III AUa 20/13

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-07-03
SAOSPracyubezpieczenia społeczneŚredniaapelacyjny
pełnomocnik z urzęduskarga kasacyjnakoszty sądowesytuacja materialnaKodeks postępowania cywilnegoSąd Najwyższyprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu do skargi kasacyjnej, uznając, że wnioskodawca posiada wystarczające dochody.

S. K. wniósł o przyznanie pełnomocnika z urzędu do skargi kasacyjnej, powołując się na trudną sytuację materialną i brak umiejętności samodzielnego prowadzenia sprawy. Sąd Apelacyjny, analizując oświadczenie o stanie majątkowym, stwierdził, że wnioskodawca otrzymuje stałą emeryturę, a jego wydatki nie przewyższają dochodów. W związku z tym odmówiono ustanowienia pełnomocnika z urzędu, powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące zastępstwa procesowego i przesłanek przyznania pomocy prawnej z urzędu.

Wnioskodawca S. K. zwrócił się do Sądu Apelacyjnego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Jako powód podał swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu ustanowienie pełnomocnika z wyboru, a także brak umiejętności samodzielnego prowadzenia sprawy. Do wniosku dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sąd Apelacyjny, rozpatrując wniosek, przypomniał, że instytucja pełnomocnika z urzędu ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom najuboższym, gdy udział profesjonalnego pełnomocnika jest niezbędny. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego jest obowiązkowe w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Jednakże, przyznanie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej wymaga zbadania przesłanek z art. 117 k.p.c. Sąd stwierdził, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wysokości 2.307,75 zł miesięcznie, a jego miesięczne wydatki nie przekraczają tego dochodu. W ocenie Sądu, nie można uznać, że ponoszenie kosztów profesjonalnej reprezentacji naraziłoby wnioskodawcę i jego rodzinę na uszczerbek. Sąd podkreślił również ugruntowane stanowisko doktryny, że strona wchodząca w spór powinna przewidywać koszty postępowania i zapewnić środki na ich pokrycie. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu do skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ale wymaga to spełnienia przesłanek z art. 117 § 2 i 5 k.p.c., w tym wykazania braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania oraz uznania przez sąd potrzeby udziału adwokata lub radcy prawnego.

Uzasadnienie

Sąd zbadał oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawcy i stwierdził, że posiada on stałe dochody (emerytura), które nie są niższe od jego wydatków. W związku z tym uznał, że nie zachodzi przesłanka uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a tym samym odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 117 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.

k.p.c. art. 117 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

k.p.c. art. 117 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uwzględni wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 87¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, także w zakresie czynności podejmowanych przed sądem niższej instancji.

k.p.c. art. 117 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu (emerytura) w kwocie przewyższającej jego miesięczne wydatki, co wyklucza możliwość uznania uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna wnioskodawcy. Brak umiejętności samodzielnego prowadzenia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

instytucja pełnomocnika z urzędu ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom najuboższym strona wdająca się w spór sądowy winna przewidzieć koszty prowadzenia postępowania i zapewnić środki na ich pokrycie

Skład orzekający

Marta Sawińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy strona posiada wystarczające dochody."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji wniosku o pełnomocnika z urzędu do skargi kasacyjnej, ale zasady oceny sytuacji materialnej są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania pomocy prawnej z urzędu, ale pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 20/13 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: SSA Marta Sawińska Protokolant: starszy inspektor sądowy Dorota Cieślik po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o wysokość świadczenia na skutek wniosku S. K. w przedmiocie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu p o s t a n a w i a : o d m ó w i ć S. K. ustanowienia pełnomocnika z urzędu do skargi kasacyjnej. SSA Marta Sawińska UZASADNIENIE W dniu 14 czerwca 2013r. S. K. wniósł o przyznanie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w celu wniesieni a skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu Sadu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 czerwca 2013r., sygn. III AUa 20/13. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie potrafi sam prowadzić własnej sprawy. Wnioskodawca wraz z wnioskiem przedłożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Sąd Apelacyjny postanowił odmówić S. K. ustanowienia pełnomocnika z urzędu do skargi kasacyjnej. Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że instytucja pełnomocnika z urzędu ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom najuboższym, które nie mają żadnych możliwości gromadzenia środków pieniężnych i tylko wówczas, jeżeli Sąd uzna udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie za konieczny. Wskazać należy również tytułem wstępu, że zgodnie z art. 87 1 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Powyższy wymóg nie sanuje jednak obligatoryjnego przyznawania stronie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej. W takim przypadku Sąd musi badać zawsze przesłanki z art. 117 § 2 i 5 k.p.c. Przechodząc zatem do omówienia wskazanego powyżej art. 117 k.p.c. wskazać należy, że zgodnie z jego § 1 strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 117 § 2 k.p.c. osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny ( art. 117 § 5 k.p.c. ). Wnioskodawca wraz z wnioskiem przedłożył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, z którego jednoznacznie wynika, że posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury (2.307,75 zł. miesięcznie). Jednocześnie wnioskodawca wskazał stałe wydatki na utrzymanie swoje i rodziny, które w wymiarze miesięcznym nie przewyższają uzyskiwanego miesięcznie dochodu. Powyższe przesądza o braku możliwości uznania, że wnioskodawca nie posiada stałego dochodu i jakikolwiek wydatek na jej profesjonalną reprezentację przed Sądem przyczyni się do uszczerbku dla niego i jego rodziny. Są Apelacyjny wskazuje jednocześnie na ugruntowane stanowisko doktryny, że strona wdająca się w spór sądowy winna przewidzieć koszty prowadzenia postępowania i zapewnić środki na ich pokrycie. Sąd Apelacyjny nie znajduje precedensu w orzecznictwie i doktrynie w zakresie tego stanowiska i w pełni je podziela. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 117 § 4 k.p.c. a contrario należało orzec jak w sentencji postanowienia. SSA Marta Sawińska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI