III AUa 19/25

Sygn. akt III AUa 19/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Jacek Chaciński Protokolant: starszy sekretarz sądowy Urszula Goluch-Nikanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. w Lublinie sprawy M. T. (1) z udziałem K. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego na skutek apelacji M. T. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt VIII U 2011/23 I. zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 19 maja 2023 roku nr (...) w ten sposób, że ustala iż K. T. podlega od dnia 1 czerwca 2019 roku obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u M. T. (1) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) oraz zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. na rzecz M. T. (1) kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku do dnia zapłaty; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. na rzecz M. T. (1) , tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach postępowania do dnia zapłaty. Sygn. akt III AUa 19/25 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie M. T. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 19 maja 2023 r. oraz zasądził od M. T. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. kwotę 180 złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 19 maja 2023 roku, nr (...) , stwierdził, że K. T. u płatnika M. T. (1) : - nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik od dnia 1 czerwca 2019 roku; - podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba współpracująca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 1 czerwca 2019 roku do dnia 31 marca 2020 roku i od dnia 1 maja 2020 roku do dnia 9 stycznia 2022 roku. W uzasadnieniu organ przytoczył, że K. T. została zgłoszona M. T. (1) oraz K. T. są małżeństwem od (...) roku. W dniu 13 marca 2017 roku ustalili umownie rozdzielność majątkową. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w którym zamieszkują i wychowują dzieci. M. T. (1) ponosi wydatki związane z kredytem i opłatami za mieszkanie. Natomiast K. T. odpowiada za wyżywienie i utrzymanie siebie oraz dzieci (zeznania M. T. (1) k. 104v; zeznania K. T. k. 104v; umowa majątkowa małżeńska – akta osobowe k. 40) . M. T. (1) od 2014 roku prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą (...) , w ramach której zajmuje się doradztwem przy inwestycjach w sektor energetyki na terenie Polski. Obsługuje inwestorów zarówno z kraju, jak i z zagranicy. W zakres jego usług wchodzi też handel oraz pośrednictwo w handlu surowcami energetycznymi. Płatnik współpracuje z kilkunastoma podmiotami zewnętrznymi. Oprócz tego M. T. (1) jest wspólnikiem kilkunastu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, z czego część działa w ramach marki (...) . Główne miejsce świadczenia działalności znajduje się w budynku położonym przy ul. (...) w L. , gdzie spółki płatnika wynajmują przestrzeń biurową w lokalu usługowym typu „ (...) ”. Obsługą księgową i rachunkową działalności zajmuje się zewnętrzne biuro rachunkowe. M. T. (1) w ramach umowy z uczelnią wyższą okresowo zatrudniał stażystów oraz studentów do wykonania podstawowych czynności biurowych (zeznania M. T. (1) k. 51v-52, 75-75v; zeznania T. B. k. 73v-74; zeznania M. H. k. 74v) . Jedną ze spółek, którą współtworzył M. T. (1) , była spółka (...) (dalej, jako (...) ), gdzie początkowo był wspólnikiem wraz z żoną. K. T. w tej spółce jest ponadto zatrudniona od listopada 2019 roku na podstawie umowy o pracę w wymiarze ½ etatu i zajmuje się pozyskiwaniem środków unijnych oraz obsługą projektów. Siedziba spółki również znajduje się w lokalu przy ul. (...) w L. , w tym samym miejscu, gdzie przestrzeń wynajmują spółki z grupy (...) (zeznania M. T. (1) k. 51v, 75; zeznania K. T. k. 52v, 76) . W 2018 roku skala jednoosobowej działalności M. T. (1) zwiększyła się, miał więcej klientów oraz więcej obowiązków związanych z bieżącą obsługą administracyjną, w tym wytwarzaniem i odpowiednim kwalifikowaniem dokumentów na cele księgowe i podatkowe. Zwiększyła się także liczba wyjazdów związanych ze współpracą z klientami, co powodowało konieczność rezerwacji noclegów i wyznaczania optymalnej trasy podróży. Płatnik zaproponował swojej żonie stanowisko związane z realizowaniem tego rodzaju pracy. W tym czasie ubezpieczona wykonywała swoje obowiązki na rzecz spółki (...) w tym samym pomieszczeniu, co M. T. (1) (zeznania M. T. (1) k. 51v, 75; zeznania K. T. k. 52v, 76) . W dniu 31 maja 2019 roku M. T. (1) zawarł umowę o pracę z K. T. . Zgodnie z jej postanowieniami ubezpieczona została zatrudniona od dnia 1 czerwca 2019 roku na czas określony do dnia 31 sierpnia 2019 roku, na stanowisku przy obsłudze biura w wymiarze ¼ etatu, w systemie zadaniowego czasu pracy, za wynagrodzeniem w kwocie 1 200 złotych. Jako miejsce wykonywania pracy wskazano ul. (...) w L. . Od dnia 1 września 2019 roku strony zawarły umowę o pracę na czas nieokreślony. Na podstawie tej umowy także powierzono jej stanowisko przy obsłudze biura w wymiarze ¼ etatu. Zgodnie z postanowieniami umowy o pracę pracodawca powierzył ubezpieczonej wykonywanie obowiązków związanych z obsługą biura, kompletowaniem i segregowaniem dokumentów oraz planowaniem i drukowaniem materiałów na wyjazdy służbowe i spotkania, wyszukiwaniem informacji z zakresu określonego przez pracodawcę. Z tytułu zawartej umowy o pracę ubezpieczona otrzymywała wynagrodzenie wypłacane przelewem na konto (umowy o pracę – akta osobowe k. 40, zakres obowiązków – akta osobowe -k.40, szkolenie z zakresu bhp – akta osobowe k.40, dowody przelewu wynagrodzenia od lipca 2019 roku – k. 34-56 akt ZUS, listy płac -k.80-109 akt ZUS) . Po zawarciu umowy o pracę K. T. zaczęła współpracę z płatnikiem przy prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej. Praca ubezpieczonej polegała na obsłudze administracyjnej tej działalności. Była odpowiedzialna za ewidencję faktur, paragonów oraz segregację i obieg dokumentów z ich podziałem na rodzaj: kosztowe, związane z wyjazdami służbowymi oraz pozostałymi wydatkami niestanowiącymi kosztów uzyskania przychodu. Zajmowała się także organizacją hoteli oraz związanym z tym porządkowaniem faktur, jak również odnotowywała i rozpisywała trasy przejechane przez męża. Ubezpieczona kontaktowała się z płatnikiem telefoniczne oraz w drodze korespondencji e-mail. Kontakty były wykonywane na bieżąco, w zależności od potrzeby zorganizowania wyjazdu lub zaewidencjonowania dokumentu. Realizacja obowiązków nie była normowana, a czas przeznaczony na ich wykonanie wykazywany był w harmonogramie. Przed zatrudnieniem ubezpieczonej obiegiem dokumentów zajmował się M. T. (1) sam, gdyż przez pierwsze 4 lata miał bardzo mało klientów i osiągał małe przychody. Bardziej pracował nad marką i zajęciem pozycji na rynku. Na początku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej tak dużo nie podróżował, a jego główny klient (...) , początkowo miał inwestycję jedynie w województwie (...) . W 2018 roku rozpoczęły się 3 nowe inwestycje w L. , W. i W. . Wtedy zaczęły się regularne wyjazdy płatnika i powstała potrzeba zatrudnienia jego żony, aby on mógł się skupić na przedmiocie działalności (zeznania M. T. (1) k. 52, 75, 76, 104v; zeznania K. T. k. 52v, 76-76v; zeznania T. B. k. 74-74v; zeznania M. H. k. 75; korespondencja e-mail k. 57-75 akt ZUS) . W trakcie nieobecności K. T. z powodu zwolnienia lekarskiego w czasie ciąży płatnik przeniósł część przedmiotu swojej jednoosobowej działalności gospodarczej do spółek, w których zatrudnia łącznie kilkanaście osób. Przeniesienie dotyczyło zwłaszcza prowadzenia doradztwa przy dużych projektach (zeznania M. T. (1) k. 75v) . W dniu 10 stycznia 2022 roku K. T. zawarła umowę o pracę z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością . Na jej podstawie została zatrudniona na stanowisku project manager w wymiarze ½ etatu za wynagrodzeniem 5.635 zł brutto miesięcznie na czas nieokreślony (zeznania K. T. k. 52v, 76; umowa o pracę z 10.01.2022 roku wraz z aneksem z dnia 30 września 2022 roku i z dnia 9 lutego 2023 roku – akta ZUS) . Postępowania wyjaśniające prowadzone przez ZUS w (...) Sp. z o.o. i w (...) Sp. z o.o. nie wykazało żadnych nieprawidłowości. Wszystkie spółki i działalność gospodarcza płatnika M. T. (1) mają jedno wspólne biuro, i działają na tym samym terenie. Ubezpieczona mogła zatem pozwolić sobie na to, żeby wykonywać pracę w ramach 3 umów w sposób na tyle skoordynowany, aby wywiązywać się ze wszystkich swoich obowiązków (zeznania K. T. k. 52v, 76). Ustaleń faktycznych w sprawie Sąd dokonał na podstawie dowodów z przesłuchania odwołującego się M. T. (1) oraz ubezpieczonej K. T. , zeznań świadków, a także w oparciu o dowody z dokumentów. Zdaniem Sądu I instancji, zeznania świadków T. B. i M. H. nie potwierdzają okoliczności faktycznych, na jakie dowody te zostały powołane. Świadek T. B. współpracował z M. T. (1) na przełomie lat 2019/2020 i w tym czasie przebywał w lokalu biurowym wynajmowanym m.in. przez płatnika, gdzie również pracował w ramach swojej działalności. Świadek widział K. T. w tym miejscu, jednak powiązał to m.in. z jej aktywnością w ramach spółki (...) . Natomiast w toku zeznań T. B. kilkukrotnie i konsekwentnie wskazywał, że nie ma wiedzy co do wykonywania przez ubezpieczoną pracy na rzecz wnioskodawcy. Wprost przyznał, że nie interesował się tym, co robiła, jak również nie zauważył, aby płatnik sprawował wobec niej nadzór. Nie mógł też tego zauważyć, ponieważ wykonywał pracę w biurze do godziny 16:30, zaś zgodnie ze stanowiskiem strony odwołującej się K. T. wykonywała czynności na rzecz płatnika w godzinach wieczornych. Podobnie świadek M. H. nie przedstawił w toku zeznań okoliczności świadczących o zatrudnieniu pracowniczym ubezpieczonej. Jak sam wskazał w latach 2019-2020 roku był około 10 razy w biurze przy ul. (...) , dodatkowo tylko przez chwilę i nie był w stanie potwierdzić rodzaju obowiązków wykonywanych przez K. T. . Jednoznacznie stwierdził, że nie ma wiedzy, czy ubezpieczona była związana z firmą jej męża. Sąd podzielił zeznania wnioskodawcy M. T. (1) , podobnie jak ubezpieczonej K. T. . Były one ze sobą zgodne, przedstawiały jednolity obraz jak chodzi o okoliczności podjęcia pracy przez wnioskodawczynię i zakresu obowiązków. Zeznania te są wiarygodne i zostały przyjęte do ustaleń, co jednak nie jest równoznaczne z podzieleniem oceny prawnej zgodnej ze stanowiskiem strony odwołującej się. W toku przesłuchania M. T. (1) przedstawił strukturę organizacyjną prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej oraz wskazał, że jest współwłaścicielem innych podmiotów, które dzielą przestrzeń biurową z miejscem pracy ubezpieczonej w ramach spółki (...) . Płatnik wyjaśnił na czym polega jego działalność i przedstawił okoliczności nawiązania współpracy z małżonką z powodu wzrostu obowiązków. Jak rzeczowo przedstawił, konieczność powierzenia obsługi administracyjnej pozwoliła mu na skoncentrowanie się na bieżącej działalności operacyjnej. Zeznania pozwoliły też sprecyzować faktyczny zakres prac, który wykraczał poza powierzoną w umowie o pracę „obsługę biura”. Wynika z nich bowiem, że ubezpieczona zajmowała się kompleksowym zapewnieniem zaplecza administracyjnego dla działalności męża, na co oprócz porządkowania faktur składała się organizacja wyjazdów, czy odpowiednia kwalifikacja dokumentów celem dalszego rozliczenia przez biuro rachunkowe. Były to więc prace wykraczające poza obowiązki powierzane dotychczas stażystom i studentom. Płatnik wskazał też, że w czasie nieobecności żony przeniósł część przedmiotu działalności do swoich spółek. Ponadto w swoich zeznaniach M. T. (1) potwierdził, że zamieszkuje z żoną i pomimo rozdzielności majątkowej wspólnie dokładają się do prowadzonego przez siebie gospodarstwa domowego. Wnioskodawca wprost określił, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Podobnie Sąd ocenił zeznania K. T. , które również dotyczyły pracy wykonywanej na rzecz działalności prowadzonej przez płatnika oraz kwestii wzajemnych relacji małżeńskich. Znamienne jest zwłaszcza stwierdzenie ubezpieczonej, zgodnie z którym „mąż stwierdził, że skoro i tak jestem w biurze (…) to też mogę zająć się porządkowaniem jego dokumentów” (k. 52v) . W sposób wyraźny wskazuje to na faktyczne motywacje płatnika, które nie były podyktowane potrzebą zatrudnienia osoby do systematycznej, z góry określonej i powtarzalnej pracy, ale podyktowane pracą świadczoną przez małżonkę w ramach współpracy. Miejsce pracy ubezpieczonej determinowało natomiast czas poświęcony na działalność płatnika, który oszacowała na 2 godziny dziennie. Jednak w żaden sposób nie potwierdziła, aby mąż sprawował nad nią nadzór pracowniczy. Wskazała na tę okoliczność, jednak nie przybliżyła w jaki sposób taki nadzór miałby wyglądać. Ponadto ubezpieczona przedstawiła zakres swoich obowiązków, którego nie sposób ograniczyć do obsługi biura. Zgodnie z zeznaniami zajmowała się bowiem rozpisywaniem, odnotowywaniem i planowaniem tras, organizowaniem noclegów oraz obsługą dokumentów, co w istocie składa się na kompleksową obsługę administracyjną działalności. Nie był to jedynie wycinek prac biurowych prowadzonych w zakładzie pracy, ale kompletne delegowanie tego obszaru na ubezpieczoną. Odnośnie zaś wzajemnych relacji małżeńskich ubezpieczona również przyznała wprost, że prowadzi z płatnikiem wspólne gospodarstwo domowe. Sąd podniósł, że dowody z dokumentów, to nie budziły one wątpliwości co do treści i formy. Samo jednak sporządzenie dokumentów związanych z nawiązaniem stosunku pracy świadczy jedynie o dochowaniu warunków formalnych, a nie o skutecznym powstaniu tego stosunku prawnego. Ten wyznaczony jest zachowaniem wszystkich przesłanek ustawowych, a nie tylko odpowiednim sformalizowaniem relacji. Sąd Okręgowy przywołał przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2024, poz. 497, tekst jednolity ze zmianami, zwana dalej ustawę systemową) regulujące podleganie ubezpieczeniom społecznym pracowników. Jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 1 ustawy systemowej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Stosownie do art. 8 ust. 1 tej ustawy za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy. Pojęcie „pracownika” używane przez ustawodawcę w wymienionym art. 8 ust. 1 ustawy systemowej jest tożsame z pojęciem użytym w przepisie art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku kodeks pracy (Dz.U. 2023, poz. 1465, tekst jednolity ze zmianami, zwana dalej k.p. ) . Stosunek ubezpieczeniowy jest bowiem wtórnym wobec stosunku pracy, co oznacza, iż w razie jego faktycznego zaistnienia między stronami umowy o pracę z mocy samej ustawy powstaje tytuł podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Stosownie do art. 22 § 1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Sąd wskazał, że rozpatrywanej sprawie organ rentowy zakwestionował istnienie stosunku pracy pomiędzy M. T. (1) a K. T. od dnia 1 czerwca 2019 roku z uwagi na zakwalifikowanie ubezpieczonej jako osoby współpracującej z mężem prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą. Jak bowiem stanowi art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Natomiast na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy obowiązkowo podlegają one ubezpieczeniu wypadkowemu. W świetle art. 13 pkt 5 ustawy systemowej osoby współpracujące podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności do dnia zakończenia tej współpracy. Ustawowa definicja osoby współpracującej została z kolei zawarta w art. 8 ust. 11 ustawy systemowej i obejmuje małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność i współpracują przy prowadzeniu tej działalności. Zgodnie z art. art. 8 ust. 2 ustawy systemowej, jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca. Z przepisu wynika zatem, że tytuł ubezpieczeniowy osoby współpracującej ma pierwszeństwo przed tytułem pracowniczym, a zatem nawet przy skutecznym nawiązaniu stosunku pracy i wypełnieniu wszelkich przesłanek z art. 22 § 1 k.p. , dla ustalenia tytułu do ubezpieczeń społecznych pracownik będzie traktowany jak osoba współpracująca, przy założeniu spełnienia przesłanek z ust. 11 omawianego przepisu. Zdaniem Sądu, niewątpliwie mąż ubezpieczonej M. T. (1) prowadził w okresie spornym pozarolniczą działalność gospodarczą, przez co wchodzi w krąg podmiotowy osób wymienionych w art. 8 ust. 11 ustawy systemowej. Nie ma też wątpliwości, że małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Wbrew początkowemu stanowisku wyrażonemu w odwołaniu oboje w toku przesłuchania wyraźnie wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Istotą takiej relacji jest natomiast bowiem gospodarcza i emocjonalna więź oparta na pokrewieństwie i tytule prawnym, a cechami charakterystycznymi takiego stanu rzeczy jest udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, ewentualnie również niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to uzupełnione cechami stałości. Dookreślenie „pozostawanie” we wspólnym gospodarstwie domowym oznacza, że osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym mają zaspokajane potrzeby ze środków będących w dyspozycji wspólnoty (rodziny), które są przez te osoby przekazywane w czasie i rozmiarze uzasadnionym okolicznościami danej sprawy (wyrok SA w Katowicach z dnia 14 lutego 2019 r., III AUa 1803/18, Legalis nr 2026532; wyrok SA w Białymstoku z dnia 30 września 2020 r., III AUa 547/20, Lex nr 3089292) . M. T. (1) i K. T. niewątpliwie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, zaś umowna rozdzielność majątkowa w żaden sposób nie wpływała na rozdzielenie rzeczywistych obowiązków domowych i nie powodowała przerwania rzeczywistej więzi emocjonalnej i gospodarczej. Rozdzielność ma na celu jedynie ochronę majątku, wzajemne zabezpieczenie małżonków przez ewentualnymi zobowiązaniami drugiego z nich, a mechanizm ten jest szczególnie popularny wśród małżeństw przedsiębiorców. Nie oznacza on jednak rozpadu wymiaru ekonomicznego pożycia małżeńskiego. Tym bardziej w niniejszej sprawie, gdzie oboje małżonkowie wprost przyznali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zaś wnioskodawca przedstawił przybliżoną strukturę wydatków. Sama dysproporcja w ponoszonych wydatkach także nie może decydować, skoro oboje małżonkowie w ramach swoich możliwości finansowych ponosili koszty utrzymania domu i wychowania dzieci, a na układ ten obopólnie wyrażali zgodę. Warto przy tym pamiętać, że K. T. w większym stopniu przeznaczała czas na opiekę nad dziećmi, co uniemożliwiało jej zaangażowanie w życiu zawodowym w takim stopniu, jak wnioskodawca. W ocenie Sądu, w przypadku strony odwołującej się została zatem spełniona pierwsza wymagana przesłanka z art. 8 ust. 11 ustawy systemowej, tj. pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym. Ponadto ziścił się też warunek współpracy przy prowadzeniu działalności, który oznacza stałą pomoc przy prowadzeniu działalności, bez której stanowiące majątek wspólny małżonków dochody z tej działalności nie osiągałyby takiego pułapu, jaki zapewnia ich współdziałanie przy tym przedsięwzięciu. Małżonek musi więc podejmować aktywność, która znajduje bezpośrednie przełożenie na wyniki działalności, a wartość działania w ramach współpracy musi być znacząca pod każdym względem, m.in. ekonomicznym, czy organizacyjnym, z czym wiąże się cecha stałości w sensie stabilności ekonomiczno-zawodowej osoby zainteresowanej (wyrok SN z dnia 16 grudnia 2020 r., I UK 147/19, Lex nr 3093480; wyrok SA w Krakowie z dnia 2 lipca 2019 r., III AUa 1814/16, Legalis nr 2240746). Zdaniem Sądu, praca ubezpieczonej na rzecz płatnika charakteryzowała się takimi przymiotami. Od dnia 1 czerwca 2019 roku M. T. (1) powierzył małżonce zakres obowiązków, który determinował jej faktyczną rolę dla jego działalności jednoosobowej. Od momentu podjęcia pracy niemal w całości przejęła ona organizację działalności i jej zaplecze administracyjne tak, aby wnioskodawca mógł zająć się wyłącznie jej istotą, która polegała na doradztwie i handlu. W ocenie Sądu, ,nie ma większego znaczenia dla oceny, że wnioskodawczyni nie była osobą kompetentną jak chodzi o sam przedmiot działalności, tj. doradztwo inwestycyjne w energetykę lub handel surowcami energetycznymi. Samą działalnością operacyjną zajmował się bowiem płatnik, natomiast jej otoczenie administracyjne było zapewniane przez ubezpieczoną. Współpraca z K. T. stwarzała możliwość, aby wnioskodawca skoncentrował się wyłącznie na głównym przedmiocie świadczonych usług, podczas gdy wszystkie czynności poboczne były wykonywane przez nią. Nie ograniczały się one zresztą wyłącznie do spraw typowo biurowych, ale dzięki pracy ubezpieczonej jej mąż miał zapewnioną logistykę związaną z podróżami i ich właściwym rozliczeniem, jak również zapewnioną prawidłową wymianę dokumentów z biurem rachunkowym. To w sposób bezpośredni przełożyło się na wzrost dochodowości działalności płatnika, który mógł odtąd wykonywać działalność zarobkową i nie poświęcał czasu na kwestie organizacyjne, czy związane z regulowaniem obowiązków publicznoprawnych. Pod względem organizacyjnym praca ubezpieczonej była więc niezbędna, o czym świadczy również fakt, że dotychczas czynności te były powierzane studentom i stażystom. Jak przyznał płatnik skala działalności wzrosła od 2018 roku, a dopiero w połowie kolejnego roku zdecydował się on na powierzenie szeregu zadań swojej żonie w miejsce dotychczasowego modelu korzystania ze stażystów zgodnie z umową z uczelnią wyższą. Warte odnotowania jest również, że w trakcie nieobecności ubezpieczonej płatnik nie zastąpił jej osoby innym pracownikiem, ale przeniósł przedmiot działalności jednoosobowej do swoich spółek. To pokazuje, że praca świadczona przez małżonkę miała istotny wpływ na prowadzoną działalność, skoro jej absencja zmusiła płatnika do zreorganizowania struktury prowadzonych przedsięwzięć, a nie do prostego delegowania wyłącznie obowiązków biurowych. W świetle powyższego należało Sąd uznał, że K. T. spełnia warunki do uznania jej za osobę współpracującą z M. T. (1) prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą. To powoduje objęcie jej obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i wypadkowym. W konsekwencji, zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy systemowej, ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik od dnia 1 czerwca 2019 roku u płatnika M. T. (1) . Jako osoba współpracująca przy prowadzeniu działalności gospodarczej u płatnika M. T. (1) podlegała zaś ubezpieczeniom od 1 czerwca 2019 roku do 31 marca 2020 roku i od 1 czerwca 2020 roku do 9 stycznia 2022 roku, gdyż w miesiącu kwietniu 2020 roku i miesiącu maju 2020 roku, faktycznie opiekowała się dzieckiem i nie poświęcała się pracy. Prawidłowo Zakład w zaskarżonej decyzji wskazał, że K. T. jako osoba współpracująca przy prowadzonej przez płatnika M. T. (1) działalności gospodarczej, podlegała ubezpieczeniom społecznym do dnia 9 stycznia 2022 roku, bowiem od dnia 10 stycznia 2022 roku miała zawartą umowę o pracę z podstawą wymiaru składek wyższą, niż wynagrodzenie minimalne. W takim wypadku zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a ustawy systemowej podlega ubezpieczeniom jako pracownik. Zaskarżona decyzja jest więc prawidłowa, a odwołanie od niej podlegało oddaleniu. Orzeczenie o kosztach Sąd Okręgowy oparł na zasadzie ogólnej odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W myśl § 1 1 zd. 1 przepisu od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Stosownie zaś do art. 99 k.p.c. w zw. art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Na koszty procesu w niniejszej sprawie składało się wynagrodzenie pełnomocnika organu rentowego, którego wysokość Sąd ustalił zgodnie przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1935, tekst jednolity ze zmianami) . W sprawie dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym należało zastosować kwotę według § 9 ust. 2 rozporządzenia, która przewiduje stawkę stałą w wysokości 180 złotych. Wobec tego Sąd zasądził od M. T. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach do dnia zapłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Lublinie, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji wyroku. Z wyrokiem tym nie zgodził się M. T. (1) . Wniósł apelację. Zaskarżył wyrok w całości zarzucając: - naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 233 S 1 KPC poprzez nieprawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego wskutek dokonania oceny dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny w tym w szczególności zeznań Stron, jak również powołanych świadków, co polegało na błędnym przez Sąd przyjęciu, iż Pani K. T. od dnia 01.06.2019 roku nie zawarła umowy o pracę, czego skutkiem nie było w jej ramach faktycznego i rzeczywistego świadczenia pracy przez Ubezpieczoną, podczas gdy, ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż Odwołująca wraz z Płatnikiem składek zawarli umowę w sposób ważny i ją rzeczywiście realizowali w rygorach zakreślonych przepisami Kodeksu Pracy ; - naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 233 S 1 KPC poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, w tym w szczególności zeznań Stron oraz zgłoszonych świadków i nieprawidłowe przyjęcie, iż w spornym okresie tj. od miesiąca czerwca 2019 roku Ubezpieczona nie świadczyła pracy na stanowisku obsługi klienta, podczas gdy z zeznań jej samej, pracodawcy, świadków jak i zgromadzonych dokumentów wynika, iż w w/w okresie Skarżąca faktycznie pracowała wykonując w przeważającej mierze czynności odpowiadające pracy pracowników administracyjno — biurowych; - naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 S 1 KPC poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, co polegało na wadliwym ustaleniu, iż zeznania Stron, jak i zgłoszonych świadków nie są w pełni wiarygodne, a wobec czego w konsekwencji odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie poprzez ustalenie, iż Pani K. T. faktycznie i rzeczywiście nie pracowała dla Pana M. T. (1) jako pracownik, tylko jako osoba współpracująca, podczas gdy zeznania te korespondują z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci dokumentów zgromadzonych w sprawie, jednoznacznie wskazując, iż łącząca strony więź miała charakter stosunku pracy; - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 12 i art. 13 pkt. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024r., poz. 497) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy i w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie, iż Pani K. T. nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia u Pana M. t. (1) od dnia 01.06.2019r., w ramach stosunku pracy; - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 8 ust. 11 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 12 i art. 13 pkt. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024r., poz. 497) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy i w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie, że Pani K. T. współpracowała przy działalności męża Pana M. T. (1) z uwagi na fakt pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym; - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 pkt. 5, art. 8 ust. 2 i 11, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ust. 5 w/w ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy i w konsekwencji nieprawidłowe stwierdzenie braku podlegania ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu jako pracownik u Pana M. T. (1) przez Panią K. T. od dnia 01.06.2019r.,a tym samym nieprawidłowe ustalenie podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu przez Panią K. T. jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, w niniejszym przypadku z współmałżonkiem M. T. (1) od 01.06.2019r. do 31.03.2020r., oraz od 01.05.2020r. do 09.01.2022r.; - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 22 Kodeksu Pracy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do przedmiotowej sprawy i w konsekwencji przyjęcie, iż nawiązanie przez strony stosunku pracy nie wytworzyło więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, nie spowodowało faktycznej jego realizacji, przejawiającej się potrzebą zatrudnienia pracownika po stronie Pana M. T. (1) , zaś po drugie chęcią podjęcia pracy za wynagrodzeniem po stronie Ubezpieczonej, ponadto poprzez brak odnalezienia wszystkich konstytutywnych przesłanek definiujących stosunek pracy, które w ocenie Apelującej w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym zostały wydobyte, zaś w ocenie Sądu w sposób nieprawidłowy zostały zakwalifikowane jako współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej; Mając na względzie powyższe zarzuty apelant wniósł o: - zmianę skarżonego wyroku w pkt. I i w konsekwencji w pkt. II, poprzez uwzględnienie odwołania i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie i orzeczenie, że: Ubezpieczona Pani K. T. jako pracownik u płatnika składek M. T. (1) podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu oraz wypadkowemu od dnia 01.06.2019r.; -zasądzenie od Organu rentowego na rzecz Płatnika składek kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje Apelacja jest zasadna. Sąd I Instancji zasadniczo prawidłowo ustalił stan faktyczny. Dopuścił się natomiast wadliwiej subsumcji tego stanu pod normy prawa materialnego zawarte w art. 8 ust.2 i 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Na wstępie wskazać należy, że Sąd Okręgowy nie kwestionował istnienia między M. T. (1) i K. T. stosunku pracy wynikającego z zawartej umowy o pracę z dnia 31 maja 2019 r. Należy wyraźnie podkreślić, czego nie dostrzegł przede wszystkim organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję, że z treści wyżej przywołanych przepisów ustawy systemowej jasno wynika, iż nie każda osoba bliska wymieniona w art. 8 ust.11, która zawarła umowę pracę z osobą prowadzącą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu współpracy, lecz jedynie ta, która spełnia kryteria wskazane w at. 8 ust.11. Oznacza to, że osoba bliska może podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu zawartej umowy pracę, mimo, że należy do kręgu osób wymienionych w art. 8 ust. 11 jeżeli czynności, które wykonuje w ramach umowy o pracę nie będą mogły być zakwalifikowane jako współpraca przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Tylko zatem wtedy, gdy czynności wykonywane w ramach stosunku pracy stanowią jednocześnie współpracę przy działalności gospodarczej zaistnieje z mocy samego prawa skutek określony w art. 8 ust. 2 ustawy systemowej. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, cechami konstytutywnymi pojęcia „współpraca przy prowadzeniu działalności” są następujące przesłanki: istotny dla działalności gospodarczej ciężar gatunkowy działań osoby współpracującej, które nie mogą mieć charakteru wtórnego; bezpośredni związek tych działań z przedmiotem działalności gospodarczej; systematyczność, stabilność i zorganizowanie oraz znaczący czas (długotrwałość) i częstotliwość podejmowanych prac (postanowienie SN z 16 listopada 2022 III USK 566/21). Wskazuje się nadto, że współpracą są takie działania małżonka, bez których dochody z tej działalności nie osiągałyby takiego pułapu, jaki zapewnia współdziałanie przy tym przedsięwzięciu, (wyrok SN z 10 kwietnia 2024 III USKP 46/23). Oczywiście pojęcie współpracy nie jest tożsame z pojęciem współprowadzenia działalności gospodarczej. Ze współpracą będziemy mieli również do czynienia, gdy małżonek nie wykonuje czynności tożsamych z czynnościami osoby prowadzącej działalność gospodarczą . Muszą to być jednak czynności na tyle istotne, by miały realny wpływ na prowadzenie działalności gospodarczej i na tyle doniosłe, że bez nich nie doszłoby do uzyskania oczekiwanych wyników finansowych. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyżej wskazanym judykacie, współpraca nie musi sprowadzać się do wykonywania czynności z zakresu działalności produkcyjnej, usługowej lub handlowej stanowiącej przedmiot przedsiębiorstwa. W grę wchodzą też przedsięwzięcia marketingowe czy obowiązki związane z obsługą księgową lub kadrową firmy, bez których przedsiębiorstwo nie może funkcjonować. Generalnie zatem, ocena, czy pomoc świadczona przez małżonka może być uznana za współpracę, wymaga uprzedniego zbadania stanu faktycznego nie tylko w zakresie charakteru i rodzaju czynności podejmowanych przez członka rodziny, lecz także czasu potrzebnego na ich wykonanie (w skali dnia, tygodnia, miesiąca), ich znaczenia i wartości dla prowadzonej działalności, a także zorganizowania i powiązania z działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ustalenie, czy w konkretnej sprawie mamy do czynienia ze współpracą przy prowadzeniu działalności pozarolniczej należy do ustaleń faktycznych( postanowienie SN z 19 listopada 2024 I USk 76/24). W świetle powyższych reguł czynności wykonywane przez K. T. w ramach zawartej umowy pracę nie stanowią współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej M. T. (1) . K. T. nie wykonywała żadnych czynności związanych z przedmiotem działalności gospodarczej. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego M. T. (1) zajmuje się doradztwem przy inwestycjach dokonywanych w sektorze (...) . W zakres jego usług wchodzi także handel oraz pośrednictwo w handlu surowcami energetycznymi. K. T. nie podejmowała także żadnych działań mających na celu nawiązanie współpracy handlowej, nie prowadziła rozmów z kontrahentami, nie przygotowywała żadnych dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy, nie wykonywała czynności promocyjnych. Nie podejmowała również działań związanych z obsługą inwestorów w sektorze energetyki czy kontrahentów(przygotowywanie dokumentacji, maile itp.) Sąd I instancji ustalił dalej, że obsługą kadrową i księgową zajmowało się zewnętrzne biuro rachunkowe. Zakres zadań K. T. ograniczał się do ewidencji faktur i paragonów, ich segregacji, a także organizacji hoteli. Sąd ustalił nadto, że Ubezpieczona „rozpisywała trasy przejechane przez męża”. Powyższe czynności wykonywała w niedużym wymiarze czasu pracy, bo tylko w ramach ¼ etatu ,to jest 2godziny dzienne, za wynagrodzeniem 1200 zł. Przyjęcie zatem przez Sąd I Instancji, że ubezpieczona zajmowała się kompleksowym zapewnieniem zaplecza administracyjnego, nie ma pokrycia w dokonanych przez Sąd ustaleniach, zgodnie z którymi obsługa kadrowa i rachunkowa realizowana była przez zewnętrzne biuro rachunkowe, a prowadzący działalność wykonywał samodzielnie wszystkie niezbędne czynności techniczne związane w przygotowaniem dokumentacji związanej z kontraktami. Innymi słowy Segregacja faktur i paragonów oraz wyszukiwanie hoteli na nocleg nie mogą być kwalifikowane jako „ kompleksowe zapewnienie zaplecza administracyjnego”. Należy w tym miejscu przywołać trafny pogląd Sądu Najwyższego zawarty w wyroku z 24 września 2024 r. II USKP 95/ 23, zgodnie z którym, w sensie prawnym nie może stanowić współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej sporadyczne, podejmowane okazjonalnie, zajmujące nikłą ilość czasu wystawianie faktur, porządkowanie dokumentacji, wykonywanie innych prostych czynności biurowych. Znaczenie gospodarcze, organizacyjne i stabilność takich działań są znikome i nie kwalifikują się do oceny, że w sensie prawnym dochodzi do „współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej”. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, wykonywane w ramach umowy o pracę czynności nie mogą być ocenione jako przynoszące wymierną korzyść finansową bez których stosowny pułap dochodów nie zostałby osiągnięty. Uzyskiwane przez M. T. (1) w ramach prowadzenia działalności gospodarczej były, jak na warunki (...) , relatywnie wysokie. W 2019 r. przychód wyniósł 396 366,01 zł, w 2020 r.- 264583,45 zł, w 2021 r.- 147 758,50 zł, zaś w 2022 r. aż 5 927 740, 86 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego segregacja faktur i paragonów oraz znajdowanie hoteli na nocleg nie miało żadnego istotnego wpływu na generowanie przychodów z działalności gospodarczej. Były to elementarne czynności biurowe wykonywane w niewielkim rozmiarze ułatwiające M. T. (2) bieżące funkcjonowanie, nie mające jednak istotnego związku z wynikami finansowymi. W świetle powyższego, skoro K. T. nie współpracowała ze swym mężem M. T. (1) przy prowadzeniu działalności gospodarczej, to podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zawartej w 31 maja 2019 umowy o pracę jako pracownik. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386§ 1 k.p.c. i 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 oraz § 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych orzekł jak w sentencji.