III AUA 206/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wypłaty gwarantowanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) po śmierci emeryta B. M. na rzecz jego małżonki M. M. ZUS argumentował, że świadczenie jest nienależne, ponieważ zmarły pobierał emeryturę częściową, a jego subkonto zostało zamknięte. Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał odwołanie M. M. za uzasadnione i nakazał ZUS dokonanie wypłaty. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zmarły spełnił przesłanki do wypłaty gwarantowanej, w tym posiadał subkonto, a pobieranie emerytury częściowej nie stanowi negatywnej przesłanki. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację ZUS, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że prawo do wypłaty gwarantowanej powstaje, gdy emeryt pobierał świadczenie emerytalne (nawet po zamknięciu subkonta i przeniesieniu środków do FUS), a śmierć nastąpiła w ciągu trzech lat od pierwszej wypłaty emerytury. Sąd odwoławczy powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, które potwierdza, że zamknięcie subkonta nie pozbawia prawa do wypłaty gwarantowanej, jeśli pozostałe warunki są spełnione. Sąd Apelacyjny zasądził od ZUS na rzecz M. M. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa do wypłaty gwarantowanej po śmierci emeryta, nawet w sytuacji zamknięcia subkonta i przeniesienia środków do FUS, zgodnie z interpretacją przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wypłatą gwarantowaną i zasadami funkcjonowania subkont w systemie ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do wypłaty gwarantowanej powstaje, gdy zmarły emeryt pobierał emeryturę częściową, a jego subkonto zostało zamknięte i środki przeniesione do FUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do wypłaty gwarantowanej powstaje, jeśli zmarły emeryt posiadał subkonto, a śmierć nastąpiła w ciągu trzech lat od pierwszej wypłaty emerytury, nawet jeśli subkonto zostało zamknięte i środki przeniesione do FUS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące wypłaty gwarantowanej nie uzależniają jej od istnienia aktywnego subkonta w momencie śmierci emeryta, lecz od spełnienia innych przesłanek, takich jak posiadanie subkonta w przeszłości i śmierć w określonym terminie od pierwszej wypłaty emerytury. Zamknięcie subkonta i przeniesienie środków do FUS nie pozbawia prawa do tego świadczenia.
Czy pismo ZUS odmawiające wypłaty świadczenia stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pismo zawierające rozstrzygnięcie organu rentowego, podstawę prawną i uzasadnienie, nawet jeśli nie zostało formalnie nazwane decyzją, jest traktowane jako decyzja administracyjna, od której przysługuje odwołanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał pismo ZUS za decyzję, ponieważ zawierało ono rozstrzygnięcie merytoryczne, podstawę prawną i uzasadnienie, co pozwalało na jego zaskarżenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r. FUS art. 25b § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zakład informuje emeryta, który nabył prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego lub miał ustalone prawo do okresowej emerytury kapitałowej, posiadał subkonto i nie pobiera okresowej emerytury kapitałowej, o możliwości wskazania osób uposażonych do wypłaty gwarantowanej po śmierci.
u.e.r. FUS art. 25b § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wypłata gwarantowana jest ustalana jako różnica między środkami na subkoncie a iloczynem liczby pełnych miesięcy od pierwszej wypłaty emerytury do śmierci i 1/37 kwoty na subkoncie.
u.e.r. FUS art. 25b § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba uposażona nabywa prawo do wypłaty gwarantowanej, jeżeli śmierć emeryta nastąpiła w okresie trzech lat od miesiąca, od którego po raz pierwszy wypłacono emeryturę.
u.s.u.s. art. 40a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje prowadzenie przez ZUS subkonta w ramach konta ubezpieczonego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie subkonta w przeszłości i śmierć emeryta w ciągu 3 lat od pierwszej wypłaty emerytury są kluczowymi przesłankami do wypłaty gwarantowanej. • Zamknięcie subkonta i przeniesienie środków do FUS nie pozbawia prawa do wypłaty gwarantowanej. • Pobieranie emerytury częściowej nie jest negatywną przesłanką do wypłaty gwarantowanej. • Interpretacja przepisów przez ZUS była błędna i niezgodna z literalnym brzmieniem prawa oraz utrwalonym orzecznictwem.
Odrzucone argumenty
Wypłata gwarantowana jest nienależna, ponieważ zmarły emeryt pobierał emeryturę częściową, a jego subkonto zostało zamknięte. • Środki z OFE i subkonta zostały w całości przeniesione na fundusz emerytalny FUS, a subkonto zostało zamknięte, co uniemożliwiało wskazanie osób uposażonych.
Godne uwagi sformułowania
środki te zostały wliczone do emerytury powszechnej • pobieranie emerytury częściowej nie stanowi negatywnej przesłanki do powstania uprawnienia do wypłaty gwarantowanej • nie ma powiązania wypłaty gwarantowanej z istnieniem aktywnego OFE i indywidualnego subkonta • wypłata gwarantowana została wprowadzona właśnie dlatego, że zgon emeryta w okresie do trzech lat od nabycia prawa do emerytury powszechnej, skutkuje niewykorzystaniem zgromadzonych przez niego środków w toku całej aktywności zawodowej.
Skład orzekający
Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do wypłaty gwarantowanej po śmierci emeryta, nawet w sytuacji zamknięcia subkonta i przeniesienia środków do FUS, zgodnie z interpretacją przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wypłatą gwarantowaną i zasadami funkcjonowania subkont w systemie ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia pośmiertnego, którego przyznanie było kwestionowane przez ZUS z powodu technicznych aspektów systemu (zamknięcie subkonta), co jest częstym problemem dla obywateli. Rozstrzygnięcie sądu jest korzystne dla ubezpieczonych.
“Czy ZUS może odmówić wypłaty gwarantowanej po śmierci emeryta, bo jego subkonto zostało zamknięte? Sąd odpowiada!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.