III AUa 217/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo do odsetek za zwłokę w ustaleniu wysokości emerytury przy uwzględnieniu wynagrodzenia godzinowego z angażu.
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości emerytury A.M. i prawa do odsetek za zwłokę w jej wypłacie. ZUS początkowo ustalił świadczenie na niższym poziomie, nie uwzględniając w pełni wynagrodzenia godzinowego z angażu z 1969 r. Sąd Okręgowy zobowiązał ZUS do ponownego ustalenia emerytury i przyznał odsetki. ZUS złożył apelację, kwestionując odpowiedzialność za zwłokę i ograniczenia dowodowe. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że ZUS miał możliwość ustalenia wynagrodzenia na podstawie dokumentacji zastępczej, w tym angaży, już w 2011 r.
Sprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie dotyczyła sporu między A.M. a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddziałem w R. o prawidłowe ustalenie wysokości emerytury oraz o wypłatę odsetek za zwłokę. A.M. odwołał się od decyzji ZUS, która ustaliła jego emeryturę na podstawie przeciętnej podstawy wymiaru składek z 20 lat, nie uwzględniając w pełni wynagrodzenia godzinowego z angażu z 1969 r. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia tego wynagrodzenia, co skutkowałoby wyższą podstawą wymiaru świadczenia i wypłatą odsetek. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu zmienił decyzję ZUS, zobowiązując organ rentowy do ponownego ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem 71,04% podstawy wymiaru oraz przyznał prawo do ustawowych odsetek od dnia 10 lipca 2011 r. ZUS złożył apelację, argumentując, że w 2011 r. istniały ograniczenia dowodowe uniemożliwiające uwzględnienie wynagrodzenia godzinowego bez zaświadczenia Rp-7 i wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej, a także że nie dysponował aktami osobowymi wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS. Sąd uznał, że nawet przy ograniczeniach dowodowych wynikających z § 20 rozporządzenia z 1983 r., które nie przystawały już do nowszych ustaw, ZUS miał możliwość ustalenia wynagrodzenia na podstawie dokumentacji zastępczej, takiej jak angaże i akta osobowe, zwłaszcza że centrala ZUS zalecała takie podejście. Sąd podkreślił, że ZUS sam stosował podobne zasady w innych sprawach i że uchylenie rozporządzenia z 1983 r. oraz wprowadzenie nowych przepisów w 2011 r. potwierdziło dopuszczalność szerszego zakresu dowodów. W związku z tym, ZUS ponosił odpowiedzialność za zwłokę w prawidłowym ustaleniu wysokości emerytury od co najmniej 10 lipca 2011 r., co uzasadniało przyznanie odsetek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy ponosi odpowiedzialność za opóźnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ZUS miał możliwość ustalenia wynagrodzenia na podstawie dokumentacji zastępczej (angaże, akta osobowe) już w 2011 r., mimo braku zaświadczenia Rp-7 i wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej. Uchylenie starszych przepisów i wprowadzenie nowych potwierdziło dopuszczalność szerszego zakresu dowodów, a zalecenia centrali ZUS również wskazywały na takie podejście. ZUS sam stosował podobne zasady w innych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.e.r. FUS art. 111 § 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do ponownego ustalenia wysokości świadczenia w świetle zaoferowanych dowodów.
u.s.u.s. art. 85 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ogólna zasada odpowiedzialności za zwłokę w prawidłowym ustaleniu wysokości świadczenia.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 15 § ust. 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy ustalenia podstawy wymiaru świadczenia z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
u.e.r. FUS art. 124
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dz. U. Nr 10 poz. 49 art. 20 § § 20
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń
Ograniczenia dowodowe w zakresie ustalania wysokości zarobków.
Dz. U. 237 poz. 1412 art. 21 § § 21
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe
Możliwość uwzględniania przez ZUS przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia różnych dokumentów.
Dz. U. Nr 40 poz. 267
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Dz. U. Nr 104 poz. 450 art. 7
Ustawa rewaloryzacyjna
Dz. U. z 1933r. Nr 94 poz. 734
Ustawa o czasie pracy w przemyśle i handlu
Argumenty
Skuteczne argumenty
ZUS ponosi odpowiedzialność za zwłokę w ustaleniu wysokości emerytury, ponieważ miał możliwość ustalenia wynagrodzenia na podstawie dokumentacji zastępczej (angaże, akta osobowe) już w 2011 r. Angaże określające stawkę godzinową wynagrodzenia oraz akta osobowe mogą stanowić podstawę do ustalenia wysokości emerytury w przypadku braku innych dokumentów.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że w 2011 r. istniały ograniczenia dowodowe uniemożliwiające uwzględnienie wynagrodzenia godzinowego bez zaświadczenia Rp-7 i wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej. ZUS twierdził, że nie dysponował aktami osobowymi wnioskodawcy, co uniemożliwiło mu ustalenie faktu nieobecności w pracy w spornym okresie.
Godne uwagi sformułowania
nie przystawały już do rozwiązań ustawy rewaloryzacyjnej dając tym samym judykaturze podstawy do stwierdzenia o dopuszczalności innych jeszcze dowodów zastępczych dokumentacja zastępcza w tym akta osobowe pracowników i informacje w nich zawarte wynikające np. z umów o pracę czy angaży nie było żadnych przeszkód aby pozwany ZUS co najmniej przy potwierdzeniu prawa wnioskodawcy do emerytury, a więc od dnia 10 lipca 2011 r. prawidłowo ustalił wysokość tego świadczenia
Skład orzekający
Irena Mazurek
przewodniczący-sprawozdawca
Alicja Podczaska
sędzia
Roman Skrzypek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości emerytury i renty na podstawie dokumentacji zastępczej, odpowiedzialność ZUS za zwłokę w wypłacie świadczeń i prawo do odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z dokumentowaniem wynagrodzeń z odległych okresów zatrudnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe dokumentowanie wynagrodzeń i jak sądy interpretują przepisy dotyczące dowodów w sprawach o świadczenia emerytalne, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób.
“ZUS zwlekał z wypłatą emerytury? Sąd przyznał odsetki za brak analizy angażu!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 217/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Mazurek (spr.) Sędziowie: SSA Alicja Podczaska SSA Roman Skrzypek Protokolant st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku A. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o wysokość emerytury, wyrównanie świadczenia i wypłatę odsetek na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 27 grudnia 2012 r. sygn. akt III U 637/12 oddala apelację Sygn. akt III AUa 217/13 UZASADNIENIE wyroku z dnia 5 czerwca 2013 r . Decyzją z dnia 30 kwietnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. ponownie ustalił wysokości świadczenia A. M. , począwszy od dnia 1 czerwca 2011 r. przyjmując do ustalenia podstawy wymiaru przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20-stu lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia w/w, co skutkowało zwiększeniem wwpw z 60,06% na 70,31%. Jednocześnie w decyzji tej dokonano wyrównania świadczenia za okres od 1 czerwca 2011 r. do 31 maja 2012 r. w łącznej kwocie 945,48 zł. ( brutto) . W podstawie prawnej decyzji powołane zostały ogólnie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach o rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.). Wnioskodawca A. M. odwołał się od w/w decyzji ZUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu. W odwołaniu z dnia 17 maja 2012 r. wnioskodawca wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zobowiązanie ZUS do podjęcia wypłaty, bliżej nieokreślonego kwotowo, ale co do zasady wyższego od przyjętego przez organ rentowy świadczenia wraz z odsetkami za zwłokę, zarzucił, że gdy idzie o wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 1970 r. do 30 kwietnia 1970 r. to bezpodstawnie odmówiono ich uwzględnienia w wysokości określonej angażem z dnia 24 czerwca 1969 r. wg stawki godzinowej 9,50 zł/h. Tymczasem zapisy z legitymacji ubezpieczeniowej przedłożonej w ZUS wskazywały iż w/w okresie nie korzystał on ze zwolnień lekarskich, co dawało podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia wg. obowiązującego go wówczas ustawowo czasu pracy (46 godzinny tygodniowy wymiar). To zaś, nawet z pominięciem przewidzianej w w/w angażu 30% premii, czy wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych dawało wynagrodzenie znacznie wyższe od tego przyjętego przez ZUS. Powyższe zaś – zdaniem odwołującego- rodzić miało obowiązek organu rentowego wypłaty odsetek od różnicy pomiędzy kwotą ustalonego świadczenia, a tą która winna wynikać z uwzględnienia spornego wynagrodzenia za okres – jak to ostatecznie sprecyzował wnioskodawca – od dnia 10 lipca 2011 r. tj. od dnia nabycia prawa emerytury do dnia zapłaty. Niezależnie od tego A. M. naprowadzał, że nie do końca jest dla niego jasne zawarte w pkt VII decyzji wyjaśnienie odnoszące się do kwoty wyrównania świadczenia, bo z jednej strony wyrównanie to z tytułu renty za okres od 1 czerwca do 9 lipca 2011 r. określone zostało na kwotę 945,48 zł , a z koeli z tytułu emerytury od 10 lipca 2011 r. do 31 maja 2012 r. kwota wyrównania została określona na „0” zł. W odpowiedzi na odwołanie z dnia 31 maja 2012 r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wnosił o oddalenie żądań wnioskodawcy z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych. Nie kwestionując, że wykazywany w odwołaniu czteromiesięczny okres (styczeń – kwiecień 1970 r.) został uwzględniony w podstawie wymiaru świadczenia wnioskodawcy nie mniej jedynie przy uwzględnieniu minimalnego wynagrodzenia za pracę , organ rentowy podkreślał, że brak było podstaw do przyjęcia stawki godzinowej wynagrodzenia z angażu z dnia 24 czerwca 1969 r., bowiem nie było możliwości ustalenia liczby faktycznie przepracowanych wówczas przez odwołującego godzin. Jednocześnie pozwany ZUS przyznawał, iż w przypadku dalszych wynagrodzeń z lat 1970 – 1973 ustalone one zostały w oparciu o angaże z dnia 30 kwietnia 1970 r. i 1 kwietnia 1973 r., określające stałą miesięczną kwotę wynagrodzenia zasadniczego wnioskodawcy. Niezależnie od tego podane zostało, iż wskazana w pkt VII zaskarżonej decyzji kwota wyrównania 945,48 zł (brutto) dotyczyła całego okresu od 1 czerwca 2011 r. do 31 maja 2012 r., gdzie kwota 101,69 zł odnosiła się do wyrównania renty za okres od 1 czerwca do 9 lipca 2011 r., zaś dalsza kwota 843,82 zł dotyczyła wyrównania emerytury za okres od 10 lipca 201 r. do 31 maja 2012 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu, po rozpoznaniu odwołania A. M. , wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. (sygn.. akt III U 637/12): - w pkt I zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do ponownego ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcy, począwszy od dnia 10 lipca 2012 r., przy wwpw świadczenia wynoszącego 71,04%, - w pkt II ustalił prawo odwołującego do ustawowych odsetek za opóźnienie w wypłacie tak określonego świadczenia, liczonych od dnia 10 lipca 2011 r. do dnia zapłaty. - w pkt III zaś, w pozostałym zakresie odwołanie oddalił. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu ustalił, że wnioskodawca A. M. ur. (...) , w okresie od 24 kwietnia 1995 r. do 10 lipca 2011 r. pobierał świadczenie rentowe (ostatnio -od dnia 1 listopada 2004 r.- była to renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy). Następnie zaś w związku z ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego nabył prawo do emerytury. Początkowo wysokość świadczenia rentowego wnioskodawcy ustalona była w oparciu o wwpw obliczony z 6-ciu kolejnych lat kalendarzowych (1982-1987), który wyniósł 44,18%. W dniu 28 marca 2011 r. A. M. wystąpił o przeliczenie renty z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia w oparciu o art. 15 ust. 2a ustawy emerytalno – rentowej, przedkładając jednocześnie zarówno legitymację ubezpieczeniową, świadectwo pracy z (...) Zakładów (...) , jak i angaże z okresu zatrudnienia u wyżej wymienionego pracodawcy z dnia 30 kwietnia 1970 r. i z dnia 1 kwietnia 1973 r. określające wynagrodzenia zasadnicze w stałej stawce miesięcznej (odpowiednio 2.400 zł i 2.600 zł ), jak też z dnia 24 czerwca 1969 r., gdzie wynagrodzenie określone zostało wg stawki godzinowej 9,50 zł/h plus 30% premia. W efekcie powyższego doszło także do wykazania przez wnioskodawcę dodatkowych –nie uwzględnionych dotąd w wymiarze świadczenia- okresów składkowych i nieskładkowych. Ostatecznie decyzją z dnia 21 maja 2011 r. organ rentowy dokonał ponownego ustalenia wysokości renty A. M. , gdzie wwpw ustalony został na poziomie 48,65 % z 20-stu lat kalendarzowych z całego okresu zatrudnienia, zaś wymiar okresów składkowych wyniósł 17 lat, 11 miesięcy i 29 dni i 10 miesięcy i 20 dni okresów nieskładkowych. Kolejną decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r. organ rentowy ponownie zweryfikował wysokość renty odwołującego przy wwpw równym 54,62 z%, aby ostatecznie w decyzji z dnia 29 czerwca 2011 r. (przy zgłoszonym przez wnioskodawcę w dniu 15 czerwca 2011 r. żądaniu ustalenia wysokości wynagrodzeń również w oparciu o przedłożone przez niego angaże) wskaźnika ten ustalić na poziomie 60,06 %. Ta decyzja ZUS stała się przedmiotem kontroli sądowej w sprawie o sygn. akt III U 617/11 Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu ,który prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. oddalił odwołanie z jednoczesnym jednak zobowiązaniem ZUS do ponownego rozpoznania wniosku A. M. o przeliczenie świadczenia, przy wskazaniu na otrzymywane przez niego wynagrodzenia w latach 1970-1973. W konsekwencji zaś powyższego wydana została – zaskarżona w niniejszym postępowaniu – decyzja ZUS z dnia 30 kwietnia 2012 r. , w której organ rentowy ponownie ustalił tak wysokość renty jak i emerytury wnioskodawcy (począwszy od 1 czerwca 2011 r.), przyjmując w podstawie wymiaru wwpw wynoszący 60,06 % a obliczony z 20-stu lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia, w tym także z lat 1970-1973 tj. z okresu zatrudnienia A. M. w (...) Zakładach (...) . W odniesieniu do tego okresu ZUS przyjął w podstawie wymiaru świadczenia wynagrodzenia w stałej stawce miesięcznej wynagrodzenia zasadniczego wnioskodawcy określone angażami z dnia 30 kwietnia 1970 r. i 1 kwietnia 1973 r.- za okres od 1 maja 1970 r. do końca 1973 r.- zaś za cztery pierwsze miesiące 1970 r. obowiązujące wówczas miesięczne wynagrodzenie minimalne. W sytuacji zaś uwzględnienia wysokości wynagrodzeń wg. stawki godzinowej określonej w angażu z dnia 24 czerwca 1969 r. (9,50 zł/h), wynagrodzenie za wyżej wskazany okres czterech miesięcy wyniosłoby 7.353 zł, co ostatecznie skutkowałoby zwiększeniem wwpw świadczenia do poziomu 71,04 % (powyższe ustalone zostało w oparciu o nie kwestionowane przez wnioskodawcę symulacyjne wyliczenie ZUS). Równocześnie opierając się na zapisach z legitymacji ubezpieczeniowej odwołującego, jak również zawartości jego akt osobowych z okresu zatrudnienia u wyżej wskazanego pracodawcy, Sąd I instancji ustalił, iż w okresie od 1 stycznia 1970 r. do 30 kwietnia 1970 r. A. M. - zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy - nie korzystał ze zwolnień lekarskich czy też z urlopów bezpłatnych. W świetle zaś powyższych ustaleń ,Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu uznał żądania odwołania za w pełni zasadne, a zaskarżoną decyzję ZUS za naruszającą prawo. Powołując bowiem w ocenie prawnej sprawy art. 111 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach o rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r/. Nr 153 poz. 1227 ze zm.), Sąd I instancji uznał, że w świetle zaoferowanych przez wnioskodawcę dowodów (w tym angaży i zapisów z legitymacji ubezpieczeniowej) istniały pełne podstawy do ponownego ustalenia wysokości pobieranego przez niego świadczenia, przy uwzględnieniu także osiągniętych w okresie od stycznia do kwietnia 1970 r. wynagrodzeń ustalanych wg stawki godzinowej , co ostatecznie prowadzić miało do przyjęcia wwpw na poziomie 71,04%. Z kolei fakt, iż pozwany organ rentowy był w dyspozycji tychże dowodów już w marcu 2011 r. (przy wyartykułowanym wprost we wniosku z dnia 15 czerwca 2011 r. żądaniu odwołującego uwzględnienia w podstawie wymiaru świadczenia wynagrodzeń określonych angażami) uzasadniał przyjęcie jego odpowiedzialności za zwłokę w prawidłowym ustaleniu wysokości emerytury zgodnie z ogólną zasadą wyrażona w art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (teksty jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1535 ze zm.), co czyniło zasadnym zgłoszone przez odwołującego żądanie wypłaty należności ubocznej (odsetek). W podstawie prawnej wyroku oprócz wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego ,powołany został art. 477 14 § 2 kpc , jak również § 1 tego przepisu – tu w odniesieniu do przyjętego w pkt III wyroku rozstrzygnięcia, przy stwierdzeniu, że przyznanie wnioskodawcy prawa do świadczenia emerytalnego w wysokości uwzgledniającej jego żądanie w pkt I wyroku i to od dnia 10 lipca 2011 r. czyni niezasadnym odrębnie jeszcze zagłoszone roszczenie przyznania prawa do wyrównania różnicy pomiędzy tak ustalonym świadczeniem, a tym wypłaconym przez ZUS. Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu ,w części dotyczącej uwzględnienia żądania wnioskodawcy wypłaty odsetek (pkt II wyroku) ,zaskarżony został przez pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. . W apelacji z dnia 7 lutego 2013 r. (v. k. 56-57) pozwany organ rentowy zarzucając naruszenie art. 118 ust 4 i 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach o rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r/. Nr 153 poz. 1227 ze zm.), w związku z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (teksty jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1535 ze zm.), przez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy ZUS jest odpowiedzialny za nieprawidłowe ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego wnioskodawcy, wnosił o zmianę zaskarżonej części wyroku poprzez oddalenie w tym zakresie odwołania wnioskodawcy. Jednocześnie – jak to określone przez skarżącego zostało z ostrożności procesowej - ewentualna zmiana mogłaby odnosić się do przyznania odsetek co najwyżej za okres od 6 września 2011 r. , przy uwzględnieniu terminu płatności świadczenia – do dnia 5-go każdego miesiąca i brzmienia wyżej powołanego art. 118 ust.. 4 i 5 ustawy emerytalno – rentowej. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący w szczególności akcentował, że w świetle obowiązujących go w 2011 r. (a więc w okresie kiedy zgłoszony został pierwszorazowy wniosek o przeliczenie świadczenia przy uwzględnieniu angaży) ograniczeń dowodowych w zakresie ustalania wysokości zarobków (§ 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń - Dz. U. Nr 10 poz. 49), nie miał możliwości prawnych do ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcy w oparciu o angaż określający stawkę godzinową jego wynagrodzenia, niezależnie od tego, iż nie dysponował również aktami osobowymi odwołującego na podstawie których, to dopiero Sąd I instancji ustalił, iż w spornym okresie czterech miesięcy 1970 r,. nie wystąpiły przerwy w pracy A. M. . W tej sytuacji – zdaniem apelującego ZUS – to dopiero zapadły w tej sprawie wyrok stanowił wyjaśnienie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji ,co jednocześnie zwalnia go z obowiązku wypłaty odsetek. Wnioskodawca A. M. w odpowiedzi na apelację z dnia 1 marca 2013 r. (v. k. 63-64) , wniósł o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznając apelację pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. zważył co następuje; Apelacja jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona bowiem część rozstrzygnięcia Sądu I instancji – wbrew stanowisku skarżącego – jest w ocenie tut. Sądu trafna i odpowiada prawu. Jak słusznie podkreśla pozwany ZUS dla przesądzenia zasadności roszczenia ubocznego wnioskodawcy (wypłaty odsetek), zasadniczą kwestią wymagającą przesadzenia było to, czy pozwany organ rentowy ponosi odpowiedzialność za opóźnienie w prawidłowym ustaleniu wysokości emerytury A. M. w rozumieniu art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (teksty jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1535 ze zm.), a więc czy począwszy od dnia nabycia przez w/w prawa do tego świadczenia tj. co najmniej od 10 lipca 2011 r. był władny ustalić jego wysokość w sposób ostatecznie przyjęty w pkt I zaskarżonego wyroku tj. m. innymi w oparciu o stawkę godzinową wynagrodzenia wnioskodawcy określoną w angażu z dnia 24 czerwca 1969 r. Niewątpliwie prawdą jest, iż obowiązujący do dnia 23 listopada 2011 r. § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10 poz. 49) stanowił w tym względzie pewne ograniczenie dowodowe przewidując, że środkiem dowodowym na wysokość zarobków stanowiącego podstawę wymiaru emerytury lub renty są dla pracowników wyłącznie zaświadczenia zakładów pracy (Rp-7) ,ewentualnie wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, nie mniej jednak nie można nie zauważać, iż cały ten akt prawny wydany został jeszcze w delegacji przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40 poz. 267 ze zm.). Tym samym jego zapisy w tym też przede wszystkim powołanego wyżej § 20 nie przystawały już do rozwiązań ustawy rewaloryzacyjnej z dnia 17 października 1991 r. (Dz. U. Nr 104 poz. 450 ze zm.) – tu art. 7, dając tym samym judykaturze podstawy do stwierdzenia o dopuszczalności innych jeszcze dowodów zastępczych i to już na etapie postępowania administracyjnego przed ZUS do ustalenia wysokości zarobku stanowiącego podstawę renty lub emerytury (tak m.in. w wyroku tut. Sądu Apelacyjnego z dnia 27 czerwca 1995 r. III AUr 177/95 OSA 1996/10/32). Tym bardziej uwaga ta stała się aktualna w odniesieniu do przepisów obowiązującej ustawy emerytalno – rentowej (art. 15), przy powszechnie znanych trudnościach w dokumentowaniu nie tylko wysokości wynagrodzenia ale nawet samego zatrudnienia z odległych okresów związanych z brakiem stosownych dokumentów (które – gdy idzie o dokumentację płacową - do końca 1990 r. podlegały zniszczeniu już po upływie 12 lat). To zaś niewątpliwie legło u podstaw uchylenia z dniem 23 listopada 2011 r. wyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., z jednoczesnym wejściem w życie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe (Dz. U. 237 poz. 1412), które w § 21 już wprost przewiduje możliwość uwzględniania przez ZUS przy ustaleniu wysokości wynagrodzenia zarówno zaświadczeń pracodawcy, legitymacji ubezpieczeniowej jak też każdego innego dokumentu na podstawie którego można ustalić wysokość tego wynagrodzenia. W międzyczasie zaś same władze Centrali ZUS dostrzegając ten problem w piśmie Wiceprezesa z dnia 14 lipca 1999 r. znak: (...) , zaleciły jednostkom organizacyjnym Zakładu brać pod uwagę przy ustalaniu wysokości wynagrodzeń w celu ustalenia podstawy wymiaru świadczeń emerytalno – rentowych, także dokumentację zastępczą w tym akta osobowe pracowników i informacje w nich zawarte wynikające np. z umów o pracę czy angaży. Tut. Sądowi w praktyce orzeczniczej znane są przypadki kiedy to Oddziały ZUS stosując się do tych zaleceń, ustalały między innymi także w oparciu o angaże ze stawka godzinową wysokość wynagrodzeń służących do ustalenia wysokości podstawy wymiaru świadczenia (i tu tytułem przykładu można wskazać na sprawę o sygn. akt III AUa 769/00). Reasumując z tych to więc względów należało skłonić się do stanowiska Sądu i instancji co do tego, iż w dacie kiedy wnioskodawca A. M. po raz pierwszy sformułował wprost żądanie przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia z uwzględnieniem angaży tj. w dniu 15 czerwca 2011 r. pozwany organ rentowy był władny samodzielnie ustalić wysokość wynagrodzeń ,w tym wypadku z lat 1970-1973 , przy braku stosownego zaświadczenia Rp-7 i wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej w oparciu o dokumentację zastępcza w tym więc wypadku w oparciu m.in. o angaże i dodatkowo akta osobowe wnioskodawcy, które przecież pozwany ZUS mógł w każdym czasie pozyskać , a do czego obligował go zresztą art. 7 kpa tu w związku z art. 124 ustawy emerytalno – rentowej . Co więcej należy w tym miejscu zauważyć ,że pomimo podnoszonych w apelacji formalnych ograniczeń dowodowych, tak też postąpił pozwany ZUS w części odnoszącej się do uwzględnienia angaży wnioskodawcy z dnia 30 kwietnia 1970 r. i 1 kwietnia 1973 r. określających wynagrodzenie zasadnicze odwołującego w stałej stawce miesięcznej, a przecież i w tym przypadku nie dysponował dowodem na stałą obecność w pracy A. M. w w/w okresie. Odnotować też przyjdzie ,że sam ustawodawca wprowadzając z dniem 1 stycznia 2009r. do ustawy emerytalno – rentowej art. 15 ust. 2a oparł się na swoistej fikcji stałej tej obecności przy jedynie wykazanym fakcie zatrudnienia. Konkludując stwierdzić więc należy , że nie było żadnych przeszkód aby pozwany ZUS co najmniej przy potwierdzeniu prawa wnioskodawcy do emerytury, a więc od dnia 10 lipca 2011 r. prawidłowo ustalił wysokość tego świadczenia przy wwpw równym 71,04% tj. przy uwzględnieniu również angażu z dnia 24 czerwca 1969 r. określającego stawkę godzinową wynagrodzenia wnioskodawcy, mając tu na względzie potwierdzony choćby legitymacją ubezpieczeniową fakt zatrudnienia w/w w pełnym wymiarze czasu pracy jak i powszechnie obowiązujący wówczas wymiar czasu pracy (8 godzin dziennie i 46 godzin tygodniowo ustalony do czasu wejścia w życie Kodeksu pracy , przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 1919 r. o czasie pracy w przemyśle i handlu - tekst jedn. Dz. U. z 1933r. Nr 94 poz. 734 ze zm.). Skoro więc tak się nie stało to - jak słusznie uznał to Sąd I instancji – zaistniały przewidziane w art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (teksty jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1535 ze zm.), przesłanki do uwzględnienia roszczenia ubocznego (wypłaty odsetek) wnioskodawcy. Również sam określony przez Sąd I instancji sposób naliczania tych odsetek nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości (zupełnie niezrozumiałe jest zaprezentowane w apelacji stanowisko skarżącego o możliwości podjęcia ich wypłaty dopiero od dnia 6 września 2011 r.), skoro ,tak jak podniesiono to wyżej ,żądanie przeliczenia i to jeszcze renty w oparciu o angaże zgłoszone zostało przez odwołującego jeszcze w dniu 15 czerwca 2011 r., zaś wydana w efekcie tego decyzja przeliczająca świadczenie już od 1 czerwca 2011 r. m.in. nie uwzględniała spornego angażu. Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów- z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych- na podstawie art. 385 kpc orzeczono jak w sentencji. (...) 1. (...) 2. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI