III AUA 2272/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 18 lipca 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że B. S., będąc jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu jednoosobowej spółki z o.o. (...) Sp. z o.o., nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 18 grudnia 2007r. do 7 czerwca 2011r. jako pracownik. Organ rentowy uznał, że w tym okresie B. S. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. B. S. wniosła odwołanie, domagając się uznania jej za pracownika podlegającego ubezpieczeniom. Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 września 2019r. oddalił odwołanie, uznając, że brak jest cech stosunku pracy, w szczególności podporządkowania, między B. S. a spółką, nawet jeśli posiadała ona umowę o pracę. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelacje B. S. i spółki, oddalił je, potwierdzając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem, ponieważ dochodzi do "wchłonięcia" statusu pracownika przez status właściciela, co uniemożliwia wystąpienie pracowniczego podporządkowania. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że w przypadku jedynego wspólnika spółki z o.o. obowiązek ubezpieczeń powstaje z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie stosunku pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem i podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. będącego jednocześnie prezesem zarządu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który jest jednocześnie prezesem zarządu tej spółki i posiada z nią umowę o pracę, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem, ponieważ brak jest elementu podporządkowania wymaganego dla stosunku pracy. W takiej sytuacji wspólnik podlega ubezpieczeniom jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., który jest jednocześnie prezesem zarządu, dochodzi do "wchłonięcia" statusu pracownika przez status właściciela. Brak jest możliwości wystąpienia pracowniczego podporządkowania, które jest kluczową cechą stosunku pracy. Nawet posiadanie umowy o pracę nie przesądza o jej pracowniczym charakterze, jeśli faktycznie nie występują cechy charakterystyczne dla zatrudnienia pracowniczego.
Czy umowa o pracę zawarta między jedynym wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o. a tą spółką jest ważna i rodzi skutki w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę zawarta przez jedynego wspólnika z własną spółką jest co do zasady nieważna lub nie rodzi skutków stosunku pracy z uwagi na brak możliwości zawarcia umowy "samego ze sobą" oraz brak elementu podporządkowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonej linii orzeczniczej, zgodnie z którą jedyny wspólnik nie może pozostawać w stosunku pracy ze swoją spółką, gdyż wykonuje czynności na rzecz samego siebie i na własne ryzyko. Status wykonawcy pracy zostaje zdominowany przez status właściciela kapitału.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność oraz osoby z nimi współpracujące podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 8 § 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.
Pomocnicze
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, wskazująca na wykonywanie pracy pod kierownictwem pracodawcy i za wynagrodzeniem.
k.s.h. art. 4 § 1 pkt 3
Kodeks spółek handlowych
Definicja spółki jednoosobowej jako spółki kapitałowej, której wszystkie udziały lub akcje należą do jednego wspólnika.
k.s.h. art. 203 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Przepis dotyczący reprezentacji spółki, przywołany w apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem z uwagi na brak podporządkowania. • Umowa o pracę zawarta przez jedynego wspólnika z własną spółką jest nieważna lub nie rodzi skutków stosunku pracy. • Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.
Odrzucone argumenty
B. S. była podporządkowana prokurentowi samoistnemu spółki, co świadczy o istnieniu stosunku pracy. • Nawet jeśli nie było cech stosunku pracy, umowa mogła być kwalifikowana jako umowa zlecenia, od której również należą się składki. • Interpretacja art. 22 k.p. powinna uwzględniać specyfikę stanowiska członka zarządu i wspólnika.
Godne uwagi sformułowania
Jednoosobowa spółka z o.o. nie może być pracodawcą wspólnika, bowiem dochodzi do skrzyżowania kompetencji powodujących zobowiązanie wspólnika do wykonywania własnych poleceń jako prezesa, utrzymywania ze sobą stałych kontaktów w ramach czasu pracy i rozliczania się przed sobą z funkcjonowania spółki, co oznacza, że dochodzi do pracowniczego podporządkowania samemu sobie. • Status wykonawcy pracy (pracownika) zostaje "wchłonięty" przez status właściciela kapitału (pracodawcy). • Tam gdzie status wykonawcy pracy (pracownika) zostaje zdominowany przez właścicielski status wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być mowy o zatrudnieniu w ramach stosunku pracy wspólnika, który w takiej sytuacji wykonuje czynności (nawet typowo pracownicze) na rzecz samego siebie (we własnym interesie) i na swoje własne ryzyko produkcyjne, gospodarcze i socjalne.
Skład orzekający
M. Procek
sędzia
A. Grymel
sędzia
W. Nowakowski
sędzia przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że jedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. nie może być jednocześnie jej pracownikiem i podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji jedynego wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. będącego jednocześnie prezesem zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji stosunku pracy w kontekście jednoosobowych spółek z o.o., co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Jedyny wspólnik spółki z o.o. nie może być jej pracownikiem – kluczowe orzeczenie dla przedsiębiorców!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.