiązaniu stosunku pracy, czyli od 1 września 2012 r. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że prawo do emerytury nauczycielskiej powstaje po rozwiązaniu stosunku pracy. Skoro ostatnim dniem zatrudnienia G. M. był 31 sierpnia 2012 r., to przy spełnieniu pozostałych przesłanek, prawo do emerytury powinno zostać przyznane od 1 września 2012 r. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w latach wakacyjnych po ukończeniu 16. roku życia podlega uwzględnieniu do stażu ubezpieczeniowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że praca w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wakacyjnych po ukończeniu 16. roku życia spełnia przesłanki do uwzględnienia w stażu ubezpieczeniowym, co pozwoliło na uzupełnienie wymaganego 30-letniego stażu do emerytury nauczycielskiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców w latach wakacyjnych po ukończeniu 16. roku życia podlega uwzględnieniu do stażu ubezpieczeniowego.
k.n. art. 88 § ust. 1
Karta nauczyciela
Nauczyciele z 30-letnim okresem zatrudnienia (w tym 20 lat pracy w szczególnym charakterze) mogą przejść na emeryturę po rozwiązaniu stosunku pracy.
k.n. art. 88 § ust. 1a
Karta nauczyciela
Nauczyciele spełniający warunki z ust. 1 mogą przejść na emeryturę również w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia w okolicznościach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców w latach wakacyjnych po ukończeniu 16. roku życia podlega uwzględnieniu do stażu ubezpieczeniowego.
k.n. art. 20 § ust. 1 pkt 1
Karta nauczyciela
Rozwiązanie stosunku pracy z powodu całkowitej likwidacji szkoły.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
ZUS: Prawo do emerytury nauczycielskiej powstaje po rozwiązaniu stosunku pracy, a nie w dniu jego ustania, jeśli rozwiązanie nastąpiło na wniosek lub z przyczyn leżących po stronie pracownika (np. likwidacja szkoły). ZUS: Przyznanie świadczenia od 31 sierpnia 2012 r. było błędne, ponieważ dzień ten był ostatnim dniem zatrudnienia, a świadczenie powinno być przyznane od dnia następującego.
Odrzucone argumenty
G. M.: Praca w gospodarstwie rolnym rodziców w latach wakacyjnych po ukończeniu 16. roku życia powinna być wliczona do stażu ubezpieczeniowego. Sąd Okręgowy: Wliczenie pracy w gospodarstwie rolnym uzupełnia wymagany staż do emerytury nauczycielskiej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Możliwość przejścia na emeryturę wynikająca z powyższego przepisu istnieje m.in. po rozwiązaniu stosunku pracy. Skoro dzień 31 sierpnia 2012 roku był ostatnim dniem pracy odwołującej, to przy spełnieniu pozostałych przesłanek do przyznania emerytury (...) prawo do emerytury winno zostać przyznane od dnia 1 września 2012 roku.
Skład orzekający
Bożena Szponar - Jarocka
przewodniczący-sprawozdawca
Alicja Sołowińska
sędzia
Piotr Prusinowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie daty powstania prawa do emerytury nauczycielskiej po rozwiązaniu stosunku pracy, zwłaszcza w przypadku likwidacji szkoły. Wliczanie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu ubezpieczeniowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Karty Nauczyciela i ustawy o emeryturach i rentach. Interpretacja daty powstania prawa do świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu emerytur, zwłaszcza nauczycieli, i wyjaśnia niuanse prawne dotyczące daty przyznania świadczenia oraz wliczania okresów pracy.
“Emerytura nauczycielska: Kiedy faktycznie nabywasz do niej prawo? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn.akt III AUa 23/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2013r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka (spr.) Sędziowie: SA Alicja Sołowińska SO del. Piotr Prusinowski Protokolant: Edyta Katarzyna Radziwońska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. w Białymstoku sprawy z wniosku G. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o wcześniejszą emeryturę na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt III U 701/12 zmienia zaskarżony wyrok i przyznaje G. M. prawo do emerytury od 1 września 2012r. Sygn. akt III AUa 23/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 19 września 2012 roku, wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz przepisu art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta nauczyciela (Dz. U. z 2006 roku, Nr 97, poz. 674 ze zm.), odmówił G. M. prawa do emerytury nauczycielskiej. Organ rentowy wskazał, iż nie legitymuje się ona 30-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Stwierdził, że udowodniła jedynie 29 lat, 6 miesięcy oraz 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych. G. M. w odwołaniu od powyższej decyzji domagała się przyznania jej prawa do dochodzonego świadczenia po uprzednim uwzględnieniu do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w latach 1976-1978. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu powyższego odwołania wyrokiem z dnia 15 listopada 2012 roku zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał G. M. prawo do emerytury od dnia 31 sierpnia 2012 roku. Z ustaleń Sądu I instancji wynikało, że odwołująca, urodzona w dniu (...) , jest z zawodu nauczycielem. Stosunek pracy został z nią rozwiązany na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta nauczyciela (Dz. U. z 2006 roku, Nr 97, poz. 674 ze zm.), tj. z powodu całkowitej likwidacji szkoły. Nadto G. M. legitymuje się co najmniej 20-letnim okresem wykonywania pracy w charakterze nauczyciela. Powyższe okoliczności nie były pomiędzy stronami sporne. Kwestię sporną stanowił natomiast wymiar ogólnego stażu pracy odwołującej. Sąd Okręgowy wskazał, że w sytuacji legitymowania się przez nią co najmniej 30-letnim stażem ubezpieczeniowym spełniałaby wszystkie przesłanki do przyznania prawa do emerytury nauczycielskiej określone w art. 88 ust. 1 i 1a w zw. z art. 20 pkt 1 ust. 1 w/w ustawy. Ogólny staż pracy odwołującej uwzględniony przez organ rentowy wynosił 29 lat, 6 miesięcy oraz 20 dni. Sąd I instancji po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków T. H. , Z. S. oraz zeznań odwołującej przesłuchanej w charakterze strony, jak też dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach ZUS uznał, że praca G. M. po ukończeniu 16-go roku życia w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wakacyjnych w latach 1975-1978 podlega uwzględnieniu do stażu ubezpieczeniowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Powyższe okresy pracy zdaniem Sądu Okręgowego były wystarczające do uzupełnienia stażu ubezpieczeniowego odwołującej do wymaganych 30 lat. Tym samym Sąd I instancji uznał, że odwołująca spełnia wszystkie warunki niezbędne do przyznania prawa do dochodzonego świadczenia określone w art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela . Z uwagi na powyższe zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i przyznał odwołującej prawo do emerytury od dnia 31 sierpnia 2012 troku, tj. od dnia złożenia wniosku o świadczenie. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy jak w sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zaskarżył powyższy wyrok, jak wynika z treści apelacji, w części dotyczącej daty początkowej, od której przyznano prawo do emerytury nauczycielskiej, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta nauczyciela (Dz. U. z 2006 roku, Nr 97, poz. 674 ze zm.) poprzez przyznanie prawa do emerytury od dnia 31 sierpnia 2012 roku, w sytuacji, gdy prawo do świadczenia powstało w dniu 1 września 2012 roku, tj. po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy. Wskazując na powyższy zarzut, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie prawa do emerytury od dnia 1 września 2012 roku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Stosownie zaś do treści art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta nauczyciela (Dz. U. z 2006 roku, Nr 97, poz. 674 ze zm.) nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 1a w/w ustawy - nauczyciele spełniający warunki określone w ust. 1 mogą przejść na emeryturę również w wypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7. Okolicznością bezsporną było to, iż stosunek pracy z G. M. został rozwiązany na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 w/w z powodu całkowitej likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2012 roku, przy czym dzień ten był ostatnim dniem zatrudnienia odwołującej w Szkole Podstawowej we F. (k. 6 akt ZUS). Sąd I instancji rozstrzygając w sprawie w zakresie daty, od której przyznał świadczenie, naruszył art. 88 ust. 1 w/w ustawy. Możliwość przejścia na emeryturę wynikająca z powyższego przepisu istnieje m.in. po rozwiązaniu stosunku pracy. Skoro dzień 31 sierpnia 2012 roku był ostatnim dniem pracy odwołującej, to przy spełnieniu pozostałych przesłanek do przyznania emerytury (m.in. zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia w dniu 31 sierpnia 2012 roku) prawo do emerytury winno zostać przyznane od dnia 1 września 2012 roku. Tym samym zarzut organu rentowego naruszenia przepisu art. 88 ust. 1 w/w ustawy należało ocenić jako zasadny. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. A.K.