III AUa 197/12

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-04-11
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturaZUSprzeliczenieubezpieczenia społeczneprawo pracystaż pracywniosek

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że ZUS nie miał obowiązku z urzędu przeliczać emerytury bez złożenia przez wnioskodawcę stosownego wniosku.

Wnioskodawca L.K. domagał się przeliczenia emerytury od daty jej przyznania, argumentując, że ZUS wiedział o jego dalszym zatrudnieniu i nie pouczył go o możliwości przeliczeń. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że postępowanie w sprawie przeliczenia świadczenia wszczyna się na wniosek strony, a wcześniejsze informacje nie obligowały organu rentowego do działania z urzędu.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację L.K. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia emerytury. Wnioskodawca zarzucał organowi rentowemu, że wiedział o jego dalszym zatrudnieniu od momentu złożenia wniosku o emeryturę, nie pobierał zasiłków chorobowych, nie odbywał służby wojskowej ani nie korzystał z urlopu bezpłatnego, a mimo to nie pouczył go o możliwości przeliczeń. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach, postępowanie w sprawie świadczeń wszczyna się na wniosek, co dotyczy również przeliczeń. Organ rentowy nie był zobowiązany do przeliczenia emerytury z urzędu, nawet jeśli wnioskodawca zaznaczył, że pozostaje w zatrudnieniu. Dopiero wniosek z kwietnia 2011 r. zawierał konkretne informacje pozwalające na przeliczenie świadczenia, uwzględniając staż do grudnia 2010 r. Sąd odrzucił argumenty o obowiązku pouczania przez ZUS oraz o błędnym rozumieniu pojęć związanych z zatrudnieniem, wskazując, że roszczenie wnioskodawcy było sprzeczne z przepisami prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie ma takiego obowiązku. Postępowanie w sprawie świadczeń, w tym przeliczeń, wszczyna się na wniosek strony.

Uzasadnienie

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS jasno stanowi, że postępowanie wszczyna się na wniosek osoby uprawnionej. Nawet jeśli wnioskodawca zaznaczył, że pozostaje w zatrudnieniu, nie obliguje to organu rentowego do przeliczenia świadczenia z urzędu. Strona ma obowiązek złożyć konkretny wniosek i przedstawić dowody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.

Strony

NazwaTypRola
L. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjastrona pozwana

Przepisy (6)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 116 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Postępowanie w sprawie emerytur i rent wszczyna się na wniosek osoby uprawnionej, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dotyczy to również wniosków o przeliczenie świadczenia.

ustawy art. 133 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie ponownego przeliczenia wysokości świadczenia, podwyższone świadczenie wypłaca się najwcześniej od pierwszego dnia miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach... art. 113

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ponowne ustalenie wysokości emerytury lub renty poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas okresów składkowych lub nieskładkowych następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt lub rencista pozostaje w ubezpieczeniu.

ustawy art. 6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawy art. 7

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie świadczeń, w tym przeliczeń, wszczyna się na wniosek strony. Organ rentowy nie ma obowiązku przeliczać świadczenia z urzędu, nawet jeśli wnioskodawca pozostaje w zatrudnieniu. Wnioskodawca nie wykazał błędu organu rentowego, który uzasadniałby przeliczenie od daty przyznania emerytury. Podwyższone świadczenie wypłaca się najwcześniej od pierwszego dnia miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy powinien z urzędu przeliczyć emeryturę, wiedząc o dalszym zatrudnieniu wnioskodawcy. Organ rentowy powinien pouczyć wnioskodawcę o możliwości przeliczeń świadczenia. Pracodawca wysyłał systematycznie informacje do organu rentowego, co powinno skutkować działaniem z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność, iż wnioskodawca składając wniosek o emeryturę zaznaczył, że pozostaje nadal w zatrudnieniu nie obligowała organu rentowego do dokonywania jakichkolwiek przeliczeń z urzędu Wyłącznie strona winna złożyć konkretny wniosek i dowody na poparcie swoich twierdzeń, wskazując w jakim kierunku winno być przeliczone świadczenie. To strona należycie prowadząca własne sprawy w razie wątpliwości winna zwrócić się o udzielenie stosownej informacji, a następnie złożyć prawidłowy wniosek ze wskazaniem dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Skład orzekający

Maria Pietkun

przewodniczący-sprawozdawca

Irena Różańska-Dorosz

sędzia

Janina Cieślikowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku złożenia wniosku o przeliczenie świadczeń emerytalnych i rentowych oraz brak obowiązku działania organu rentowego z urzędu w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia przeliczania emerytur i obowiązków ZUS, co jest interesujące dla wielu osób pobierających świadczenia.

Czy ZUS musi sam przeliczyć Twoją emeryturę? Sprawdź, kiedy potrzebny jest Twój wniosek!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 197/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Pietkun (spr.) Sędziowie: SSA Irena Różańska-Dorosz SSA Janina Cieślikowska Protokolant: Monika Horabik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku L. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o wysokość świadczenia na skutek apelacji L. K. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt VIII U 1023/11 oddala apelację. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 października 2011 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy L. K. od decyzji strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 20 maja 2011 r. o przeliczenie emerytury od dnia kwietnia 2010 r. Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy oparł na ustaleniach i rozważaniach prawnych, które Sąd Apelacyjny uznaje jako własne. Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca zarzucając, że organ rentowy już od momentu złożenia wniosku o emeryturę wiedział, że pozostaje on w zatrudnieniu, nie pobierał zasiłków chorobowych, nie odbywał służby wojskowej i nie korzystał z urlopu bezpłatnego. Pracodawca systematycznie informacje wysyłał do organu rentowego. Przyznając emeryturę ZUS nie pouczył wnioskodawcy o możliwych przeliczeniach świadczenia i potrzebie składania wniosków. Skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania. Sąd Apelacyjny zważył. Apelacja wnioskodawcy jest niezasadna, a podniesione w niej zarzuty chybione. Sąd I instancji poczynił wymagane ustalenia, na ich podstawie wywiódł trafne wnioski, zastosował właściwe przepisy, dokonując poprawnej ich interpretacji. Z niewadliwych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że wnioskodawcy z dniem 1 kwietnia 2010 r. przyznano prawo do emerytury ustalając staż ubezpieczeniowy wynoszący 494 m-cy składkowych i 4 m-ce nieskładkowe, do których wliczono zatrudnienie do dnia 6 kwietnia 2010 r. w (...) spółce z o. o. w W. . Decyzja ZUS z dnia 27 maja 2005 r. uprawomocniła się. Okoliczność, iż wnioskodawca składając wniosek o emeryturę zaznaczył, że pozostaje nadal w zatrudnieniu nie obligowała organu rentowego do dokonywania jakichkolwiek przeliczeń z urzędu, oceny tej nie zmienia fakt opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. t.j. 2009/153/1227 ze zm.) postępowanie w sprawie wszczyna się na wniosek osoby uprawnionej, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższa reguła ustawowa dotyczy zarówno wniosków pierwszorazowych jak i kolejnych w tym w kwestii przeliczenia świadczenia. Wyłącznie strona winna złożyć konkretny wniosek i dowody na poparcie swoich twierdzeń, wskazując w jakim kierunku winno być przeliczone świadczenie. Z niewadliwych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że dopiero w dniu 19 kwietnia 2011 r. został złożony wniosek o doliczenie dalszych okresów składkowych i nieskładkowych. Wcześniejsze zaświadczenie złożone w dniu 24 marca 2011 r. wskazywało tylko na fakt zatrudnienia wnioskodawcy. Treść tego dokumentu była niewystarczająca, bowiem organ rentowy musi mieć podstawę, aby ustalić czy okresy składkowe nie zostały przerwane okresami nieskładkowymi w rozumieniu odpowiednio art. 6 i 7 powołanej ustawy. Dopiero zaświadczenie z kwietnia 2011 r. zawierało konkretną informację, że wnioskodawca nie przebywał na zasiłkach chorobowych ani nie korzystał z urlopu bezpłatnego w 2010 r. Powyższe okoliczności dały podstawę do przeliczenia emerytury przy uwzględnieniu stażu do dnia 31 grudnia 2010 r. w rozmiarze 503 m-cy składkowych, bowiem do tej daty pracodawca podał prawidłowe informacje, nie wskazując, czy po 1 stycznia 2012 r. wnioskodawca korzystał z tych świadczeń. Organ rentowy dokonał przeliczenia zgodnie z art. 113 ustawy o emeryturach…, który to przepis stanowi, że ponowne ustalenie wysokości emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nieskładkowych, następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt lub rencista pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że w kwartale kalendarzowym ustało ubezpieczenie. Zgodnie natomiast z art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy w razie ponownego przeliczenia wysokości świadczenia, podwyższone świadczenie wypłaca się najwcześniej od pierwszego dnia miesiąca zgłoszenia wniosku o przeliczenie. W sprawie nie ma żadnych podstaw do zastosowania przepisu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy, który to przepis wymaga dla jego uruchomienia zaistnienia błędu organu rentowego. W świetle powyższych jednoznacznych przepisów nie ma podstaw do uznania roszczenia o przeliczenie świadczenia począwszy od daty przyznania prawa do emerytury. Nie ma podstaw prawnych aby organ rentowy miał obowiązek pouczać stronę o wszelkich możliwych wariantach przeliczenia świadczenia, w tym zakresie zarzuty stawiane organowi rentowemu są bezzasadne. To strona należycie prowadząca własne sprawy w razie wątpliwości winna zwrócić się o udzielenie stosownej informacji, a następnie złożyć prawidłowy wniosek ze wskazaniem dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Bezprzedmiotowe są twierdzenia apelacji co do niezrozumienia tożsamych pojęć zatrudnienia na czas nieokreślony lub nieoznaczony. Wskazać należy, iż roszczenie wnioskodawcy sprzeciwia się obowiązującej regulacji ustawowej, to nadto w odniesieniu do zasad logicznego rozumowania jest niewykonalne. Na dzień przyznania emerytury wnioskodawcy uznano okresy składkowe przypadające do tego dnia, w tej sytuacji zasadom racjonalnego rozumowania przeczy uznanie na dzień 1 kwietnia 2010 r. okresów przypadających po tej dacie a trwających do 31 grudnia 2010 r. W świetle powyższego, zaskarżona decyzja ZUS i wyrok Sądu Okręgowego zgodne są z prawem, co skutkuje oddalenie apelacji wnioskodawcy na podstawie art. 385 kpc jako niezasadnej. R.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI