III AUa 2178/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił wyrok w sprawie o wypłatę emerytury, przyznając odsetki tylko do daty wejścia w życie nowej ustawy, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie apelacyjne.
Sprawa dotyczyła prawa do wypłaty emerytury i odsetek od wstrzymanej wypłaty świadczenia. Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawczyni emeryturę za okres od maja do listopada 2012 r. wraz z odsetkami od lutego 2013 r. Apelacja organu rentowego dotyczyła głównie daty końcowej naliczania odsetek. Po wejściu w życie nowej ustawy, która uregulowała zasady wypłaty zawieszonych emerytur, Sąd Apelacyjny przyznał odsetki jedynie do dnia 18 lutego 2014 r., zgodnie z nowymi przepisami, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 1 października 2013 r. przyznał wnioskodawczyni A. B. prawo do wypłaty emerytury za okres od maja do listopada 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 lutego 2013 r. do dnia zapłaty. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. K 2/12), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ograniczający wypłatę emerytur osobom, które nabyły do nich prawo przed 1 stycznia 2011 r., a kontynuowały zatrudnienie. Sąd Okręgowy uznał również żądanie odsetek za uzasadnione od dnia 11 lutego 2013 r., wskazując na upływ 30-dniowego terminu na wydanie decyzji przez organ rentowy. Apelację od tego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, kwestionując datę końcową naliczania odsetek. W trakcie postępowania apelacyjnego weszła w życie ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu. Zgodnie z art. 8 ust. 2 tej ustawy, odsetki od zasądzonej kwoty przysługują do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do 18 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, uwzględniając zmianę stanu prawnego, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I, przyznając ustawowe odsetki do dnia 18 lutego 2014 r. W pozostałym zakresie, w związku z cofnięciem apelacji przez organ rentowy, postępowanie apelacyjne zostało umorzone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe należą się od dnia następującego po upływie 30-dniowego terminu na wydanie decyzji przez organ rentowy, jeśli nie zachodzą okoliczności wymagające wyjaśnienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy przekroczył 30-dniowy termin na wydanie decyzji o wypłacie emerytury, co skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek od dnia 11 lutego 2013 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i umorzenie postępowania apelacyjnego
Strona wygrywająca
A. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
u.z.w.e. art. 1
Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.
Określa zasady ustalenia i wypłaty emerytury, do której prawo zostało zawieszone na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
u.z.w.e. art. 8 § 2
Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.
Określa, że odsetki przysługują do dnia wejścia w życie ustawy, w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia ustawy w życie.
Pomocnicze
u.f.p. art. 28
Ustawa o finansach publicznych
Przepis w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
u.e.r.f.u.s. art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. Dotyczy zawieszenia prawa do emerytury w związku z kontynuowaniem zatrudnienia.
u.e.r.f.u.s. art. 118 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa 30-dniowy termin do wydania decyzji w sprawie świadczeń.
u.e.r.f.u.s. art. 118 § 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa termin wypłaty świadczenia po upływie terminu na wydanie decyzji.
u.z.w.e. art. 2
Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.
Określa warunki nabycia prawa do emerytury przez emerytów, których prawo do emerytury zostało zawieszone.
u.z.w.e. art. 3
Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.
Wyłącza stosowanie ustawy do emerytów, których roszczenia zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, z wyjątkiem przepisów art. 6 i art. 8.
u.z.w.e. art. 8 § 1
Ustawa o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r.
Określa zasady dotyczące wypłaty odsetek w przypadku, gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia w życie ustawy.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy cofnięcia apelacji.
k.p.c. art. 391 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umorzenia postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 2/12 do osób nabywających prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. Przekroczenie przez organ rentowy 30-dniowego terminu na wydanie decyzji o wypłacie świadczenia. Zastosowanie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. do ustalenia daty końcowej naliczania odsetek.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie przez organ rentowy prawa do odsetek za cały okres wstrzymania wypłaty emerytury (przed wejściem w życie ustawy z 13 grudnia 2013 r.).
Godne uwagi sformułowania
przyznaje ustawowe odsetki do dnia 18 lutego 2014 r. w pozostałym zakresie umarza postępowanie apelacyjne w celu dostosowania przepisów prawa do treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, uchwalona została powołana wyżej ustawa z 13 grudnia 2013 r. konieczność zapłaty odsetek wyłącznie do dnia 18 lutego 2014 r. wynika z wyraźnego ustawowego ograniczenia
Skład orzekający
Krystian Serzysko
przewodniczący
Monika Kowalska
sędzia
Agata Pyjas - Luty
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypłaty zawieszonych emerytur i odsetek po zmianie stanu prawnego, w szczególności po wejściu w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 2/12.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany legislacyjne, wynikające z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, wpływają na prawa obywateli i jak sądy dostosowują swoje orzecznictwo do nowego stanu prawnego.
“Emerytura wstrzymana, odsetki ograniczone: jak nowa ustawa wpłynęła na prawa emerytów?”
Dane finansowe
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 2178/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Krystian Serzysko Sędziowie: SSA Monika Kowalska SSA Agata Pyjas - Luty (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Dorota Stankowicz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. w Krakowie sprawy z wniosku A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N. o wypłatę emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt IV U 737/13 I. z m i e n i a zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że przyznaje ustawowe odsetki do dnia 18 lutego 2014 r., II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie apelacyjne. Sygn. akt III AUa 2178/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 1 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w N. z dnia 2 kwietnia 2013 r. w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni A. B. prawo do wypłaty emerytury za okres od 1 maja 2012r. do 21 listopada 2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami od kwot emerytury należnych do wypłaty za ten okres od dnia 11 lutego 2013 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie, dotyczącym żądania odsetek za okres przypadający przed dniem 11 lutego 2013r., oddalił odwołanie. Uznając za bezsporny stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że wnioskodawczyni, urodzona (...) , prawo do emerytury posiadała od dnia 1 kwietnia 2009 r., z tym że wypłata świadczenia została jej wstrzymana od dnia 1 października 2011r. z uwagi na kontynuowanie w tym okresie zatrudnienia, Sąd pierwszej instancji uznał odwołanie za uzasadnione w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. K 2/12. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227, z późn. zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. , w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Sąd Okręgowy uznał także za częściowo zasadne zgłoszone przez wnioskodawczynię zarówno we wniosku do organu rentowego, jak i w odwołaniu, żądanie odsetek od niewypłaconego świadczenia za cały okres wstrzymania jego wypłaty. W ocenie Sądu Okręgowego, z uwagi na fakt złożenia przez wnioskodawczynię wniosku o wypłatę świadczenia w dniu 20 grudnia 2012r. oraz brak okoliczności wymagających wyjaśnienia, zgodnie z treścią art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , 30-dniowy termin do wydania decyzji w tej sprawie upłynął dnia 19 stycznia 2013r. W związku z tym, stosownie do art. 118 ust. 5 ustawy, wypłata świadczenia powinna nastąpić w najbliższym możliwym terminie płatności tj. 10 lutego 2013 r. Organ rentowy nie wydał decyzji o podjęciu wypłaty emerytury za sporny okres i nie dokonał wypłaty świadczenia w powyższym terminie, a zatem od dnia 11 lutego 2013 r. istnieje opóźnienie w wypłacie świadczenia należnego wnioskodawczyni, skutkujące przyznaniem jej od tej daty prawa do wypłaty świadczenia z ustawowymi odsetkami, liczonymi do dnia wypłaty świadczenia. Apelację od powyższego wyroku wywiódł organ rentowy, zaskarżając wyrok w części dotyczącej podjęcia wypłaty emerytury od 1 maja 2012r. do 21 listopada 2012 r. oraz w części dotyczącej żądania wnioskodawczyni w przedmiocie zasądzenia odsetek. W toku postępowania apelacyjnego, pismem procesowym z dnia 27 lutego 2014r., organ rentowy cofnął apelację w części dotyczącej wypłaty zawieszonej emerytury w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. (Dz.U z 2014r., poz. 169), podtrzymując apelację w zakresie zmiany zaskarżonej decyzji odnośnie odsetek, poprzez określenie daty końcowej wypłaty odsetek zgodnie z art. 8 ust.2 wymienionej ustawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zakres apelacji przesądza o tym, że organ rentowy nie kwestionuje aktualnie uprawnienia do wypłaty odsetek na rzecz wnioskodawczyni, a jedynie domaga się zmiany daty końcowej wypłaty odsetek zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011r. do dnia 21 listopada 2012r. (Dz.U z 2014r., poz. 169), tj. do dnia 18 lutego 2014 r. W tym zakresie apelacja organu rentowego zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy, że w toku postępowania sądowego zmienił się stan prawny regulujący przedmiotową materię. Już po wydaniu zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, w celu dostosowania przepisów prawa do treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, uchwalona została powołana wyżej ustawa z 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., która weszła w życie z dniem 18 lutego 2014 r. Powyższy akt prawny określa zasady ustalenia i wypłaty emerytury, do której prawo zostało zawieszone na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 257, poz. 1726, z 2011 r. nr 291, poz. 1707 oraz z 2012 r. poz. 1285) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, 1717 i 1734), w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. ( art. 1 ). W świetle art. 2 cytowanej ustawy emerytura, o której mowa w art. 1, przysługuje emerytowi, który spełnia łącznie następujące warunki: (1.) nabył prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r.; (2.) jego prawo do emerytury zostało zawieszone na podstawie przepisów określonych w art. 1 w związku z kontynuowaniem przez niego po dniu 30 września 2011 r. zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Przepisy ustawy nie mają zastosowania do emerytów, których roszczenia z tytułu wypłaty zawieszonej emerytury zostały zaspokojone na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, z wyjątkiem przepisów art. 6 i art. 8 (art. 3). Na podstawie art. 3, omawiana ustawa znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie została spełniona przesłanka prawomocności orzeczenia sądu, na podstawie którego zostałyby zaspokojone roszczenia wnioskodawczyni z tytułu wypłaty zawieszonej emerytury. Z tej przyczyny, ustalając datę końcową zapłaty odsetek od zaległych świadczeń emerytalnych, należy powołać się na przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Powyższa regulacja stanowi, że emeryci, w przypadku których wypłata zawieszonej emerytury została ustalona na podstawie prawomocnego wyroku sądu, w którym sąd nie orzekł o odsetkach albo roszczenie o odsetki zostało oddalone, mogą złożyć wniosek o wypłatę odsetek od zasądzonej kwoty do dnia wejścia w ustawy - w przypadku gdy wypłata zawieszonej emerytury nastąpiła po dniu wejścia ustawy w życie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że konieczność zapłaty odsetek wyłącznie do dnia 18 lutego 2014 r. wynika z wyraźnego ustawowego ograniczenia, dlatego też Sąd Apelacyjny, orzekając o prawie wnioskodawczyni do ustawowych odsetek, skorygował wskazaną przez sąd pierwszej instancji datę końcową ich naliczania w sposób zgodny ze stanem prawnym obowiązującym w dacie orzekania, w myśl art. 316 § 1 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego i działając na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w części objętej apelacją i orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. W pozostałej części, w jakiej organ rentowy cofnął apelację, Sąd Apelacyjny, uznając cofnięcie apelacji za dopuszczalne i skuteczne w świetle art. 469 k.p.c. , umorzył postępowanie apelacyjne na podstawie art. 391 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI