III AUa 1803/16

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2016-12-01
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokaapelacyjny
emerytura pomostowapraca w szczególnych warunkachspawaczubezpieczenia społeczneZUSprawo pracystaż pracywarunki pracy

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej, uznając, że wykonywał on prace w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r.

Ubezpieczony T. G. domagał się przyznania emerytury pomostowej, kwestionując decyzję ZUS odmawiającą tego świadczenia. Sąd Okręgowy przyznał mu prawo do emerytury, uznając, że wykazał on wymagany staż pracy w szczególnych warunkach, w tym po 31 grudnia 2008 r. jako spawacz pracujący w ciasnych pomieszczeniach z utrudnioną wentylacją. ZUS złożył apelację, zarzucając błędną ocenę dowodów i naruszenie prawa materialnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu I instancji.

Sprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego T. G. do emerytury pomostowej, odmówionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczony domagał się przyznania świadczenia, wskazując na okres zatrudnienia od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2015 r. w charakterze spawacza w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy w Gliwicach przychylił się do jego wniosku, przyznając prawo do emerytury pomostowej od 1 grudnia 2015 r. Sąd ustalił, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym stażem pracy w szczególnych warunkach, w tym po 31 grudnia 2008 r., wykonując prace spawalnicze w pomieszczeniach o małej kubaturze z utrudnioną wentylacją. ZUS wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów oraz naruszenie prawa materialnego (art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych). Apelujący kwestionował ustalenia sądu co do charakteru pracy ubezpieczonego po 31 grudnia 2008 r., wskazując na sprzeczność z zeznaniami niektórych świadków. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację ZUS, uznając ustalenia i ocenę prawną Sądu I instancji za prawidłowe. Sąd odwoławczy podkreślił, że ocena dowodów należy do sądu pierwszej instancji, a zarzuty apelacji nie wykazały rażących uchybień. Potwierdzono, że ubezpieczony spełnił wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunek wykonywania prac w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r., zgodnie z definicją i wykazem prac zawartym w przepisach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, praca ta może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, jeśli spełnia kryteria określone w przepisach, nawet jeśli część pracy wykonywana była za granicą lub obejmowała czynności pomocnicze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ubezpieczony wykonywał prace spawalnicze w warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008 r., zgodnie z załącznikiem do ustawy o emeryturach pomostowych. Kluczowe było udowodnienie wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, nawet jeśli obejmowała ona czynności pomocnicze o charakterze incydentalnym. Sąd oparł się na zeznaniach świadków i dokumentacji, odrzucając argumenty ZUS o braku wystarczających dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

T. G.

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

u.e.p. art. 4

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.e.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.e.p. art. 3 § ust. 3

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.e.p. art. 3 § ust. 4

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.e.p. art. 3 § ust. 7

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.e.r. FUS art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r. FUS art. 33

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 7 lutego 1983r.

w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczony wykonywał prace spawalnicze w pomieszczeniach o małej kubaturze z utrudnioną wentylacją po 31 grudnia 2008 r. Prace pomocnicze (składanie zbiorników) miały charakter incydentalny i nie wpływały na kwalifikację pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach. Pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań pracodawcy w zakresie dokumentacji lub opłacania składek. Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i nie nosiła znamion rażącego naruszenia zasad logicznego rozumowania.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczony nie wykazał wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy określonej w załączniku 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Zatrudnienie w Przedsiębiorstwie (...) w spornym okresie nie może być uznane za pracę w szczególnych warunkach z uwagi na brak świadectwa pracy w tych warunkach. Ubezpieczony głównie składał konstrukcje, a nie zajmował się spawaniem. Zeznania świadków S. U. i B. G. są sprzeczne z zeznaniami świadka M. K. (1) i wskazują na wykonywanie prac montażowych, które nie są pracami szczególnymi.

Godne uwagi sformułowania

Pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań pracodawcy. Prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia. Prace wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości.

Skład orzekający

Jolanta Pietrzak

przewodniczący

Marek Żurecki

sędzia

Anna Petri

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury pomostowej dla pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, zwłaszcza po 31 grudnia 2008 r., w tym dla spawaczy pracujących w specyficznych warunkach (mała kubatura, utrudniona wentylacja). Potwierdzenie znaczenia zeznań świadków i dokumentacji pracowniczej w sprawach o świadczenia emerytalne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków pracy spawacza i interpretacji przepisów ustawy o emeryturach pomostowych. Może wymagać analizy indywidualnych okoliczności w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie specyficznych warunków pracy dla uzyskania świadczeń emerytalnych, a także jak sąd interpretuje przepisy dotyczące pracy w szczególnych warunkach po zmianach prawnych.

Spawacz wywalczył emeryturę pomostową – kluczowe były prace w ciasnych zbiornikach po 2008 roku!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1803/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Pietrzak Sędziowie SSA Marek Żurecki SSO del. Anna Petri (spr.) Protokolant Sebastian Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. w Katowicach sprawy z odwołania T. G. ( T. G. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury pomostowej na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt VIII U 550/16 oddala apelację. /-/SSA M.Żurecki /-/SSA J.Pietrzak /-/SSO del. A.Petri Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1803/16 UZASADNIENIE Ubezpieczony T. G. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 27 stycznia 2016r. odmawiającej prawa do emerytury pomostowej. Domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do wnioskowanego świadczenia przy uwzględnieniu do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2015r. w charakterze spawacza Przedsiębiorstwa (...) . Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Podniósł, że choć ubezpieczony legitymuje się stażem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 18 lat i 9 dni, to jednak nie wykazał wykonywania po 31 grudnia 2008r. pracy określonej w załączniku 1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych . Za pracę taką nie może być uznane jego zatrudnienie w (...) w spornym okresie, z uwagi na brak świadectwa pracy w tych warunkach. Wyrokiem z dnia 15 lipca 2016r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił zaskarżoną decyzję, w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej od 1 grudnia 2015r. Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczony urodził się (...) Legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 39 lat, 1 miesiąca i 4 dni. Ma uprawnienia spawacza. W dniu 30 grudnia 2015r. złożył wniosek o emeryturę pomostową. Decyzją z dnia 25 marca 2016r. organ rentowy ostatecznie uznał, że ubezpieczony udowodnił 18 lat i 9 dni okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 887). Do stażu tego wymienionego w wykazie A, dziale XIV, pod poz. 12 pkt 8 załącznika nr 1 do zarządzenia Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. (Dz. Urz. M.H.iP.M. nr 1-3) zaliczono mu okresy pracy: - od 17 lipca 1986r. do 31 maja 1992r. w (...) S.A. w G. przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym; - od 1 stycznia 1993r. do 31 grudnia 1995r., od 15 lipca 1998r. do 18 grudnia 1998r. (z wyłączeniem urlopu bezpłatnego od 1 do 8 grudnia 1998r.), od 3 lutego 1999r. do 23 grudnia 1999r., od 1 lutego 2000r. do 20 grudnia 2000r., od 1 lutego 2001r. do 18 grudnia 2001r., od 4 lutego 2002r. do 18 grudnia 2002r., od 7 lutego 2003r. do 18 grudnia 2003r. (z wyłączeniem urlopu bezpłatnego od 19 do 30 kwietnia 2003r., od 10 do 31 maja 2003r., od 16 do 20 czerwca 2003r.), od 20 stycznia 2004r. do 17 grudnia 2004r., od 20 stycznia 2005r. do 20 grudnia 2006r. (z wyłączeniem urlopu bezpłatnego od 1 do 31 marca 2005r. od 17 do 19 sierpnia 2005r.), od 22 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2008r. w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w K. na stanowisku spawacza przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym. Po dniu 31 grudnia 2008r. ubezpieczony był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) na stanowisku spawacza w następujących okresach: - od 22 stycznia 2007r. do 31 stycznia 2011r. (w tym urlop bezpłatny od 2 do 13 marca 2009r., od 22 do 31 maja 2009r., 31 sierpnia 2009r., od 16 do 30 listopada 2009r., od 14 do 31 grudnia 2009r., od 1 do 31 maja 2010r.); - od 1 maja 2011r. do 7 grudnia 2013r. (w tym urlop bezpłatny od 1 do 31 maja 2013r., od 1 do 21 czerwca 2013r., od 1 do 16 sierpnia 2013r., od 1 do 7 grudnia 2013r.); - od 3 kwietnia 2014r. do 18 grudnia 2015r. (w tym urlop bezpłatny od 2 do 21 listopada 2014r. i od 21 do 30 września 2015r.). W trakcie zatrudnienia w (...) , przynajmniej przez 1 miesiąc po dniu 31 grudnia 2008r., ubezpieczony wykonywał pracę w Czechach w Zakładzie Firmy (...) w B. , na stanowisku spawacza, przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o małej kubaturze z utrudnioną wentylacją. Firma ta zajmuje się produkcją zbiorników. Ubezpieczony spawał dla niej łukowo od środka różne zbiorniki, do których wchodził przez mały otwór, turbiny wodne (w kształcie zamkniętych stożkowych ślimaków), silosy (zamknięte zbiorniki z włazem u góry), a także stacje benzynowe 5000l, 10000l i 15000l, małe elektrownie wodne i rury do turbin. Większe zbiorniki były przygotowywane do spawania przez pracowników Firmy (...) , w jakiej pracował świadek S. U. , natomiast małe składał przed spawaniem z drugim spawaczem - B. G. , co wymagało założenia dna i trwało 15 minut. Duże zbiorniki spawane były przez tydzień do dwóch. Tylko jeden typ zbiorników wymagał po zakończeniu spawania w środku przyspawania gazowego na zewnątrz małej rurki, co trwało bardzo krótko i potem nie miało już miejsca. Pozostałe typy zbiorników tego nie wymagały. Gdy jeden spawacz wykonywał prace w środku i nie mógł już wytrzymać z powodu braku powietrza i oparów, to zastępował go drugi spawacz i tak pracowali na zmianę. W 2015r. ubezpieczony sam przez tydzień musiał spawać jeden silos, bo drugi spawacz odmówił wejścia do środka zbiornika. Prace w szczególnych warunkach wykonywał codziennie często po 12 godzin. Po 2000r. nie spawał już dźwigów, czym wcześniej też się zajmował. Jego prace nadzorowali bezpośrednio pracownicy czescy. Na miejscu nie było stale obecnego polskiego przełożonego - brygadzisty, czy kierownika. Ostatnia łącząca ubezpieczonego z Przedsiębiorstwem (...) umowa o pracę, zawarta 3 kwietnia 2014r., uległa rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki była zawarta - z dniem 18 grudnia 2015r. Sąd I instancji w pełni dał wiarę szczegółowym zeznaniom wskazanych wyżej świadków oraz wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są one spójne, logiczne oraz wzajemnie się pokrywają i uzupełniają. Wyjaśnienia ubezpieczonego, złożone zarówno w trakcie wysłuchania informacyjnego, jak i podczas przesłuchania w charakterze strony, są zgodne i konsekwentne. Przedstawione przez niego z dużym zaangażowaniem, pozwalają dokładnie ustalić, jakie czynności faktycznie wykonywał. Sąd Okręgowy nie uznał za wiarygodne zeznań świadka M. K. (1) , który był Prezesem Przedsiębiorstwa (...) przez 12-15 lat do 2015r. Wskazywał on, iż ubezpieczony głównie składał konstrukcje. Tymczasem, z dokumentacji pracowniczej oraz wiarygodnych i spójnych zeznań świadków B. G. i S. U. oraz przesłuchania ubezpieczonego wynika, że był on zatrudniony na stanowisku spawacza i zajmował się pracami przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze. Duże zbiorniki składał świadek S. U. z ramienia innej Firmy, a następnie ubezpieczony je spawał. Natomiast przy składaniu małych zbiorników, ubezpieczony realizował jedynie prace przygotowawcze, które trwały zaledwie 15 minut. W wydanym mu przez pracodawcę świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 2010r. wskazano, że stale wykonywał prace przy spawaniu, a nie składaniu konstrukcji. Ponadto ubezpieczony złożył ulotki reklamowe z Firmy (...) w B. z 2008r. i 2011r., z których niezbicie wynika, że Firma ta zajmowała się produkcją zbiorników o bardzo małej kubaturze. Oceniając zeznania tego świadka, Sąd Okręgowy wziął też pod uwagę faktyczny brak bezpośredniego nadzoru ze strony pracodawcy nad pracą spawacza, wykonywaną przez ubezpieczonego. Jego bezpośredni przełożony - Prezes Spółki nie miał z nim na co dzień kontaktu i nie wiedział nawet naprawdę kto go nadzorował. Nie orientował się również jak jego pracownikom przydzielano odzież roboczą i wskazywał, że powinni oni sami egzekwować to od Czechów. Świadek ten uniemożliwiał ustalenie, że ubezpieczony faktycznie zajmował się pracami bezpośrednio przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o małej kubaturze. Twierdził, iż świadek F. O. zastępował go, jako przełożony ubezpieczonego, podczas, gdy świadek ów w ogóle nie znał ubezpieczonego i nie wiedział czym on się zajmował. W ocenie Sądu I instancji, nic istotnego do sprawy nie wniosły zeznania świadków K. i O. . Świadek M. K. (2) , zajmująca się w (...) sprawami bhp, nigdy nie była w miejscu świadczenia przez ubezpieczonego pracy, tj. w Zakładzie Firmy (...) w B. . Z pracodawcą ubezpieczonego łączyła ją tylko umowa zlecenia, którą realizowała wyłącznie wówczas, gdy prowadziła wstępne i ogólne szkolenia pracowników. Nie zajmowała się szkoleniami stanowiskowymi. Świadek F. O. wykonywał wyłącznie pracę biurową. Od 2004r. nie był B. w Zakładzie Firmy (...) i nie wiedział dokładnie czym się tam zajmowano. Nie spotykał ubezpieczonego w trakcie jego zatrudnienia w (...) . Stąd, organ orzekający uznał, że również zeznania tego świadka nie wniosły nic istotnego do sprawy. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że dowód z przesłuchania świadków K. (1) , O. i K. dopuścił z urzędu, z uwagi na treść notatki znajdującej się na karcie 169 B akt osobowych ubezpieczonego, w której pracodawca twierdził, że ubezpieczony nie wykonywał prac w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych , gdyż nie zajmował się spawaniem, a głównie składaniem i montażem. Autor notatki - Prezes Firmy M. K. (1) i jednocześnie bezpośredni przełożony ubezpieczonego miał dopiero czynić u strony czeskiej ustalenia, co do charakteru pracy ubezpieczonego, choć nie powinien mieć co do tego wątpliwości, zwłaszcza, gdyby bez jego wiedzy kontrahent skierował pracowników do prac w szczególnych warunkach. Wówczas byłby zobowiązany do odprowadzania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Dlatego też postępowanie pracodawcy, w tym także sporządzenie notatki, miało na celu ukrycie wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją. Zdaniem Sądu I instancji, odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na treść art. 4 . i art. 3 ust. 1, 4 i 7 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 965 z późn. zm.), Sąd ten wskazał, iż spór w niniejszej sprawie sprowadzał się jedynie do oceny, czy po dniu 31 grudnia 2008r. ubezpieczony wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Spełnienie pozostałych przesłanek nabycia prawa do tego świadczenia było bowiem bezsporne. Ubezpieczony ukończył 60 lat w dniu (...) , ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący 39 lat, 1 miesiąc i 4 dni i nie pozostaje w stosunku pracy. Wykazał też 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej przed dniem 1 stycznia 2009r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. były to prace w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 887). Sąd Okręgowy przytoczył pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2013r. (I UK 448/12; Lex nr 1396383), gdzie wskazano, że z wykładni art. 4 ustawy z 2008r. o emeryturach pomostowych wynika obowiązek zaliczania do okresów pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze także zatrudnienia w takich warunkach w okresie od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 grudnia 2008r. Przepis ten zawiera dodatkowe warunki, aby praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana przed 1 stycznia 1999r. oraz po 31 grudnia 2008r., jednak nie zakreśla ram czasowych, odnoszących się do 15 lat stażu pracy w tych warunkach. Oznacza to, iż okres ten może dotyczyć całego okresu ubezpieczenia, jednak co najmniej miesiąc musi przypadać przed dniem 1 stycznia 1999r. oraz miesiąc po dniu 31 grudnia 2008r. Kryterium posiadania prac w szczególnych warunkach, wykonywanych po 31 grudnia 2008r., jest również spełnione, gdy praca taka była wykonywana po tej dacie w pełnym wymiarze czasu pracy, tylko przez niewielką ilość czasu. W ocenie Sądu I instancji, praca ubezpieczonego w spornym okresie spełnia te wymogi. Po dniu 31 grudnia 2008r. realizował on przynajmniej przez miesiąc prace wymienione pod poz. 28 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych , tj. w pełnym wymiarze czasu wykonywał prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją. Organ orzekający podkreślił, iż pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań pracodawcy. Nadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie jest konieczne wykazanie przez pracownika, że za sporny okres faktycznie były opłacone składki na ubezpieczenie społeczne (tak wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2007r.; II UK 185/06; OSNP 2008/9-10/143). Wobec uznania, iż również po 31 grudnia 2008r. ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych, a spełnienie pozostałych warunków określonych w art. 4 powołanej ustawy było niesporne, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd I instancji przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej od 1 grudnia 2015r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku o to świadczenie. Apelację od tego wyroku wniósł organ rentowy. Apelujący, zaskarżając wyrok w całości, domagał się jego zmiany i oddalenia odwołania oraz zasądzenia od ubezpieczonego na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm przepisanych. Zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów: - prawa procesowego - art. 233 § 1 k.p.c. , poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów i błędne ustalenie, że ubezpieczony wykonywał prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją, - prawa materialnego - art. 4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych , poprzez błędne przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej od 1 grudnia 2015r. Zdaniem organu rentowego, ustalenia Sądu Okręgowego, zgodnie z którymi, po 31 grudnia 2008r. ubezpieczony w pełnym wymiarze czasu przynajmniej przez miesiąc wykonywał prace wymienione pod poz. 28 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych . bezpośrednio przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze. z utrudnioną wentylacją. pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadków S. U. i B. G. , którzy twierdzili, że ubezpieczony spawał zarówno wewnątrz cystern, jak i na zewnątrz, wykonując przy tym prace montażowe. Te ostatnie nie są przy tym zaliczane do prac szczególnych, w rozumieniu powołanej ustawy. Realizowaniu przez ubezpieczonego prac bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją zaprzeczył też świadek M. K. (1) . W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że był zatrudniony w (...) , jako spawacz i w takim charakterze też pracował. Pracodawca nigdy nie interesował się jego pracą, ani tym, w jak ciężkich warunkach była ona świadczona. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy uznaje za własne ustalenia poczynione przez Sąd I instancji i podziela dokonaną na ich podstawie ocenę prawną zasadności odwołania ubezpieczonego. Sformułowany przez ubezpieczonego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c. , nie był uzasadniony. Zgodnie z jego brzmieniem, sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W świetle ugruntowanych poglądów orzecznictwa, ocena dowodów należy do istoty sędziowskiego wymiaru sprawiedliwości, realizowanego przez sąd pierwszej instancji. Ingerencja sądu drugiej instancji możliwa jest tylko wówczas, gdy skarżący wykaże, iż sąd pierwszej instancji rażąco uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego oraz brak jest wszechstronnej oceny wszystkich istotnych dowodów (tak wyroki Sądu Najwyższego z 29 lipca 1998r.; II UKN 151/98; OSNAPiUS nr 1999, nr 15, poz. 492 i z 5 stycznia 1999r.; II UKN 76/99; OSNAPiUS z 2000r., nr 19, poz. 732). Skoro apelacja organu rentowego takich zarzutów nie przedstawia, przeto, nie sposób przyjąć, iż apelujący skutecznie podważył ustalenia faktycznie dokonane przez Sąd I instancji. Niesłuszny jest też zarzut ubezpieczonego naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. 237, poz. 1656 z późn. zm.), zgodnie z którym prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948r., 2.ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, 3.osiągnął wiek wynoszący co najmniej 60 lat dla mężczyzn, 4.ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, 5.przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, 6.po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, 7. nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Po myśli art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych , prace w szczególnych warunkach, to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Z mocy art. 3 ust. 4 w związku z art. 57 ustawy o emeryturach pomostowych , za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po 1 stycznia 2009r., w pełnym wymiarze czasu pracy, prace wymienione w załączniku nr 1 do ustawy. W myśl art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych , za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z mocy art. 32 ust. 2 z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 887), zwanej dalej ustawą emerytalną, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Z mocy art. 32 ust. 4 tej ustawy, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Do przepisów tych należy zaliczyć rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.) zawierające wykaz prac wykonywanych w warunkach szczególnych, na których w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy uzasadnia nabycie prawa do świadczeń. W dziale XIV wykazu A, stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia obejmującego prace różne, wymieniono prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym. Nie budzi zatem wątpliwości uznany przez Sąd I instancji fakt, iż przez cały okres zatrudnienia ubezpieczonego w (...) S.A. w G. i w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w K. , na stanowisku spawacza, świadczył on pracę w warunkach szczególnych, w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co potwierdza wydane mu świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy przyznał, iż wymiar tej pracy do 31 grudnia 2008r. wynosił 18 lat i 9 dni. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, ubezpieczony spełnia warunki określone w wymienionym na wstępie art. 4 pkt 1, 2, 3, 4, 5 i 7 ustawy o emeryturach pomostowych . Urodził się po 31 grudnia 1948r., osiągnął 60 lat, ma ponad 25-letni okres składkowy i nieskładkowy. Przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wykonując obowiązki spawacza przed 1 stycznia 1999r., był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach pracy, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wykonywania prac w warunkach szczególnych, a więc w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nastąpiło z nim także rozwiązanie stosunku pracy. Wbrew twierdzeniom apelującego, ubezpieczony spełniał także sporną przesłankę nabycia prawa do emerytury pomostowej, tj. po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, a dokładnie wymienione w pkt 28 załącznika nr 1 do tej ustawy, bezpośrednio przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją. Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zasługuje na pełną aprobatę. Sąd ten trafnie zestawił zeznania świadków z dokumentacją osobową ubezpieczonego, a w szczególności z jego świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych z 2010r., z którego wynika, iż do czasu jego wydania - stale i w pełnym wymiarze realizował obowiązki spawacza. Podważa to wiarygodność zeznań Prezesa Zarządu (...) świadka M. K. (1) , z których wynika, że spawaniem zajmował się on tylko czasem, bo jego firma współpracowała z czeskim kontrahentem, głównie w zakresie wykonywania konstrukcji stalowych. W takiej sytuacji, nie potwierdziłby w powołanym świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych, iż także po 31 grudnia 2008r. spawał stale i w pełnym wymiarze, na co wskazywali także współpracownicy ubezpieczonego - świadkowie S. U. i B. G. . Natomiast z wyjaśnień Prezesa Zarządu (...) , przedstawionych w toku postępowania apelacyjnego wynika, iż kooperacja z czeskim kontrahentem obejmowała też czynności związane ze spawaniem. Stąd, realizowanie przez ubezpieczonego po 31 grudnia 2008r. obowiązków spawacza, Sąd I instancji słusznie uznał za niebudzące wątpliwości. Trafnie też Sąd ten wywiódł, iż stosownie do art. 3 ust. 4 w związku z art. 57 ustawy o emeryturach pomostowych , po dniu 31 grudnia 2008r. ubezpieczony w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w załączniku nr 1 do ustawy, tzn. spawał łukowo w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją. Zajmował się bowiem stale spawaniem od środka zbiorników, uwidocznionych na ulotce informacyjnej czeskiego kooperanta jego pracodawcy (k. 32), turbin wodnych i silosów. Do wszystkich nich wchodził przez mały otwór, na co pozwalał mu niewielki wzrost i drobna postura. Wykorzystywał w ten sposób posiadane od ponad 18 lat kwalifikacje spawacza i związane z tym doświadczenie zawodowe. Jak wymaga tego przepis art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych , były to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych procesami technologicznymi, które stawiały przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Przy realizacji tych prac pracodawca ubezpieczonego nie stosował żadnych środków profilaktyki technicznej i medycznej, poza tym, że gdy jeden spawacz wykonywał prace w środku i nie był już w stanie czynić tego dłużej z powodu oparów i braku powietrza, to zastępował go drugi spawacz i tak pracowali na zmianę. Ubezpieczony realizował te obowiązki również wówczas, gdy drugi spawacz odmawiał wejścia do środka zbiornika. Co do zasady, należy zgodzić się ze stanowiskiem apelującego, iż przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy, nie można zaliczyć do nich innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. Jak wskazał jednak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014r. (II UK 396/13), istnieje odstępstwo od tej reguły dotyczące przypadków, kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny w stosunku do czynności kwalifikowanych, jako praca w szczególnych warunkach. Taki charakter miało składanie przez ubezpieczonego małych zbiorników przed ich spawaniem, wymagające założenia dna lub przyspawanie do niektórych typów zbiornika na zewnątrz małej rurki, co trwało około 15 minut. Zdjęcia zbiorników przedstawionych na ulotce informacyjnej kontrahenta Przedsiębiorstwa (...) , wskazują, iż nie były to skomplikowane urządzenia, których złożenie wymagałoby dłuższych zabiegów. Większe zbiorniki przygotowywali do spawania pracownicy innej firmy, co jednoznacznie potwierdzili świadkowie S. U. i B. G. oraz sam ubezpieczony. Nie bez znaczenia jest przy tym eksponowany przez nich fakt, iż po 31 grudnia 2008r. ubezpieczony często wykonywał swe obowiązki po 12 godzin, więc niewątpliwie przez przynajmniej 8 godzin dziennie - w pełnym wymiarze czasu realizował prace wymienione w pkt 28 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych bezpośrednio przy spawaniu łukowym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją. Charakter jego pracy nie ulegał przy tym zmianom do końca zatrudnienia w (...) 18 grudnia 2015r. Tym samym, spełnił wszystkie wymogi nabycia prawa do emerytury pomostowej, jak trafnie skonstatował Sąd I instancji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 385 k.p.c. należało oddalić apelację organu rentowego, jako bezzasadną. /-/SSA M.Żurecki /-/SSA J.Pietrzak /-/SSO del. A.Petri Sędzia Przewodniczący Sędzia JR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI