III AUa 2178/13

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2014-05-14
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSodsetkiTrybunał Konstytucyjnystan prawnyzmiana przepisówprawo do świadczeń

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok w sprawie o wypłatę emerytury, przyznając odsetki tylko do daty wejścia w życie nowej ustawy, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie apelacyjne.

Sprawa dotyczyła prawa do wypłaty emerytury i odsetek od wstrzymanej wypłaty świadczenia. Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawczyni emeryturę za okres od maja do listopada 2012 r. wraz z odsetkami od lutego 2013 r. Apelacja organu rentowego dotyczyła głównie daty końcowej naliczania odsetek. Po wejściu w życie nowej ustawy, która uregulowała zasady wypłaty zawieszonych emerytur, Sąd Apelacyjny przyznał odsetki jedynie do dnia 18 lutego 2014 r., zgodnie z nowymi przepisami, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 1 października 2013 r. przyznał wnioskodawczyni A. B. prawo do wypłaty emerytury za okres od maja do listopada 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 lutego 2013 r. do dnia zapłaty. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. K 2/12), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ograniczający wypłatę emerytur osobom, które nabyły do nich prawo przed 1 stycznia 2011 r., a kontynuowały zatrudnienie. Sąd Okręgowy uznał również żądanie odsetek za uzasadnione od dnia 11 lutego 2013 r., wskazując na upływ 30-dniowego terminu na wydanie decyzji przez organ rentowy. Apelację od tego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, kwestionując datę końcową naliczania odsetek. W trakcie postępowania apelacyjnego weszła w życie ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu. Zgodnie z art. 8 ust. 2 tej ustawy, odsetki od zasądzonej kwoty przysługują do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do 18 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, uwzględniając zmianę stanu prawnego, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I, przyznając ustawowe odsetki do dnia 18 lutego 2014 r. W pozostałym zakresie, w związku z cofnięciem apelacji przez organ rentowy, postępowanie apelacyjne zostało umorzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe należą się od dnia następującego po upływie 30-dniowego terminu na wydanie decyzji przez organ rentowy, jeśli nie zachodzą okoliczności wymagające wyjaśnienia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy przekroczył 30-dniowy termin na wydanie decyzji o wypłacie emerytury, co skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek od dnia 11 lutego 2013 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i umorzenie postępowania apelacyjnego

Strona wygrywająca

A. B.

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.instytucjapozwany

Przepisy (13)

Główne

u.z.w.e. art. 1

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.

Określa zasady ustalenia i wypłaty emerytury, do której prawo zostało zawieszone na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

u.z.w.e. art. 8 § 2

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.

Określa, że odsetki przysługują do dnia wejścia w życie ustawy, w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia ustawy w życie.

Pomocnicze

u.f.p. art. 28

Ustawa o finansach publicznych

Przepis w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

u.e.r.f.u.s. art. 103a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. Dotyczy zawieszenia prawa do emerytury w związku z kontynuowaniem zatrudnienia.

u.e.r.f.u.s. art. 118 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa 30-dniowy termin do wydania decyzji w sprawie świadczeń.

u.e.r.f.u.s. art. 118 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa termin wypłaty świadczenia po upływie terminu na wydanie decyzji.

u.z.w.e. art. 2

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.

Określa warunki nabycia prawa do emerytury przez emerytów, których prawo do emerytury zostało zawieszone.

u.z.w.e. art. 3

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.

Wyłącza stosowanie ustawy do emerytów, których roszczenia zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, z wyjątkiem przepisów art. 6 i art. 8.

u.z.w.e. art. 8 § 1

Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.

Określa zasady dotyczące wypłaty odsetek w przypadku, gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia w życie ustawy.

k.p.c. art. 316 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 469

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy cofnięcia apelacji.

k.p.c. art. 391 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy umorzenia postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 2/12 do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Przekroczenie przez organ rentowy 30-dniowego terminu na wydanie decyzji o wypłacie świadczenia. Zastosowanie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. do ustalenia daty końcowej naliczania odsetek.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie przez organ rentowy prawa do odsetek za cały okres wstrzymania wypłaty emerytury (przed wejściem w życie ustawy z 13 grudnia 2013 r.).

Godne uwagi sformułowania

przyznaje ustawowe odsetki do dnia 18 lutego 2014 r. w pozostałym zakresie umarza postępowanie apelacyjne w celu dostosowania przepisów prawa do treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, uchwalona została powołana wyżej ustawa z 13 grudnia 2013 r. konieczność zapłaty odsetek wyłącznie do dnia 18 lutego 2014 r. wynika z wyraźnego ustawowego ograniczenia

Skład orzekający

Krystian Serzysko

przewodniczący

Monika Kowalska

sędzia

Agata Pyjas - Luty

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłaty zawieszonych emerytur i odsetek po zmianie stanu prawnego, w szczególności po wejściu w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 2/12.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany legislacyjne, wynikające z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, wpływają na prawa obywateli i jak sądy dostosowują swoje orzecznictwo do nowego stanu prawnego.

Emerytura wstrzymana, odsetki ograniczone: jak nowa ustawa wpłynęła na prawa emerytów?

Dane finansowe

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 2178/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Krystian Serzysko Sędziowie: SSA Monika Kowalska SSA Agata Pyjas - Luty (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Dorota Stankowicz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. w Krakowie sprawy z wniosku A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o wypłatę emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt IV U 737/13 I. z m i e n i a zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że przyznaje ustawowe odsetki do dnia 18 lutego 2014 r., II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie apelacyjne. Sygn. akt III AUa 2178/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 1 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 2 kwietnia 2013 r. w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni A. B. prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 maja 2012r. do 21 listopada 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami od kwot emerytury należnych do wypłaty za ten okres od dnia 11 lutego 2013 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie, dotyczącym żądania odsetek za okres przypadający przed dniem 11 lutego 2013r., oddalił odwołanie. Uznając za bezsporny stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że wnioskodawczyni, urodzona (...) , prawo do emerytury posiadała od dnia 1 kwietnia 2009 r., z tym że wypłata świadczenia została jej wstrzymana od dnia 1 października 2011r. z uwagi na kontynuowanie w tym okresie zatrudnienia, Sąd pierwszej instancji uznał odwołanie za uzasadnione w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. K 2/12. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227, z późn. zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Sąd Okręgowy uznał także za częściowo zasadne zgłoszone przez wnioskodawczynię zarówno we wniosku do organu rentowego, jak i w odwołaniu, żądanie odsetek od niewypłaconego świadczenia za cały okres wstrzymania jego wypłaty. W ocenie Sądu Okręgowego, z uwagi na fakt złożenia przez wnioskodawczynię wniosku o wypłatę świadczenia w dniu 20 grudnia 2012r. oraz brak okoliczności wymagających wyjaśnienia, zgodnie z treścią art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , 30-dniowy termin do wydania decyzji w tej sprawie upłynął dnia 19 stycznia 2013r. W związku z tym, stosownie do art. 118 ust. 5 ustawy, wypłata świadczenia powinna nastąpić w najbliższym możliwym terminie płatności tj. 10 lutego 2013 r. Organ rentowy nie wydał decyzji o podjęciu wypłaty emerytury za sporny okres i nie dokonał wypłaty świadczenia w powyższym terminie, a zatem od dnia 11 lutego 2013 r. istnieje opóźnienie w wypłacie świadczenia należnego wnioskodawczyni, skutkujące przyznaniem jej od tej daty prawa do wypłaty świadczenia z ustawowymi odsetkami, liczonymi do dnia wypłaty świadczenia. Apelację od powyższego wyroku wywiódł organ rentowy, zaskarżając wyrok w części dotyczącej podjęcia wypłaty emerytury od 1 maja 2012r. do 21 listopada 2012 r. oraz w części dotyczącej żądania wnioskodawczyni w przedmiocie zasądzenia odsetek. W toku postępowania apelacyjnego, pismem procesowym z dnia 27 lutego 2014r., organ rentowy cofnął apelację w części dotyczącej wypłaty zawieszonej emerytury w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. (Dz.U z 2014r., poz. 169), podtrzymując apelację w zakresie zmiany zaskarżonej decyzji odnośnie odsetek, poprzez określenie daty końcowej wypłaty odsetek zgodnie z art. 8 ust.2 wymienionej ustawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zakres apelacji przesądza o tym, że organ rentowy nie kwestionuje aktualnie uprawnienia do wypłaty odsetek na rzecz wnioskodawczyni, a jedynie domaga się zmiany daty końcowej wypłaty odsetek zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. (Dz.U z 2014r., poz. 169), tj. do dnia 18 lutego 2014 r. W tym zakresie apelacja organu rentowego zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że w toku postępowania sądowego zmienił się stan prawny regulujący przedmiotową materię. Już po wydaniu zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, w celu dostosowania przepisów prawa do treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, uchwalona została powołana wyżej ustawa z 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., która weszła w życie z dniem 18 lutego 2014 r. Powyższy akt prawny określa zasady ustalenia i wypłaty emerytury, do której prawo zostało zawieszone na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 257, poz. 1726, z 2011 r. nr 291, poz. 1707 oraz z 2012 r. poz. 1285) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, 1717 i 1734), w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. ( art. 1 ). W świetle art. 2 cytowanej ustawy emerytura, o której mowa w art. 1, przysługuje emerytowi, który spełnia łącznie następujące warunki: (1.) nabył prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r.; (2.) jego prawo do emerytury zostało zawieszone na podstawie przepisów określonych w art. 1 w związku z kontynuowaniem przez niego po dniu 30 września 2011 r. zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Przepisy ustawy nie mają zastosowania do emerytów, których roszczenia z tytułu wypłaty zawieszonej emerytury zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, z wyjątkiem przepisów art. 6 i art. 8 (art. 3). Na podstawie art. 3, omawiana ustawa znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie została spełniona przesłanka prawomocności orzeczenia sądu, na podstawie którego zostałyby zaspokojone roszczenia wnioskodawczyni z tytułu wypłaty zawieszonej emerytury. Z tej przyczyny, ustalając datę końcową zapłaty odsetek od zaległych świadczeń emerytalnych, należy powołać się na przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Powyższa regulacja stanowi, że emeryci, w przypadku których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądu, w którym sąd nie orzekł o odsetkach albo roszczenie o odsetki zostało oddalone, mogą złożyć wniosek o wypłatę odsetek od zasądzonej kwoty do dnia wejścia w ustawy - w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia ustawy w życie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że konieczność zapłaty odsetek wyłącznie do dnia 18 lutego 2014 r. wynika z wyraźnego ustawowego ograniczenia, dlatego też Sąd Apelacyjny, orzekając o prawie wnioskodawczyni do ustawowych odsetek, skorygował wskazaną przez sąd pierwszej instancji datę końcową ich naliczania w sposób zgodny ze stanem prawnym obowiązującym w dacie orzekania, w myśl art. 316 § 1 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego i działając na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w części objętej apelacją i orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. W pozostałej części, w jakiej organ rentowy cofnął apelację, Sąd Apelacyjny, uznając cofnięcie apelacji za dopuszczalne i skuteczne w świetle art. 469 k.p.c. , umorzył postępowanie apelacyjne na podstawie art. 391 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI