III AUa 180/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił wyroki Sądu Okręgowego, ustalając, że spółka z o.o. jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników zatrudnionych na umowę zlecenia, mimo formalnego przekazania ich innym podmiotom.
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy spółka z o.o. jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne dla dwóch osób zatrudnionych na umowę zlecenia. Spółka twierdziła, że pracownicy zostali formalnie przekazani innym podmiotom w ramach outsourcingu, a ona sama nie jest faktycznym pracodawcą. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że mimo formalnych umów, spółka sprawowała faktyczny nadzór nad pracownikami i korzystała z ich pracy, co czyni ją płatnikiem składek.
Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelacje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroków Sądu Okręgowego w Gliwicach, które dotyczyły ustalenia płatnika składek na ubezpieczenia społeczne. Sprawa dotyczyła dwóch osób, T. W. i J. C., które były zatrudnione na umowę zlecenia w spółce z o.o. w G. (dalej jako 'S.'). ZUS stwierdził, że S. jest płatnikiem składek, podczas gdy spółka twierdziła, że pracownicy zostali formalnie przekazani innym podmiotom (np. R. i (...) Sp. z o.o.) w ramach umów o świadczenie usług lub porozumienia o przekazaniu pracowników w trybie art. 23(1) k.p. Sąd Okręgowy częściowo przychylił się do stanowiska spółki, uznając ją za płatnika składek tylko w ograniczonym zakresie lub wcale. Sąd Apelacyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, doszedł do wniosku, że mimo formalnych umów i porozumień, spółka S. sprawowała faktyczny nadzór nad pracownikami, określała zakres ich obowiązków, miejsce pracy i korzystała z ich pracy. Pracownicy nadal byli podporządkowani kierownictwu S. i korzystali z jej infrastruktury. Sąd uznał, że procedury formalnego przekazania pracowników były jedynie sposobem na uniknięcie przez S. obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a nie rzeczywistym przejęciem pracowników przez inne podmioty. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone wyroki, ustalając, że spółka z o.o. w G. jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe dla T. W. i J. C. za sporne okresy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka z o.o. jest płatnikiem składek, jeśli sprawuje faktyczny nadzór nad pracownikami i korzysta z ich pracy, mimo formalnych umów z innymi podmiotami.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy i nadzór nad pracownikami, a nie tylko formalne umowy. Spółka, która sprawowała faktyczny nadzór i korzystała z pracy, mimo przekazania pracowników innym podmiotom, jest uznawana za płatnika składek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
(...) Spółki z o.o. w G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z o.o. w G. | spółka | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | organ rentowy |
| T. W. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| J. C. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (10)
Główne
u.s.u.s. art. 4 § pkt 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
k.p. art. 23(1)
Kodeks pracy
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy pozorności czynności prawnej.
k.p.c. art. 379 § ust. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zarzutu nieważności postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez sąd drugiej instancji.
k.p. art. 22
Kodeks pracy
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka sprawowała faktyczny nadzór nad pracownikami. Praca była świadczona na rzecz spółki i pod jej kierownictwem. Formalne przekazanie pracowników innym podmiotom miało na celu uniknięcie opłacania składek. Umowy z podwykonawcami były jedynie pośrednictwem finansowym.
Odrzucone argumenty
Pracownicy zostali formalnie przekazani innym podmiotom w trybie art. 23(1) k.p. Zawarto umowy o świadczenie usług z innymi podmiotami. Spółka nie była faktycznym pracodawcą ani zleceniodawcą.
Godne uwagi sformułowania
to odwołująca sprawowała w dalszym ciągu faktyczny nadzór nad osobami sprzątającymi oraz wyłącznie ona korzystała z ich pracy. R. , a potem (...) był tylko pośrednikiem finansowym, dokonującym tylko technicznych operacji przelewów bankowych w granicach udostępnionych przez klienta środków. instytucja „przejęcia” pracowników formalnie w trybie art. 23 1 k.p. w zakresie i postaci, w jakich była faktycznie stosowana przez (...) Sp. z o.o. - niezależnie od wątpliwości co do ewentualnej jedynie pozorności tej czynności w rozumieniu art. 83 § 1 k.c. - stoi zwłaszcza w sprzeczności z podstawową funkcją tego przepisu, jaką jest ochrona pracowników w sytuacji przejęcia zakładu pracy lub jego części przez innego pracodawcę.
Skład orzekający
Jolanta Ansion
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Małek - Bujak
sędzia
Krystyna Merker
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie faktycznego stosunku prawnego i płatnika składek w przypadkach pozornego outsourcingu lub przekazania pracowników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozornego przekazania pracowników i faktycznego nadzoru przez pierwotnego zleceniodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy analizują rzeczywisty charakter stosunku prawnego, a nie tylko jego formalne pozory, co jest kluczowe w kontekście outsourcingu i umów cywilnoprawnych.
“Pozorny outsourcing: Kto naprawdę płaci składki ZUS, gdy pracownicy są 'przekazani' innym firmom?”
Sektor
usługi sprzątania
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 180/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Ansion (spr.) Sędziowie SSA Maria Małek - Bujak SSA Krystyna Merker Protokolant Sebastian Adamczyk przy udziale Prokuratury Regionalnej w Katowicach po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. w Katowicach sprawy z odwołania (...) Spółki z o.o. w G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przy udziale zainteresowanych: T. W. , J. C. o ustalenie płatnika składek i podstawę wymiaru składek na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt VIII U 1537/14 i apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt VIII U 2475/14 1. zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i ustala, że T. W. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia w (...) Spółce z o.o. w G. za okres od 16 lipca 2012 r. do 30 listopada 2013 r.; 2. zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i ustala, że J. C. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia w (...) Spółce z o.o. w G. za okres od 16 lipca 2012 r. do 30 września 2013 r.; 3. zasądza od (...) Spółki z o.o. w G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. /-/SSA M.Małek-Bujak /-/SSA J.Ansion /-/SSA K.Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 czerwca 2014r. (...) Oddział w Z. stwierdził, że zainteresowana T. W. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w G. za okres od 16 lipca 2012r. do 30 listopada 2013r. Równocześnie ustalił podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. Decyzją z dnia 27 października 2014r. (...) Oddział w Z. stwierdził, że zainteresowana J. C. podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w G. za okres od 16 lipca 2012r. do 30 września 2013r. i ustalił podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. Powyższe decyzje zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Organ rentowy podniósł, że z przedstawionej przez odwołującą dokumentacji w trakcie postępowania kontrolnego wynika, iż odwołująca Spółka powierzyła jako podmiotowi zewnętrznemu, tj. (...) Sp. z o.o. i (...) jedynie wykonywanie zadań pomocniczych. Podmioty te występowały wobec ZUS jako płatnik składek, prowadziły dokumentację płacowo-kadrową, tj. naliczały wynagrodzenia, wypłacały wynagrodzenia, które wcześniej na podstawie wystawionej faktury otrzymywały od odwołującego, dotychczasowego pracodawcy. Pracownicy przestrzegali tych samych aktów wewnętrznych i przepisów obowiązujących u odwołującego, korzystali również z tych samych sprzętów i pomieszczeń socjalnych. Dlatego - zdaniem organu rentowego - nie można przyjąć, że w sprawie niniejszej doszło do przejęcia pracowników S. w trybie art. 23 1 k.p. i nie doszło do faktycznego przejęcia części zakładu pracy w trybie art. 23 1 k.p. W odwołaniach od powyższych decyzji (...) Sp. z o.o. wniosła o ich zmianę i uznanie, że nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla zainteresowanych wymienionych w zaskarżonych decyzjach. Z J. C. nie pozostaje w żadnym stosunku prawnym. Czynności utrzymania w czystości obiektów zainteresowana bezspornie wykonywała u klientów odwołującej, tyle tylko, że czynności te wykonywała poprzez (...) Sp. z o.o. i (...) (jako zleceniobiorca tych podmiotów), które to firmy świadczyły na rzecz odwołującej usługi utrzymania czystości na zasadzie podwykonawstwa w oparciu o umowy świadczenia usług z 1 lipca 2012r. i 1 listopada 2012r. Zgodnie z § 1 ust. 1 tych umów, firmy ( R. , a następnie (...) ) zobowiązały się świadczyć na rzecz odwołującej usługi będące przedmiotem działalności odwołującej, tj. usługi zgodnie z PKD odwołującej. Z dalszej treści umów wynika, że dotyczyło to usług utrzymania czystości, poprzez zapewnienie określonej siły roboczej. Natomiast organ rentowy błędnie przyjął, że przedmiotem umów o świadczenie usług jest outsourcing płacowo-kadrowy. Była to umowa podwykonawstwa, o czym stanowił § 2 tych umów, a nie umowa o outsourcing płacowo-kadrowy. Podobnie w odwołaniu od decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem T. W. , Spółka zarzuciła, że zainteresowana T. W. nie została objęta porozumieniem z dnia 1 czerwca 2012r. o przekazaniu części zakładu pracy odwołującej w trybie art. 23 ( 1) k.p. , ponieważ przed dniem 16 lipca 2012r. nie była pracownikiem S. , ale pracowała wcześniej w innej firmie sprzątającej w (...) - bo w (...) Natomiast od 16 lipca 2012r. do 30 października 2012r. pracowała na rzecz firmy (...) Sp. z o.o. i pozostawała w stosunku cywilno-prawnym z tą firmą, a od 1 listopada 2012r. z firmą (...) I. (…) i przed dniem 20 listopada 2013r. T. W. nie pozostawała w jakimkolwiek stosunku prawnym z odwołującą. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2014r., w sprawie VIII U 1537/14, Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił zaskarżoną decyzję dotyczącą T. W. i stwierdził, że płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za zainteresowaną T. W. z tytułu umowy zlecenia w okresie od 20 listopada 2013r. do 30 listopada 2013r. jest (...) Sp. z o.o. w G. . Sąd Okręgowy ustalił, że zgodnie z porozumieniem z dnia 1 czerwca 2012r., dotychczasowy pracodawca (...) Sp. z o.o. (odwołująca) z dniem 1 lipca 2012r. przekazuje w trybie art. 23 1 k.p. część swoich pracowników wymienionych w załączniku do umowy, a nowy pracodawca (...) Sp. z o.o. przyjmuje tych pracowników na warunkach identycznych, jakie pracownicy mieli do dnia 30 czerwca 2012r. T. W. nie była pracownikiem S. przed 16 lipca 2012r. Pierwszą umowę z T. S. podpisała dopiero w dniu 20 listopada 2013r. Dlatego Sąd uznał, że spór może dotyczyć jedynie okresu, kiedy S. zawarła umowę zlecenia z zainteresowaną. Apelację od wyroku wniósł organ rentowy zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla wyjaśnienia sprawy przez nieustalenie, jaka firma prowadziła sprzątanie (...) w G. w okresie od 17 lipca 2012r. do 30 października 2013r. i kto nadzorował wykonywanie prac. Sąd błędnie przyjął, że zainteresowana nie pracowała na rzecz S. , gdy tymczasem właśnie ona na k. 11 a.r. przyznała, że sprzątając w Prokuraturze wykonywała usługi na rzecz (...) Sp. z o.o. i jej pracę nadzorował pracownik tej firmy. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015r., w sprawie VIII U 2475/14, Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił zaskarżoną decyzję dotyczącą J. C. w ten sposób, że ustalił, iż zainteresowana J. C. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w okresie od 16 lipca 2012r. do 30 września 2013r. Zainteresowana pracowała w (...) w J. jako sprzątaczka od 2009r., zawierając umowy z różnymi podmiotami, przy czym, ostatnią z nich była umowa z (...) od 2 kwietnia 2012r. do 13 lipca 2012r. W lipcu 2012r. zawarła umowę z firmą (...) za pośrednictwem S. M. (1) , która poinformowała ją, że przetarg na sprzątanie tego obiektu został wygrany przez firmę (...) . Zainteresowana zawarła umowę z tą firmą na okres od 16 lipca 2012r. do 30 października 2012r., a następnie ze spółką (...) na okres od 1 listopada 2012r. do 30 września 2013r. W ramach tych umów zajmowała się sprzątaniem obiektu od godz. 15.00 do 19.00, a wymienione Spółki wypłaciły jej wynagrodzenie. Sąd Okręgowy zauważył, że Państwowa Inspekcja Pracy we W. , po przeprowadzonej kontroli ustaliła, że spółka (...) , w trybie art. 23 1 k.p. , przejmowała pracowników od różnych podmiotów na terenie Polski. W ocenie kontrolującego, przejęcia te miały charakter formalny, a celem było obejście przepisów prawa o obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia. Jednak, zdaniem Sądu, ta okoliczność nie miała znaczenia w sprawie dotyczącej J. C. , ponieważ brak jest jakiegokolwiek stosunku prawnego łączącego odwołującą i zainteresowaną w spornym okresie. Zainteresowana od wielu lat pracuje jako sprzątaczka w (...) w J. , zawierając umowy z firmami, które świadczą dla (...) usługi utrzymania czystości. W okresie spornym nie była pracownikiem S. , ale R. , a następnie (...) Osobami nadzorującymi jej pracę były S. M. (2) i M. C. - pracownice R. . Organ rentowy nie wykazał, że praca była świadczona pod nadzorem pracowników odwołującej. Okoliczność, że zainteresowana zajmowała się sprzątaniem w (...) , będącej klientem odwołującej, nie uzasadnia stanowiska organu rentowego, że to odwołująca jest faktycznym zleceniodawcą i płatnikiem składek zainteresowanej. (...) zleciła wykonywanie usług porządkowych odwołującej, a ta przekazała realizację tych usług porządkowych dalszemu podmiotowi. Obowiązujące przepisy nie zakazują zlecania usług w ramach podwykonawstwa. W ramach swobody zawierania umów - zainteresowana i Spółki mogły zawierać umowy zlecenia. W sprawie nie występuje sytuacja z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , dlatego nie zachodziła potrzeba rozważania stosunku prawnego łączącego odwołującą ze Spółkami (...) Jako zasadniczą podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd wskazał treść art. 4 pkt 2a, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.). Apelację od wyroku wniósł organ rentowy zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , poprzez uznanie, że odwołująca nie jest płatnikiem składek dla zainteresowanej J. C. od 10 lipca 2012r. Zarzucił również, że stosunek zlecenia pomiędzy zainteresowaną, a firmą (...) został zawarty w wykonaniu łączącego odwołującą Spółkę (...) i Spółki (...) stosunku prawnego (umowy o świadczenie usług z dnia 1 lipca 2012r. i z dnia 1 listopada 2012r.), który nawet jeżeli nie miał charakteru pozornego, to co najmniej świadczył o istnieniu procederu firmanctwa czyli ukrycia faktycznego rozmiaru działalności Spółki (...) Sp. z o.o. w kontekście jej zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, poprzez posłużenie się w tym celu nazwą lub firmą innej osoby dla stworzenia pozoru wykonywania przez inne firmy roli płatników składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, pomimo, że beneficjentem pracy ubezpieczonych była firma (...) Sp. z o.o. Nie doszło do przejęcia kontraktów i zleceń. Apelujący podkreślił, że (...) nie mogli opłacić składek i podatków za ubezpieczonych z tytułu umów zleceń, przy uwzględnieniu zapisu zawartego pomiędzy nimi porozumienia wprowadzającego rabat w wysokości 40% kosztów na wykonanie usługi, odpowiadający wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i podatku dochodowego od osób fizycznych (vide: § 5 pkt 1 umowy o świadczenie usług). Podnosił, że również ta okoliczność świadczyła o pozorności przejęcia pracowników. Ponadto tak (...) Sp. z o.o. , jak i (...) , od początku nie opłacały składek za J. C. . Powoływał się na pogląd prawny wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku, w sprawie III AUa 30/14, w podobnym stanie prawnym. W odpowiedzi na apelacje odwołująca Spółka podniosła, że nigdy nie pozostawała w jakimkolwiek stosunku pracy z zainteresowanymi, a pozorność umów organ rentowy podniósł dopiero w apelacji. Wcześniej powoływał się na nieskuteczność przejścia zakładu pracy odwołującej na mocy porozumienia z dnia 1 czerwca 2012r. w trybie art. 23 ( 1) k.p. Ponownie podkreślił, że porozumieniem tym zainteresowane nie były w ogóle objęte, ponieważ nigdy nie pozostawały w żadnym stosunku pracy z odwołującą. Natomiast stwierdzenie pozorności czynności prawnej wymaga wykazania stanu świadomości obu stron umowy. Odwołująca Spółka nie była stroną zawieranych umów zlecenia pomiędzy zainteresowanymi, a R. i (...) Zainteresowane wykonywały u klientów odwołującej czynności utrzymania budynku w czystości, ale czynności te wykonywały poprzez Spółki (...) Zarządzeniem z dnia 9 września 2016r. Sąd Apelacyjny połączył do wspólnego rozpoznania sprawę III AUa 1035/15 oraz sprawę III AUa 180/15, mając na uwadze tożsamość przedmiotu sporu i rozpoznał obie apelacje w sprawie o sygn. III AUa 180/15. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Odnośnie zarzutu nieważności postępowania z art. 379 ust. 5 k.p.c. , Sąd Apelacyjny stwierdza, że jest on nieuzasadniony. Zaskarżona decyzja wydana przez organ rentowy dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zainteresowanej z tytułu pracy na rzecz odwołującej firmy S. i te podmioty są wymienione w decyzji. W istocie ani T. W. , ani J. C. , nie były objęte porozumieniem - umową pomiędzy S. , a firmą (...) Sp. z o.o. we W. z dnia 1 lipca 2012r. o przekazaniu pracowników w trybie art. 211 k.p. Informacje wynikające z protokołu pokontrolnego, sporządzonego przez Państwowy Inspektorat Pracy we W. , nie mają bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, wskazują jedynie na generalną zasadę niepłacenia składek i podatków należnych polskim organom publicznoprawnym przez tę firmę, a generalnie oszukiwanie polskich firm, które podjęły z nią współpracę. Na marginesie należy wskazać, że w piśmie z dnia 15 listopada 2013r. skierowanym m.in. do Premiera Rzeczypospolitej Polski i Ministra Finansów RP organy statutowe niemieckiej osoby prawnej (...) I. (…) przyznały, że zaległe zobowiązania publicznoprawne w Polsce wynoszą 62.474.597.31 zł. A w związku z czynnościami śledczymi i zablokowaniem działań firmy (...) we W. na początku listopada 2013r. przez (...) - firma (...) przejęła z powrotem część swoich pracowników, co wynika z zeznań B. W. w sprawie VIII U 1537/14 Sądu Okręgowego w Gliwicach (vide: k. 78 w/w akt i nagranie w e-protokole). W rozpoznawanej sprawie zadaniem Sądu było rozstrzygnięcie, czy w spornym okresie istniał stosunek prawny łączący zainteresowaną J. C. i zainteresowaną T. W. oraz Spółkę (...) , który mógłby stanowić tytuł objęcia zainteresowanych ubezpieczeniem społecznym, albowiem tylko w takim przypadku Spółka ta mogłaby być uznana za płatnika składek za zainteresowane. Sąd Okręgowy tak w sprawie VIII U 2475/14, jak i w sprawie VIII U 1537/14, uznał, że odwołująca (...) Sp. z o.o. w G. nie jest płatnikiem składek za zainteresowaną J. C. i T. W. , ponieważ nie świadczyły one pracy na podstawie umowy zlecenia na rzecz odwołującej S. . Sądy nie analizowały procedury przekazania pracowników i faktycznego beneficjenta pracy tak pracowników przekazanych porozumieniem, jak również zatrudnionych na podstawie umowy cywilno-prawnej w celu wykonania kontraktu dotyczącego sprzątania pomieszczeń Prokuratury, czy Sądów. Bezsporne w sprawie jest, że Spółka (...) Sp. z o.o. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się świadczeniem usług sprzątania, w tym (...) w G. , w J. , w G. , (...) w G. , B. i innych firm. Kierownikiem obiektów w S. była m.in. S. M. (2) do daty zawarcia porozumienia odwołującej z firmą (...) . Pracownica ta została przekazana zgodnie z załącznikiem do porozumienia firmie (...) wraz z 33 osobami, które wskazano imiennie w dołączonym do akt rentowych załączniku nr 1 do umowy z dnia 1 czerwca 2012r. W dniu 1 czerwca 2012r. (...) Sp. z o.o. zawarła umowę dotyczącą przejęcia części pracowników przez Spółkę (...) , która następnie przekształciła się w Spółkę (...) Spółka (...) , w ramach oferowanego outsourcingu kadrowo-płacowego, miała przejąć jedynie część pracowników oraz wykonywać wszelkie sprawy pracownicze w zakresie przejętych pracowników. Przejęci pracownicy w liczbie 34 osób zostali wymienieni w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do tego porozumienia. Przejmowani pracownicy otrzymali informację o przejęciu przez Spółkę (...) , w której powołano się na przepis art. 23 1 k.p. W ramach zawartej umowy nie doszło do przejęcia przez Spółkę (...) składników majątkowych należących do płatnika składek firmy (...) . Po zawarciu umowy nie doszło też do zmiany w zakresie sposobu świadczenia pracy przez objętych nią pracowników. Pracowali w dalszym ciągu w tym samym miejscu, na tych samych stanowiskach, wykonując tę samą pracę. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, to odwołująca sprawowała w dalszym ciągu faktyczny nadzór nad osobami sprzątającymi oraz wyłącznie ona korzystała z ich pracy. Specjalista d/s kadr M. C. , co przyznała w swoich zeznaniach, pracowała w pomieszczeniu odwołującej i wykonywała tę samą pracę, co pani S. M. (2) , poprzednio jako kierownik obiektu z ramienia (...) . Zeznania świadka S. M. (1) , (również przekazanej w trybie art. 23 1 k.p. ) Sąd Apelacyjny uznał za niewiarygodne, ponieważ świadek twierdziła wobec zatrudnionych zainteresowanych, że to firma (...) wygrała przetarg na sprzątanie (...) w J. , przy czym, sama wykonywała te same czynności nadzorowania pracy sprzątaczek na sprzątanych obiektach, co podczas umowy zawartej z S. . Firma (...) przygotowywała listę osób sprzątających obiekt wraz z informacją, kto opiekuje się daną jednostką. Budynkiem (...) opiekował się p. A. Z. , pozostałymi jednostkami pani, którą pracownica (...) p. G. G. również uważała za pracownika S. . Uważała również, że pracownicy wskazani przez S. są pracownikami S. (vide: zeznania świadka na k. 171-172 a.s. III AUa 180/15). Potwierdza to lista osób sporządzona przez S. z dnia 31 lipca 2012r. załączona do akt sprawy niniejszej, gdzie w pkt 12 wskazano J. C. , a w pkt 16 T. W. (lista w aktach III AUa 180/15 tut. Sądu na k. 177). Natomiast z pisma (...) w G. wynika, że w spornym okresie S. M. (2) była przedstawicielem S. jako firmy sprzątającej w (...) w J. i nadzorowała w imieniu tej firmy prace sprzątania (vide: pismo (...) na k. 94-94 odwrót a.s. III AUa 1035/15 tut. Sądu). Prowadząc usługi sprzątania w (...) w G. - firma (...) nigdy nie zgłaszała podwykonawców (pismo z (...) na k. 108 w/w akt). Podobnie było w (...) w (...) (k. 108 odwrót w/w akt) oraz w firmie (...) w Z. (k. 109 w/w akt). W sprawie niniejszej nie doszło do podwykonawstwa w trybie zawartej umowy (porozumienia z dnia 1 czerwca 2012r.), jak i zawarcia umów zlecenia z poszczególnymi pracownikami S. przez firmę (...) . Okoliczności te świadczą jedynie o zamiarze S. zmniejszenia kosztów działalności, poprzez uchylenie się od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a nie o zamiarze rzeczywistego przejęcia pracowników S. . Przejęcie miało gwarantować pracownikom te same warunki, jakie mieli w S. (§ 2 Umowy - Porozumienia). Tymczasem umowa o świadczenie usług, zawarta w następstwie tego porozumienia, nie dawała takich gwarancji. Ponadto umowa z niezrozumiałych powodów jako usługobiorcę wymienia S. , który zleca, a usługodawca - czyli R. - zobowiązuje się świadczyć usługi. Dalej - usługobiorca miał udostępnić bezpłatnie usługodawcy niezbędny sprzęt zgodnie ze standardami obowiązującymi u niego dla danego stanowiska pracy oraz umożliwić stały dostęp do pomieszczeń socjalnych zlokalizowanych w miejscu wykonywania usługi. Zgodnie z § 3 umowy, wykonawcy mieli nie podlegać służbowo usługobiorcy, ale mieli obowiązek stosować się do merytorycznych wskazówek osób wyznaczonych przez usługobiorcę „ które określają w szczególności zakres obowiązków”. Obowiązki tak przejętym pracownikom były nadal przekazywane przez S. M. i A. Z. , którzy kontaktowali się z p. M. C. - specjalistą d/s kadr w R. , a następnie w S. . A w kwestii przyznawania wynagrodzeń za pracę - obieg dokumentacji płacowej był następujący - S. wystawiała faktury (...) , (...) płaciła S. , S. R. , a później (...) I. , a te firmy wypłacały wynagrodzenie wykonawcom. A zatem R. nie wypłacała swoim pracownikom wynagrodzeń do czasu, aż otrzymywała pieniądze na te wynagrodzenia od firmy (...) , czyli faktycznie firmy korzystającej z pracy sprzątaczek. R. , a potem (...) był tylko pośrednikiem finansowym, dokonującym tylko technicznych operacji przelewów bankowych w granicach udostępnionych przez klienta środków. W przypadku pani T. W. , była rozważana możliwość zawarcia z nią umowy zlecenia przez S. , co potwierdza znajdująca się w aktach rentowych umowa z dnia 16 lipca 2012r. T. W. przyznała, że umowę o pracę podpisywała z panem A. Z. czyli pracownikiem S. , ale wiedziała, że umowę podpisuje z firmą (...) (vide: zeznania zainteresowanej na k. 78 akt VIII U 1537/14 Sądu Okręgowego w Gliwicach i k. 150-151 w aktach III AUa 180/15 S.A. w Katowicach). Słusznie podniósł organ rentowy, że analiza treści porozumienia wskazuje na pozorność w przejmowaniu faktycznym pracowników, skoro nie zostały w nim zabezpieczone pieniądze na pokrycie kosztów opłacania składek na ubezpieczenia społeczne pracowników S. i na podatki. Nie budzi w tym zakresie wątpliwości treść § 5 porozumienia tak w pkt 1, 3, 4 i 6. (...) Sp. z o.o. za usługę wobec S. otrzymywała wynagrodzenie w wysokości kosztów zatrudnienia pracowników (sumy wynagrodzeń przejętych pracowników brutto oraz związanych z ich zatrudnieniem dodatkowych kosztów pracodawcy - składek ZUS i podatków PIT) pomniejszonych o przyznany rabat w wysokości 40% dodatkowych kosztów - składek ZUS i podatków PIT. (...) w G. nadesłał pismo, z którego wynika, że firma (...) nigdy nie zgłaszała podwykonawców. Usługi były i są do chwili obecnej wykonywane przez pracowników (...) Sp. z o.o. (pismo na k. 108 akt III AUa 1035/15) Jedyną zmianą, jaka zaszła w stosunku do pracowników po przejściu do nowego pracodawcy był fakt wypłacania wynagrodzenia przez nowy podmiot, prowadzący dokumentację kadrowo-płacową. Zebrany w toku postępowania przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym materiał dowodowy nie wskazuje na inne zmiany, będące następstwem wprowadzonej strategii w Spółce (...) . Obie zainteresowane uznały, że skoro podpisały umowy zlecenia z firmą (...) i ta firma przekazywała im wynagrodzenie, to były pracownikami tej firmy. Natomiast dla (...) oczywistym było, że pomieszczenia w budynku są sprzątane przez pracowników firmy (...) . Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie doszło do przejęcia części pracowników S. w trybie art. 23 1 k.p. i płatnikiem składek powinien być pracodawca, na rzecz którego praca była świadczona, czyli (...) Sp. z o.o. i tak samo płatnikiem wobec zainteresowanych T. W. i J. C. płatnikiem jest S. , bo na rzecz tej firmy i pod kierunkiem jej pracownika pracowały obie zainteresowane. Praca była wykonywana faktycznie bezpośrednio przez zleceniobiorcę na rzecz zleceniodawcy czyli S. . Reasumując - sytuacja pracowników S. wskazuje, że instytucja „przejęcia” pracowników formalnie w trybie art. 23 1 k.p. w zakresie i postaci, w jakich była faktycznie stosowana przez (...) Sp. z o.o. - niezależnie od wątpliwości co do ewentualnej jedynie pozorności tej czynności w rozumieniu art. 83 § 1 k.c. - stoi zwłaszcza w sprzeczności z podstawową funkcją tego przepisu, jaką jest ochrona pracowników w sytuacji przejęcia zakładu pracy lub jego części przez innego pracodawcę. W tym zakresie Sąd Apelacyjny w Katowicach w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w sprawie III AUa 30/14. A zatem - dla wywołania skutków prawnych związanych z istnieniem danego stosunku zobowiązaniowego nie jest wystarczające jedynie zawarcie umowy od strony formalnej, ale decydujące jest rzeczywiste realizowanie i trwanie stosunku pracy w granicach wyznaczonych treścią art. 22 k.p. lub art. 734 § 1 k.c. Kompleksowa ocena całokształtu okoliczności związanych z realizacją „Porozumienia” wyklucza przyjęcie, że obie zainteresowane były pracownikami firmy (...) , a następnie (...) W okolicznościach sprawy niniejszej obie zainteresowane miały określony przez S. czas pracy, miejsce wykonywania czynności, podpisywanie listy obecności, były podporządkowane regulaminowi pracy S. oraz poleceniom kierownictwa (p. M. , p. Z. - którzy byli pracownikami S. ). Skoro realizacja umowy zlecenia była jednocześnie wykonywaniem obowiązków pracowniczych na rzecz S. , to umowa z R. i (...) nie może stanowić tytułu ubezpieczeń społecznych. A zatem płatnikiem składek dla zainteresowanych w spornym okresie, z mocy art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) w zw. z art. 13 pkt 2 tej ustawy, jest Spółka (...) . Na marginesie - Spółka (...) Sp. z o.o. , zlecając Spółce (...) Sp. z o.o. wykonanie określonych usług, powinna skalkulować, iż będzie na niej ciążył obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. W tych okolicznościach, Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżone wyroki Sądu Okręgowego są błędne i z mocy art. 386 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/SSA M.Małek-Bujak /-/SSA J.Ansion /-/SSA K.Merker Sędzia Przewodniczący Sędzia JR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI