III AUA 1920/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdził, że osoby wykonujące prace na podstawie umów nazwanych umowami o dzieło, w rzeczywistości podlegały obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu). Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił odwołania płatnika składek, uznając, że zawarte umowy były umowami o świadczenie usług (zlecenia), a nie umowami o dzieło. Sąd Apelacyjny, rozpatrując apelację płatnika dotyczącą konkretnie osoby D. D., zmienił zaskarżony wyrok. Kluczowym argumentem było to, że D. D., będąc uczniem do 26 roku życia, nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, nawet jeśli pomiędzy ukończeniem jednej szkoły a rozpoczęciem nauki w innej wystąpiła kilkumiesięczna przerwa. Sąd uznał, że zgodnie z powszechną wykładnią przepisów, osoba taka jest traktowana jako uczeń do 31 sierpnia danego roku, jeśli kontynuuje naukę w kolejnym roku szkolnym. W konsekwencji, D. D. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w spornym okresie, a płatnik składek wygrał apelację w tej części. Sąd Apelacyjny zasądził również od ZUS na rzecz płatnika koszty postępowania za drugą instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja umów cywilnoprawnych (dzieło vs. zlecenie) w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz interpretacja statusu ucznia dla celów ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów dotyczących statusu ucznia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa nazwana umową o dzieło, której przedmiotem są czynności faktyczne, takie jak demontaż, malowanie, montaż, kolportaż ulotek, powinna być kwalifikowana jako umowa o świadczenie usług (zlecenie) w rozumieniu przepisów prawa ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowy te nie zmierzają do osiągnięcia rezultatu w postaci dzieła, a jedynie do wykonania określonych czynności starannego działania, nie posiadają cech samodzielnego bytu i stanowią etap większej realizacji.
Uzasadnienie
Sąd analizował cechy umowy o dzieło (rezultat) i umowy zlecenia (staranność działania). Stwierdził, że czynności wykonywane przez zainteresowanych (demontaż, malowanie, montaż, kolportaż) nie miały charakteru dzieła, nie były samodzielnym bytem, a nacisk kładziono na szybkość wykonania, co przemawia za umową zlecenia.
Czy osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, będąca uczniem do 26 roku życia, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, jeśli pomiędzy ukończeniem jednej szkoły a rozpoczęciem nauki w innej wystąpiła przerwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoba ta kontynuuje naukę w kolejnym roku szkolnym, jest traktowana jako uczeń do 31 sierpnia danego roku i nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na powszechną wykładnię przepisów, zgodnie z którą uczeń kontynuujący naukę jest chroniony przepisami o statusie ucznia do 31 sierpnia, nawet jeśli między szkołami jest przerwa, pod warunkiem rozpoczęcia nauki w kolejnym roku szkolnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| D. D. | osoba_fizyczna | zainteresowany / ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | pozwany / organ rentowy |
Przepisy (18)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług.
u.s.u.s. art. 6 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wyłączenie z obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego uczniów do 26 roku życia wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia lub podobnej.
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe osób podlegających ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 13 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy.
u.s.u.s. art. 18 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców.
u.s.u.s. art. 20 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie wypadkowe.
u.s.u.s. art. 36 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych przez płatnika składek.
u.s.u.s. art. 41 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przekazywanie imiennych raportów miesięcznych przez płatnika składek.
Pomocnicze
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Jest to umowa rezultatu.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umowy o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zlecenia. Jest to umowa starannego działania.
k.c. art. 355 § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do działania w sposób należytej staranności.
k.c. art. 643
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące odbioru dzieła.
k.p.c. art. 302 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu z przesłuchania strony.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie odwołania.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu.
u.ś.o.z. art. 66 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Status ucznia D. D. do 26 roku życia, pomimo przerwy między szkołami, wyłącza go z obowiązku ubezpieczeń społecznych na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja umów jako umów o dzieło, a nie umów zlecenia (argumentacja Sądu Okręgowego). • Brak statusu ucznia D. D. w spornym okresie (argumentacja ZUS).
Godne uwagi sformułowania
Umowa o świadczenie usług to umowa starannego działania, podczas gdy umowa o dzieło jest umową rezultatu. • Przedmiotem umowy o dzieło jest zatem osiągnięcie z góry oznaczonego wyniku, podczas, gdy przedmiotem umowy o świadczenie usług jest jedynie staranne dążenie do osiągnięcia rezultatu, ale jego osiągnięcie nie należy do treści zobowiązania. • Dziełem nie można nazwać jakiegokolwiek rezultatu pracy. Aby można było mówić o wykonanej pracy jako o dziele, musi ono stanowić samodzielny materialny bądź niematerialny byt, a nie tylko etap większej realizacji. • Dla celów ubezpieczeń społecznych za uczniów do 31 sierpnia uznaje się także tych, którzy skończyli szkołę i rozpoczęli naukę w szkole, w której rok szkolny rozpoczyna się 1 września.
Skład orzekający
Grażyna Czyżak
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Mazur
sędzia
Lucyna Ramlo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów cywilnoprawnych (dzieło vs. zlecenie) w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz interpretacja statusu ucznia dla celów ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji przepisów dotyczących statusu ucznia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia umów o dzieło i zlecenie oraz jego konsekwencji ubezpieczeniowych, a także ważnej kwestii statusu ucznia w kontekście pracy.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Kiedy status ucznia chroni przed składkami ZUS?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.