III AUA 224/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie dotyczyła sporu między R. S., emerytem wojskowym, a Wojskowym Biurem Emerytalnym (WBE) w S. w przedmiocie potrąceń z emerytury z tytułu dochodów uzyskanych z zagranicznych kontraktów marynarskich. WBE wydawało szereg decyzji w latach 2017-2018, uchylając i wznawiając postępowania dotyczące rocznego rozliczenia emerytury R. S. z lat 2014-2016. Ostatecznie WBE wydało decyzje z września 2018 r. nakazujące potrącenie kwoty 6.753,90 zł z emerytury za rok 2016 oraz uchylające wcześniejsze decyzje dotyczące lat 2014 i 2015. R. S. wniósł odwołania, argumentując błędną wykładnię przepisów dotyczących działalności podlegającej obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Sąd Okręgowy oddalił odwołania, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które wskazywały, że przychody uzyskane za granicą wpływają na zmniejszenie emerytury, niezależnie od podlegania ubezpieczeniom społecznym w Polsce. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację R. S., uznał ją za zasadną. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do materialnoprawnej interpretacji przepisów, że przychody z zagranicznych kontraktów podlegają uwzględnieniu przy rozliczaniu emerytury. Jednakże, Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na kwestię formalną – brak podstaw prawnych do wstecznego korygowania przez organ rentowy własnych, prawomocnych decyzji. Sąd Apelacyjny stwierdził, że decyzje o rocznym rozliczeniu przychodu są decyzjami doraźnymi, nie wpływającymi na prawo do emerytury ani jej wysokość w sposób trwały, a przepis art. 32 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych nie pozwala na wsteczne korygowanie takich decyzji. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uchylając decyzje WBE z września 2018 r. i tym samym nie uchylając wcześniejszych decyzji z lipca i sierpnia 2017 r., co oznaczało brak rocznego rozliczenia i potrącenia. Zasądzono również koszty postępowania apelacyjnego od WBE na rzecz R. S.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie braku możliwości wstecznego korygowania przez organy rentowe decyzji o charakterze doraźnym, nawet w przypadku błędnej interpretacji przepisów.
Dotyczy specyfiki decyzji o rocznym rozliczeniu przychodu emerytów i rencistów, a nie ogólnych zasad korygowania decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przychody uzyskane przez emeryta wojskowego z tytułu pracy na kontraktach zagranicznych podlegają uwzględnieniu przy rozliczaniu emerytury wojskowej na podstawie polskich przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody uzyskane za granicą przez emeryta wojskowego podlegają uwzględnieniu przy rozliczaniu emerytury wojskowej na podstawie polskich przepisów, zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że polskie przepisy, w szczególności art. 104 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przewidują uwzględnianie przychodów uzyskanych za granicą przy rozliczaniu świadczeń emerytalnych, niezależnie od tego, czy działalność ta podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w Polsce.
Czy organ rentowy ma kompetencję do uchylenia własnych, prawomocnych decyzji dotyczących rocznego rozliczenia emerytury z mocą wsteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nie ma podstaw prawnych do wstecznego korygowania decyzji dotyczących rocznego rozliczenia emerytury, które są decyzjami doraźnymi i nie wpływają na prawo do świadczenia ani jego wysokość w sposób trwały.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 32 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych nie pozwala na wsteczne korygowanie decyzji o charakterze 'wpadkowym', takich jak roczne rozliczenie przychodu, które jedynie jednorazowo ustalają wartość świadczenia do wypłaty. Korekta taka może nastąpić jedynie na przyszłość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Wojskowe Biuro Emerytalne w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
u.z.e.ż.z. art. 32 § ust. 1 pkt 1 i 6
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Przepis ten nie pozwala na wsteczne korygowanie decyzji o rocznym rozliczeniu emerytury.
u.z.e.ż.z. art. 40
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Dotyczy zmniejszenia emerytury w związku z osiąganym przychodem.
u.e.r.f.u.s. art. 104 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepisy te określają zasady zmniejszania lub zawieszania emerytury w związku z osiąganiem przychodu, w tym z działalności wykonywanej za granicą.
Pomocnicze
u.z.e.ż.z. art. 31
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
u.z.e.ż.z. art. 32 § ust. 1 pkt 6 w zw. z ust. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Sąd Okręgowy błędnie uznał, że przepis ten daje podstawę do weryfikacji decyzji.
u.z.e.ż.z. art. 48
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
u.e.r.f.u.s. art. 104 § ust. 1a-6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz 9 i 10
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 art. 9 § ust. 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie miał podstaw prawnych do wstecznego korygowania decyzji dotyczących rocznego rozliczenia emerytury. • Decyzje o rocznym rozliczeniu przychodu są decyzjami doraźnymi, nie wpływającymi na prawo do świadczenia ani jego wysokość w sposób trwały. • Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych nie pozwala na wsteczne korygowanie decyzji.
Odrzucone argumenty
Przychody z zagranicznych kontraktów marynarskich podlegają uwzględnieniu przy rozliczaniu emerytury wojskowej na podstawie polskich przepisów. • Organ rentowy miał prawo dokonać weryfikacji decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych.
Godne uwagi sformułowania
kwestia materialna i formalna • decyzje niejako wpadkowe, doraźne i jednorazowe • nie wpływają na prawo do emerytury w określonej wysokości, ustalonej w decyzji przyznającej świadczenia • nie ma podstawy prawnej dla wzruszenia prawomocnych decyzji organu z lipca i sierpnia 2017 r. • organ może dokonać odmiennej oceny stanu prawnego analogicznej sprawy zaistniałej w przyszłości.
Skład orzekający
Barbara Białecka
przewodniczący
Jolanta Hawryszko
sprawozdawca
Urszula Iwanowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku możliwości wstecznego korygowania przez organy rentowe decyzji o charakterze doraźnym, nawet w przypadku błędnej interpretacji przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki decyzji o rocznym rozliczeniu przychodu emerytów i rencistów, a nie ogólnych zasad korygowania decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą wielokrotnie zmieniać swoje stanowisko, wprowadzając obywatela w stan niepewności, a sąd musi interweniować, aby chronić jego prawa. Podkreśla znaczenie stabilności prawnej i ochrony praw nabytych.
“Emeryt wygrał z urzędem: brak podstaw do wstecznego zabierania pieniędzy z emerytury!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.