III AUa 1797/11

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2012-02-16
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaapelacyjny
emeryturawarunki szczególnespawaczubezpieczenia społecznestaż pracyZUSprawo pracy

Sąd Apelacyjny przyznał prawo do emerytury osobie pracującej jako spawacz-ślusarz, uznając prace przygotowawcze za integralną część spawania w warunkach szczególnych.

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury osoby pracującej jako spawacz-ślusarz, której ZUS odmówił uznania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy przyznał prawo do świadczenia, jednak Sąd Apelacyjny pierwotnie je oddalił. Po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny ponownie rozpoznał sprawę, uznając prace przygotowawcze wykonywane przez wnioskodawcę za prace w warunkach szczególnych, co pozwoliło na udowodnienie wymaganego stażu.

Wnioskodawca K. M., spawacz-ślusarz, odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, wskazując na brak wymaganego 15-letniego stażu. ZUS zaliczył jedynie 12 lat, 10 miesięcy i 27 dni. Sąd Okręgowy we Wrocławiu przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia, uznając, że okres od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. był pracą w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny pierwotnie zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie, jednak Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok z powodu uchybień proceduralnych i wskazał na potrzebę szerokiego rozumienia pojęcia „prace przy spawaniu”. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny uznał, że prace przygotowawcze (ślusarskie) wykonywane przez wnioskodawcę, które stanowiły przygotowanie materiału do spawania, były integralną częścią procesu spawania i tym samym pracą w warunkach szczególnych. Wnioskodawca wykonywał je stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co pozwoliło na udowodnienie wymaganego 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, a tym samym przyznanie prawa do emerytury.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prace przygotowawcze, które stanowią element ciągu technologicznego umożliwiającego osiągnięcie efektu finalnego spawania, mogą być zakwalifikowane jako praca w warunkach szczególnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prace ślusarskie wykonywane przez wnioskodawcę, polegające na przygotowaniu materiału do spawania (np. cięcie, gięcie, szlifowanie), stanowiły integralną część procesu spawania i były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co kwalifikuje je jako pracę w warunkach szczególnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 32 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 4 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1983 r. art. wykaz A, dział XIV, poz. 12

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Obejmuje prace wykonywane w przebiegu procesu spawania i wycinania, w tym prace przygotowawcze stanowiące element ciągu technologicznego.

Pomocnicze

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. art. § 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prace przygotowawcze (ślusarskie) wykonywane przez wnioskodawcę były integralną częścią procesu spawania i stanowiły pracę w warunkach szczególnych. Rodzaj faktycznie wykonywanej pracy, a nie nazwa stanowiska, decyduje o kwalifikacji pracy jako wykonywanej w warunkach szczególnych. Wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przygotowawcze i spawalnicze.

Odrzucone argumenty

ZUS nie uznał prac przygotowawczych za pracę w warunkach szczególnych. ZUS błędnie ocenił, że wnioskodawca nie udowodnił 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. ZUS zarzucał brak wszechstronności w ocenie dowodów przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

prace przygotowawcze stanowiące pewien ciąg technologiczny umożliwiający osiągnięcie efektu finalnego o zaliczeniu pracy w szczególnych warunkach nie może decydować wyłącznie nazwa stanowiska, lecz rodzaj wykonywanej pracy prace przy spawaniu obejmują prace wykonywane w przebiegu procesu spawania

Skład orzekający

Elżbieta Kunecka

przewodniczący-sprawozdawca

Jarosław Błaszczak

sędzia

Jacek Witkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'praca w warunkach szczególnych' w kontekście prac przygotowawczych do spawania oraz znaczenie faktycznie wykonywanej pracy nad nazwą stanowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów sprzed nowelizacji dotyczących emerytur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego charakteru pracy, a nie tylko jej nazwy, w kontekście praw pracowniczych i emerytalnych. Pokazuje też, jak długą drogę sądową może przejść obywatel, by dochodzić swoich praw.

Czy prace przygotowawcze spawacza to praca w warunkach szczególnych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 1797/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Elżbieta Kunecka (spr.) Sędziowie: SSA Jarosław Błaszczak SSA Jacek Witkowski Protokolant: Adrianna Szymanowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku K. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o emeryturę na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. Akt VIII U 1597/09 I. oddala apelację; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz wnioskodawcy kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE K. M. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 1 września 2009 r. odmawiającej mu przyznania prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia od dnia 28 sierpnia 2009 r. Rozstrzygnięcie to Sąd oparł o następująco ustalony stan faktyczny: K. M. , ur. 28 sierpnia 1949 r., posiada wykształcenie zasadnicze zawodowe, z zawodu jest spawaczem - ślusarzem. W dniu 21 grudnia 2004 r. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Decyzją z dnia 17 lutego 2009 r., organ rentowy odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie osiągnął wymaganego wieku - 60 lat. Za udowodniony, łączny okres zatrudnienia ZUS uznał 40 lat, 2 miesiące i 28 dni. W wyniku wniesionego odwołania od powyższej decyzji, Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt VIII U 722/2005, oddalił odwołanie. W dniu 13 lipca 2009 r. K. M. ponownie złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia emerytalnego. Decyzją z dnia 1 września 2009 r. organ rentowy odmówił przyznania emerytury, z uwagi na brak wymaganego 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Zakład zaliczył do pracy w warunkach szczególnych 12 lat, 10 miesięcy i 27 dni. Nie uznał, jako pracy w warunkach szczególnych okresu od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1991 r. W okresie od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. wnioskodawca zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu w (...) Zakładach (...) we W. . W wymienionym okresie wnioskodawca wykonywał prace stale i w pełnym wymiarze czasu przy spawaniu na stanowisku spawacza-ślusarza oraz ślusarza - krajacza: - w okresie od 2 stycznia 1987 r. do 28 lutego 1987 r. - stanowisko ślusarz - spawacz; - w okresie od 1 marca 1987 r. do 26 czerwca 1988 r. – stanowisko ślusarz; - w okresie od 27 czerwca 1988 r. do 30 września 1988 r. - stanowisko ślusarz – krajacz; - w okresie od 1 października 1988 r. do 31 lipca 1989 r. - stanowisko spawacz – ślusarza. Wnioskodawca pracował, jako spawacz łukiem elektrycznym, spawacz gazowy-acetylenowo-tlenowy-wypalacz, a także, jako ślusarz, tzn. wykonywał prace ślusarskie związane z przygotowaniem, ustawianiem materiałów, elementów stalowych niezbędnych do procesu spawania. Spawaniem wnioskodawca zajmował się minimum 6 godzin dziennie, reszta czasu przeznaczona była na przygotowanie materiałów do spawania. Wszelkie prace, zarówno spawalnicze jak i ślusarskie, powód wykonywał na hali ogólnej, na której oprócz niego pracowało około 100 osób. Prace spawalnicze na hali trwały cały dzień, więc zarówno wnioskodawca jak i jego współpracownicy cały czas narażeni byli na uciążliwości i zagrożenia dla organizmu w postaci dymów spawalniczych i promieniowania optycznego. W spornym okresie wnioskodawca został oddelegowany na 3 miesiące do krajalni, w której ze względu na panujący tam hałas, pracę również traktowano, jako pracę w warunkach szczególnych. W krajalni, powód zajmował się cięciem blach za pomocą gilotyny. Przez cały okres zatrudnienia w (...) K. M. otrzymywał dodatki za pracę w warunkach szkodliwych, także w okresie oddelegowania na stanowisko ślusarza-krajacza w okresie od 27 czerwca 1988 r. do 30 września 1988 r. Nadto otrzymywał posiłki regeneracyjne. W toku postępowania, Sąd dopuścił również opinię z zakresu BHP, na okoliczność ustalenia, czy wnioskodawca w spornym okresie od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. wykonał pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. W dniu 8 lutego 2010 r., biegły sądowy z zakresu BHP opracował opinię, w której stwierdził, iż analiza dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy daje podstawę do uznania, że wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia w (...) Zakładach (...) we W. , tj. przez 2 lata i 7 miesięcy wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu, prace w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu biegły podniósł, iż dołączone do akt sprawy miesięczne karty wynagrodzeń wnioskodawcy wskazują, że w całym okresie zatrudnienia, wykonując pracę na stanowiskach ślusarza - spawacza, spawacza-ślusarza oraz ślusarza-krajacza, otrzymywał tzw. "dodatek szkodliwy", przy czym otrzymywany dodatek szkodliwy za pracę na stanowisku ślusarza-krajacza, w okresie od 27 czerwca 1988 r. do 30 września 1988 r., tj. w okresie oddelegowania do wydziału W-3, oznaczono literą "H", co oznacza pracę w środowisku pracy, w którym stale przekroczone są dopuszczalne wartości hałasu ( NDN). W analizowanym, spornym okresie wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jako podstawowe czynności - prace związane ze spawaniem elektrycznym i cięciem detali za pomocą palnika gazowego. Wykonywane jednocześnie przez wnioskodawcę dodatkowe czynności ślusarskie, związane były ściśle z tym stanowiskiem i sprowadzały się do prac przygotowawczych (cięcie detali do spawania), trwały ok. 2 godzin w ciągu zmiany. W ramach tych prac przygotowawczych wnioskodawca między innymi wycinał i giął poszczególne detale używając do tychże prac palnika gazowego. Tym samym, prace przygotowawcze - wykonywane przez wnioskodawcę należały również do jego podstawowych, określonych przez pracodawcę zadań, wykonywanych w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na stanowisku ślusarza-spawacza i spawacza-ślusarza. W okresie oddelegowania do pracy w krajalni, wnioskodawca również wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jako podstawowe czynności, prace związane z cięciem (krojeniem) blach na tzw. gilotynie. W dniu 7 kwietnia 2010 r., biegły sądowy z zakresu BHP wydał opinię uzupełniającą, w której ustosunkował się do zarzutów stawianych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podniósł on, iż przy formułowaniu opinii wziął pod uwagę i oceniał wiarygodność wszystkich dokumentów zebranych w aktach sprawy, w tym zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy. Na podstawie zeznań świadków (bezpośrednich przełożonych wnioskodawcy) wykazał natomiast, że prace ślusarskie wykonywane w spornym okresie były czynnościami przygotowującymi detale spawania i polegały na ich wycinaniu palnikiem gazowym. Tym samym, jako dowiedzione prace przygotowawcze, należały do podstawowych określonych przez pracodawcę zadań związanych ze spawaniem elektrycznym i cięciem detali za pomocą palnika gazowego, które to prace należało również zakwalifikować jako wykonywanie w warunkach szczególnych i o szczególnym charakterze. Nadto, organ rentowy nie wziął pod uwagę innych istotnych ustaleń biegłego, dotyczących faktu, iż wnioskodawca wykonywał prace przygotowawcze - ślusarskie i podstawowe spawalnicze na hali, gdzie zatrudnionych około 100 osób wykonywało bez przerwy, w bezpośrednim sąsiedztwie powoda prace spawalnicze i ślusarskie, będąc stale narażonym na zagrożenia w postaci dymów spawalniczych i promieniowania optycznego. W odniesieniu do zarzutu braku uprawnień spawalniczych wnioskodawcy, biegły wskazuje, iż do akt sprawy dołączone są dwie książeczki spawacza wnioskodawcy, z których jednoznacznie wynika, że posiada on uprawnienia do spawania gazowego od dnia 16 października 1974 r., a do spawania łukowego (elektrycznego) od dnia 11 maja 1982r. Jednocześnie z adnotacji zawartej w "książeczce spawacza" nr 8206 wynika, że wnioskodawca dodatkowo ukończył w dniu 24 września 1988 r. podstawowy kurs spawania w osłonie CO2. Z treści zawartej w "korespondentce wewnętrznej" z dnia 31 lipca 1989 r. nie wynika, iż wnioskodawca nie ukończył kursu spawania, jak sugeruje organ rentowy, tylko, że nie dotrzymał warunków umowy z dnia 30 sierpnia 1988 r., wypowiadając umowę o pracę, której rozwiązanie nastąpiło z dniem 31 lipca 1989 r. Oznaczało to w praktyce zwrot poniesionych przez pracodawcę kosztów szkolenia wnioskodawcy. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za uzasadnione. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy – w szczególności zeznania świadków oraz opinia biegłego – pozwalają na uznanie, że w okresie od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. wnioskodawca pracował w (...) Zakładach (...) . Wnioskodawca, pracujący na stanowisku ślusarza – spawacza, wykonywał prace spawalnicze przez ponad 6 godzin pracy, natomiast przez pozostałe 2 godziny wykonywał prace przygotowawczo – ślusarskie z użyciem palnika gazowego. Czynności te można zakwalifikować jako prace związane z wycinaniem elektrycznym i gazowym detali oraz prace związane z przygotowaniem materiału i detali do spawania, wyszczególnione w wykazie A, dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Wskazał Sąd, że o zaliczeniu pracy w szczególnych warunkach nie może decydować wyłącznie nazwa stanowiska, lecz rodzaj wykonywanej pracy, tym bardziej, że wykaz A dział IV, poz. 12 nie wymienia konkretnego stanowiska pracy, lecz wykonywanie prac przy spawaniu i wycinaniu. Z tych względów Sąd przyjął, że wnioskodawca udowodnił okres 15 lat pracy w szczególnych warunkach i spełnia przesłanki do uzyskania prawa do świadczenia emerytalnego w oparciu o art. 184 oraz 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył organ rentowy, zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 184 ust. 1 stawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z § 2 ust. 1 oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Przez przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury od dnia 28 sierpnia 2009 r. po błędnym uznaniu, że na dzień 1 stycznia 1999 r. udokumentował on ponad 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, jak również przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez brak wszechstronności w ocenie dowodów na okoliczność zatrudnienia wnioskodawcy w (...) Zakładach (...) we W. okresie od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie odwołania wnioskodawcy, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu apelacji organu rentowego wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że odwołanie wnioskodawcy oddalił. Wnioskodawca od wyroku tego złożył skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 21 listopada 2011 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że wyrok podlega uchyleniu z uwagi na uchybienia przepisom art. 382 oraz art. 328 kpc . Wskutek wskazanych uchybień przepisom postępowania w rozstrzygnięciu Sądu drugiej instancji zabrakło właściwie sformułowanej podstawy faktycznej wyroku, co z kolei nie pozwalało na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Jednocześnie Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 stycznia 2008 r., I UK 192/07 ( OSNP 2009 r. nr 5-9, poz. 79), że określenie „prace przy spawaniu”, zawarte w pkt. 12 Działu XIV, Wykazu A Rozporządzenia z 1983 r. obejmuje prace wykonywane w przebiegu procesu spawania (i odpowiednio wycinania). Nie ma podstaw, aby uznać, że w pojęciu tym zawierają się wszystkie prace, także niezwiązane z przebiegiem wystawania i wycinania, które stanowią pewien ciąg technologiczny umożliwiający osiągnięcie efektu finalnego. Za prace „przy spawaniu i wycinaniu” mogą być uznane prace wykonywane nie tylko na stanowisku spawacza, pod warunkiem jednak, że stanowią one bezpośrednio proces spawania i wycinania elektrycznego, gazowego i atomowodorowego. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Apelacyjny ustalił, że wnioskodawca w okresie pracy od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. wykonując prace na stanowisku ślusarz spawacz nie miał przyznanego pomocnika, stad też wszystkie prace przygotowawcze, niezbędne w procesie spawania, musiał wykonywać samodzielnie. W procesie spawania niezbędne było przygotowanie danego elementu, np. podgrzanie blachy aby ją wyciąć i wygiąć oraz nadać odpowiedni kształt, a następnie zespawać. Te prace wnioskodawca określił pierwotnie jako ślusarskie, ale faktycznie stanowiły one przygotowanie procesu spawania. Wnioskodawca nigdy nie wykonywał samodzielnie prac ślusarskich. Ponadto Sad Apelacyjny ustalił, ze w aktach osobowych wnioskodawcy z (...) Zakładów (...) ( k. 11) znajduje się pismo wnioskodawcy z dnia 9 marca 1987 r., w którym wnioskodawca zwraca się do kierownictwa wydziału z prośbą o zmianę angażu ze stanowiska ślusarz - spawacz na spawacz – ślusarz, jako że takie określenie stanowiska jest bardziej prawidłowe. Zakład pracy na taką zmianę wyraził zgodę. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja organu rentowego jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst. jedn. Z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem ( ust. 2). Dyspozycja przepisu § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) stanowi natomiast, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Podkreślenia wymaga fakt, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Innymi słowy nie wystąpienie jednej z przesłanek pozbawia ubezpieczonego prawa do emerytury w niższym niż powszechny wieku emerytalnym. Bez wątpienia wnioskodawca osiągnął wiek 60 lat oraz posiada ponad 25-letni okres pracy. Spór w niniejszej sprawie dotyczył natomiast wykazania przez wnioskodawcę wymaganego powołanym przepisem stażu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy odmówił bowiem zaliczenia wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w (...) Zakładach (...) we W. od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. na stanowisku ślusarza spawacza wskazując, że wnioskodawca nie wykonywał pracy spawacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Trafnie uznał Sąd Okręgowy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że sporny okres zatrudnienia wnioskodawcy stanowiła pracę w warunkach szczególnych, uprawniającą do otrzymania świadczenia w obniżonym wieku emerytalnym. Ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. ( wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152). Stanowisko, na jakim zatrudniony był wnioskodawca w okresie od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. określone zostało jako ślusarz – spawacz, a następnie spawacz- ślusarz. Nie ulega wątpliwości iż tego rodzaju stanowisko nie zostało wymienione w wykazach określających rodzaje prac, których wykonywanie uprawnia do wcześniejszej emerytury. Wnioskodawca we wniesionym odwołaniu podnosił jednak, iż będąc zatrudnionym na tym stanowisku wykonywał w istocie prace spawalnicze, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku uchylającego wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r. zwrócił uwagę na konieczność szerokiego rozumienia „prac przy spawaniu”, wymienionych w pkt. 12 Działu IV Wykazu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1983 r. Istotnie w myśl orzecznictwa Sądu Najwyższego za prace te należy uznać prace wykonywane w przebiegu procesu spawania. W pojęciu tym zawierają się bowiem wszystkie prace, także niezwiązane z przebiegiem spawania, jednakże stanowiące "pewien ciąg technologiczny umożliwiający osiągnięcie efektu finalnego". W niniejszej sprawie rozważenia zatem wymagało, czy czynności ślusarskie, które wnioskodawca wykonywał na zajmowanym stanowisku – jak zarzuca organ rentowy przez dwie – z ośmiu godzin pracy, mogą zostać zakwalifikowane jako prace przygotowawcze, niezbędne w procesie spawania, stanowiące element ciągu technologicznego. W ocenie Sądu Apelacyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy na takie zakwalifikowanie wykonywanych przez wnioskodawcę prac ślusarskich pozwala. Wnioskodawca w zeznaniach złożonych w toku postępowania przed pierwszą instancją wskazał, że nie miął pomocnika, stad też jeśli była taka konieczność zanim przystąpił do spawania musiał samodzielnie przygotować sobie materiał. Jeśli detale [przekazanie do spawania były nierówne to musiał przyciąć je palnikiem gazowym, przeszlifować, a następnie spasować detale tak, aby były równe i sczepić za pomocą elektrycznej elektrody. Po wykonaniu tych czynności przygotowawczych mógł przystąpić do spawania. Podobnie czynności przygotowawcze określił wnioskodawca w toku postępowania przed Sądem Apelacyjnym. Podkreślił, że proces spawania rozpoczynał się od przygotowania materiału – szlifowania, podgrzewanie oraz wyginanie elementów podlegających zespawaniu. Zeznania świadków Z. K. oraz A. Z. – współpracowników wnioskodawcy potwierdzają wskazywany przez wnioskodawcę przygotowawczy charakter czynności poprzedzających. Świadkowie ci zeznali, że wnioskodawca około 20% czasu dziennie nie spędzał na spawania, ponieważ w tym czasie musiał wykonać czynności niezbędne do rozpoczęcia procesu spawania – czyścił i łączył elementy. Po wykonaniu tych pracy przystępował do samego spawania i spawał przez resztę czasu pracy. . Również biegły w swojej opinii w prace wykonywane przez wnioskodawcę, poprzedzające spawanie w ścisłym tego słowa znaczeniu zakwalifikował do procesu spawania. Wskazał biegły, że wykonywane przez wnioskodawcę dodatkowe czynności ślusarskie związane były ściśle z tym stanowiskiem i sprowadzały się do prac przygotowawczych, polegających na przygotowaniu detali do spawania. Prace przygotowawcze należy zatem potraktować, w myśl opinii biegłego, jako element ciągu procesu technologicznego. Należały bowiem do podstawowych, określonych przez pracodawcę zadań związanych ze spawaniem elektrycznym i cięciem detali za pomocą palnika gazowego. Zeznania świadków i wnioskodawcy Sad uznał za wiarygodne. Zarówno bowiem wnioskodawca jak i świadkowie precyzyjnie wskazali jakiego rodzaju czynności wykonywał wnioskodawca w spornym okresie pracy, jak również wyjaśnili dlaczego wykonywanie czynności ślusarskich niezbędne było dla wykonania samego spawania. W ten sam sposób proces technologiczny opisał biegły, która Sad Apelacyjny, w tym zakresie przyjął za podstawę ustaleń w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, iż wnioskodawca w okresie pracy od 2 stycznia 1987 r. do 31 lipca 1989 r. na stanowisku spawacza – ślusarza wykonywał pracę w warunkach szczególnych, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Po doliczeniu wymienionego okresu pracy łączny staż pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach – uznany przez organ rentowy i udowodniony w toku postępowania odwoławczego przekroczył 15 lat. Oznacza to, iż istotnie wnioskodawca legitymuje się wymaganym 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, a tym samym spełnia przesłanki do uzyskania prawa do renty w oparciu o art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał apelację organu rentowego za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 385 kpc . R.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI