III AUa 2229/20

Sąd Apelacyjny2020-07-24
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomWysokaapelacyjny
ubezpieczenia społecznecudzoziemcypobyt stałypobyt niestałyustawa systemowainterpretacjaZUSzatrudnienie

Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację spółki, zmieniając wyrok sądu okręgowego i uznając, że niestały charakter pobytu cudzoziemców w Polsce jest wystarczający do zastosowania przepisu o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym.

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie spółki od decyzji ZUS, która stwierdziła nieprawidłowość stanowiska spółki w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców o niestałym pobycie. Spółka argumentowała, że art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych powinien mieć zastosowanie, jeśli pobyt jest niestały. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, uznając, że niestały charakter pobytu jest decydujący dla zastosowania wspomnianego przepisu, a ocena rzeczywistego charakteru pobytu powinna być badana w odrębnych postępowaniach.

Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 24 lipca 2020r. oddalił odwołanie spółki z o.o. od decyzji ZUS, która stwierdziła, że nieprawidłowe jest stanowisko spółki dotyczące podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców o niestałym pobycie w Polsce. Spółka wnioskowała o zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy potwierdził stanowisko organu rentowego, że samo wskazanie niestałego pobytu nie jest wystarczające. W apelacji spółka domagała się zmiany wyroku, argumentując, że niestały charakter pobytu jest decydujący. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, orzekając reformatoryjnie. Sąd odwoławczy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że dla zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy systemowej decydujące znaczenie ma niestały charakter pobytu cudzoziemców na terenie kraju. Podkreślono, że kwestia oceny rzeczywistego charakteru pobytu nie powinna wchodzić w zakres postępowania o interpretację, a ewentualne ustalenia w tym zakresie powinny być badane w odrębnych postępowaniach. Sąd Apelacyjny uznał, że wskazanie niestałego charakteru pobytu powinno prowadzić do udzielenia odpowiedzi aprobującej stanowisko spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wskazanie niestałego charakteru pobytu cudzoziemców na terenie Polski jest wystarczające do zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, o ile znajdzie potwierdzenie w trakcie zatrudnienia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał, że niestały charakter pobytu jest decydujący dla zastosowania zasady z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej. Kwestia oceny rzeczywistego charakteru pobytu nie powinna być badana w postępowaniu o interpretację, lecz w odrębnych postępowaniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie apelacji i zmiana wyroku

Strona wygrywająca

skarżąca Spółka

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z o.o.spółkaskarżąca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.s.u.s. art. 5 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis ten, obok obywateli państw obcych zatrudnionych w placówkach dyplomatycznych, obejmuje również obywateli państw obcych, których pobyt na obszarze Polski nie ma charakteru stałego. Wskazanie niestałego charakteru pobytu jest wystarczające do zastosowania tej zasady.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązek ubezpieczeń społecznych pracowników i zleceniobiorców zatrudnionych na obszarze kraju.

u.p.p. art. 34

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Przepis dotyczący wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania reformatoryjnego przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dla zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy systemowej decydujące znaczenie ma niestały charakter pobytu cudzoziemców na terenie kraju. Kwestia oceny rzeczywistego charakteru pobytu nie powinna wchodzić w zakres postępowania o interpretację.

Odrzucone argumenty

Samo wskazanie, iż pobyt cudzoziemców na terenie kraju nie ma charakteru stałego, nie jest wystarczające dla zastosowania reguły z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej.

Godne uwagi sformułowania

kwestia oceny rzeczywistego charakteru pobytu konkretnych osób zatrudnionych przez wnioskodawcę nie powinna wchodzić w zakres postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie interpretacji podnoszone na etapie postępowania o interpretację (zakreślonego treścią wniosku) kwestie dotyczące rozważania pojęcia pobytu stałego są przedwczesne

Skład orzekający

Marek Żurecki

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście podlegania ubezpieczeniom przez cudzoziemców o niestałym pobycie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się interpretacji przepisów dotyczących przyszłego zatrudnienia cudzoziemców o niestałym pobycie. Nie rozstrzyga ostatecznie o podleganiu ubezpieczeniom w konkretnych przypadkach, które wymagają indywidualnej analizy charakteru pobytu i centrum interesów życiowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla pracodawców zatrudniających cudzoziemców, a także interpretacji przepisów dotyczących ubezpieczeń społecznych. Wyrok Sądu Apelacyjnego stanowi istotną wskazówkę interpretacyjną.

Cudzoziemcy w Polsce: niestały pobyt to klucz do ubezpieczeń społecznych?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 2229/20 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z dnia 24 lipca 2020r. oddalił odwołanie (...) spółki z o.o. w B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 16 grudnia 2019r. stwierdzającej, że nieprawidłowe jest stanowisko skarżącej Spółki przedstawione we wniosku o interpretację, złożonym w dniu 19 listopada 2019r. w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców niebędących obywatelami państw członkowskich w Unii Europejskiej (obywateli Gruzji), których wnioskodawca zamierza zatrudnić na podstawie stosunku pracy lub zlecenia, a których pobyt na terenie Polski nie ma charakteru stałego. Zdaniem wnioskodawcy, w odniesieniu do tego rodzaju osób powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Sąd potwierdził prawidłowość oceny organu rentowego, że samo wskazanie, iż pobyt cudzoziemców na terenie kraju nie ma charakteru stałego, nie jest wystarczające dla zastosowania reguły z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym przez obywateli państw obcych, których pobyt na obszarze RP nie ma charakteru stałego. W apelacji od wyroku skarżąca Spółka wnosiła o zmianę wyroku i decyzji poprzez uznanie za prawidłowe stanowiska prezentowanego we wniosku o interpretację. Zdaniem apelującej, dla zastosowania zasady z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej decydujące znaczenie ma niestały charakter pobytu cudzoziemców na terenie kraju. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację i orzekł reformatoryjnie , jak w pkt 1 wyroku ( art. 386 § 1 k.p.c. ). Dotychczasowa wykładnia przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prezentowana w orzecznictwie tut. Sądu za Sądem Najwyższym (por. wyroki SN: z 28 maja 2008r., I UK 303/07; z 17 stycznia 2017r., I UK 225/06; z dnia 6 września 2011r., II UK 60/11; z 16 czerwca 2011r., III UK 215/10) wskazuje, że przepisem tym, obok obywateli państw obcych, zatrudnionych w wymienionych w tym przepisie placówkach, objęci są obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Polski nie ma charakteru stałego. Zatem, wskazanie przez wnioskodawcę we wniosku o interpretację okoliczności, że pobyt na obszarze Polski osób, które zamierza zatrudnić wnioskodawca w przyszłości, nie będzie miał charakteru pobytu stałego - powinien prowadzić do udzielenia odpowiedzi aprobującej stanowisko, że takie osoby nie będą podlegać ubezpieczeniom społecznym, o ile znajdzie potwierdzenie niestały charakter pobytu takich osób w trakcie zatrudnienia. Zatem, kwestia charakteru pobytu cudzoziemców na obszarze kraju nie jest prawnie obojętna, co zdaje się wynikać ze stanowiska organu rentowego eksponującego wynikający z art. 6 ustawy systemowej obowiązek ubezpieczeń społecznych pracowników i zleceniobiorców zatrudnionych na obszarze kraju. Należy zaznaczyć, że kwestia oceny rzeczywistego charakteru pobytu konkretnych osób zatrudnionych przez wnioskodawcę nie powinna wchodzić w zakres postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie interpretacji przewidzianego w przepisie art. 34 ustawy z 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców, lecz może i powinna być badana w toku odrębnych postępowań w przypadku stwierdzenia, że pobyt określonych osób zatrudnionych na obszarze kraju ma jednak charakter stały - co będzie skutkować wyłączeniem zasady z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej. Tak więc, podnoszone na etapie postępowania o interpretację (zakreślonego treścią wniosku) kwestie dotyczące rozważania pojęcia pobytu stałego są przedwczesne. W świetle orzecznictwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 1 października 2019r., I UK 194/18) o zastosowaniu zasady art. 5 ust. 2 ustawy systemowej będzie decydowało to, gdzie w okresie wykonywania czynności stanowiących tytuł do objęcia ubezpieczeniami społecznymi znajduje się centrum interesów życiowych i zawodowych danej osoby, co z kolei wymaga analizy w kontekście sposobu wykonywania zatrudnienia będącego tytułem ubezpieczenia społecznego. Powyższe wymaga zatem konkretnych ustaleń faktycznych, skoro formalny status pobytu cudzoziemca nie jest przeważający i istotny. Mając na uwadze zaprezentowane podejście, Sąd orzekł o zmianie wyroku i decyzji. /-/SSA Marek Żurecki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI