III AUA 1978/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUbezpieczona A. S. odwołała się od decyzji ZUS, która ustaliła, że nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w lipcu 2015 roku z powodu jednodniowego opóźnienia w zapłacie składki. Skarżąca argumentowała, że przelew internetowy zleciła w terminie, a opóźnienie wynikało z zaksięgowania dzień później. Sąd Okręgowy w Elblągu zmienił decyzję ZUS, uznając, że ubezpieczona podlegała ubezpieczeniu, a opóźnienie było usprawiedliwione niedopatrzeniem. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepis zezwalający na opłacenie składki po terminie wymaga sprawiedliwych kryteriów, a nie pełnej dowolności organu rentowego, i że należy brać pod uwagę uzasadnione przypadki. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelację ZUS, uznał ją za bezzasadną. Sąd Apelacyjny nie zgodził się z oceną prawną Sądu Okręgowego, stwierdzając, że w stanie faktycznym sprawy nie doszło do przekroczenia ustawowego terminu płatności składki. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że ubezpieczona złożyła dyspozycję przelewu w ustawowym terminie (10 sierpnia 2015 r.), a zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 60 § 1 pkt 2) za termin dokonania zapłaty w obrocie bezgotówkowym uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika. Sąd Apelacyjny podkreślił, że skuteczność wpłaty nie jest uzależniona od daty wpływu na konto ZUS, a instytucje obsługujące wpłaty są zobowiązane do niezwłocznego transferu środków. W związku z tym Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając, że ubezpieczona podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w lipcu 2015 roku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że terminowość wpłaty składek w obrocie bezgotówkowym jest związana z datą obciążenia rachunku bankowego płatnika, a nie datą wpływu na konto ZUS.
Dotyczy głównie sytuacji, gdy płatność jest realizowana w formie przelewu bankowego i występuje jednodniowe opóźnienie w zaksięgowaniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy złożenie dyspozycji przelewu składki na ubezpieczenie chorobowe w ostatnim dniu ustawowego terminu, mimo późniejszego zaksięgowania na koncie ZUS, jest równoznaczne z terminowym opłaceniem składki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie dyspozycji przelewu w terminie jest równoznaczne z terminowym opłaceniem składki, a terminem dokonania zapłaty w obrocie bezgotówkowym jest dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na przepisach Ordynacji podatkowej (art. 60 § 1 pkt 2) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 47 ust. 8), zgodnie z którymi terminem zapłaty jest dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika, a nie dzień wpływu środków na konto ZUS. Skuteczność wpłaty nie jest uzależniona od daty zaksięgowania na koncie organu rentowego.
Czy jednodniowe opóźnienie w zaksięgowaniu składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, wynikające z niedopatrzenia lub 'gapiostwa' przedsiębiorcy, może być podstawą do odmowy wyrażenia zgody na opłacenie składki po terminie?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy, gdzie opóźnienie było jednodniowe i wynikało z niedopatrzenia, a nie ze specjalnego działania mającego na celu uniknięcie płatności, sąd uznał, że ubezpieczona podlegała ubezpieczeniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przepis zezwalający na opłacenie składki po terminie wymaga sprawiedliwych kryteriów, a nie pełnej dowolności organu rentowego. Podkreślono, że należy brać pod uwagę uzasadnione przypadki, a jednodniowe opóźnienie wynikające z niedopatrzenia, zwłaszcza gdy jest to pierwszy taki przypadek, nie powinno automatycznie prowadzić do wyłączenia z ubezpieczenia. Sąd Apelacyjny jednak ostatecznie uznał, że nie doszło do przekroczenia terminu, co uczyniło kwestię zgody na opłacenie po terminie drugorzędną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. | instytucja | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W uzasadnionych przypadkach ZUS może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie. Sąd Apelacyjny uznał, że nie doszło do przekroczenia terminu, co czyniło ten przepis drugorzędnym.
u.s.u.s. art. 47 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa termin płatności składek dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie - do 10 dnia następnego miesiąca.
o.p. art. 60 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Za termin dokonania zapłaty podatku (i składek) w obrocie bezgotówkowym uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika na podstawie polecenia przelewu.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 47 § ust. 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Instytucje obsługujące wpłaty składek są zobowiązane do niezwłocznego transferu środków.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym mogą dobrowolnie podlegać ubezpieczeniu chorobowemu.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku, jeśli zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych nastąpiło w terminie.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Nieopłacenie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe skutkuje ustaniem tego ubezpieczenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonej decyzji.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyznania faktów, którym strona nie zaprzeczyła.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie dyspozycji przelewu składki w terminie jest równoznaczne z terminową zapłatą, niezależnie od daty zaksięgowania na koncie ZUS. • Termin dokonania zapłaty w obrocie bezgotówkowym to dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika. • Jednodniowe opóźnienie w zaksięgowaniu składki, wynikające z niedopatrzenia, nie powinno automatycznie prowadzić do utraty ubezpieczenia, zwłaszcza gdy jest to pierwszy taki przypadek.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w zaksięgowaniu składki na koncie ZUS oznacza przekroczenie terminu płatności. • Brak profesjonalizmu i staranności przedsiębiorcy (np. zlecenie przelewu w nocy, 'gapiostwo') uzasadnia odmowę zgody na opłacenie składki po terminie. • Nieterminowe opłacanie składek w przeszłości i wyrejestrowanie z ubezpieczenia świadczą o braku należytej staranności.
Godne uwagi sformułowania
termin dokonania zapłaty składek należało uznać dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika, nie zaś dzień wpływu należności na rachunek pozwanego • nie doszło do przekroczenia ustawowego terminu płatności składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe • z powodu gapiostwa
Skład orzekający
Maciej Piankowski
przewodniczący
Grażyna Czyżak
sędzia
Aleksandra Urban
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że terminowość wpłaty składek w obrocie bezgotówkowym jest związana z datą obciążenia rachunku bankowego płatnika, a nie datą wpływu na konto ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy płatność jest realizowana w formie przelewu bankowego i występuje jednodniowe opóźnienie w zaksięgowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących terminów płatności, zwłaszcza w kontekście płatności elektronicznych, co ma praktyczne znaczenie dla wielu przedsiębiorców.
“Czy jednodniowe opóźnienie w zaksięgowaniu składki ZUS oznacza utratę ubezpieczenia? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.