III AUA 1785/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację Centrum Windykacji i (...) Spółki z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który oddalił apelację płatnika składek od decyzji ZUS. ZUS stwierdził, że D. A. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zawartych ze spółką, które nazwane zostały umowami o dzieło. Sąd Okręgowy, opierając się na analizie umów i zeznaniach świadków, uznał, że charakter wykonywanych przez D. A. czynności (powtarzalne zestawianie dłużników na podstawie dostarczonych dokumentów) wskazuje na umowę o świadczenie usług (art. 750 k.c.), a nie umowę o dzieło (art. 627 k.c.), która wymaga osiągnięcia konkretnego, zindywidualizowanego rezultatu. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił to stanowisko, podkreślając, że o charakterze stosunku prawnego decyduje jego rzeczywista treść, a nie nazwa nadana przez strony. Strony nie mogły umówić się co do odstąpienia od odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, gdyż przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W związku z tym apelacja spółki została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie charakteru umów cywilnoprawnych (o dzieło vs. o świadczenie usług/zlecenie) w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie czynności były powtarzalne i polegały na przetwarzaniu danych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowy nazwane przez strony umowami o dzieło, których przedmiotem było powtarzalne zestawianie dłużników na podstawie dostarczonych dokumentów, faktycznie stanowią umowy o dzieło, czy też umowy o świadczenie usług podlegające przepisom o zleceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowy te w rzeczywistości stanowią umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło.
Uzasadnienie
Charakter wykonywanych czynności (powtarzalne zestawianie dłużników na podstawie dostarczonych dokumentów, bez tworzenia nowego, zindywidualizowanego wytworu) oraz sposób określenia wynagrodzenia (stawka godzinowa) wskazują na umowę o świadczenie usług (obowiązek starannego działania), a nie umowę o dzieło (obowiązek osiągnięcia konkretnego rezultatu).
Czy strony mogą umówić się o odstąpienie od odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, mimo że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakładają taki obowiązek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strony nie mogą umówić się o odstąpienie od odprowadzania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ponieważ przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
Uzasadnienie
Swoboda umów (art. 353(1) k.c.) nie pozwala na kształtowanie stosunków prawnych w sposób sprzeczny z ustawą ani na wyłączanie wynikających z ustawy obowiązków ubezpieczeniowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Centrum Windykacji i (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | apelujący |
| D. A. (1) | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Umowa o dzieło wymaga wykonania oznaczonego dzieła, które musi być z góry określone, mieć samoistny byt, być obiektywnie osiągalne i pewne, oraz stanowić jednorazowy efekt.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 lit. E
Ustawa o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 69 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Charakter wykonywanych przez D. A. czynności (powtarzalne zestawianie dłużników na podstawie dostarczonych dokumentów) wskazuje na umowę o świadczenie usług, a nie umowę o dzieło. • Wynagrodzenie ustalone w stawce godzinowej za wykonanie czynności, a nie za konkretny rezultat, świadczy o umowie o świadczenie usług. • Strony nie mogą umówić się o odstąpienie od odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, gdyż przepisy te są bezwzględnie obowiązujące.
Odrzucone argumenty
Umowy zawarte między spółką a D. A. były umowami o dzieło, a nie umowami o świadczenie usług. • Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy prawa materialnego, uznając umowy o dzieło za umowy o świadczenie usług. • Zgodny zamiar stron i treść umów wskazywały na zawarcie umów o dzieło.
Godne uwagi sformułowania
O tym jaki stosunek w rzeczywistości łączy strony rozstrzygają warunki, na jakich świadczenie jest wykonywane, a nie sama nazwa umowy, czy nawet wola stron. • Umowa o dzieło to umowa o pewien określony rezultat pracy i umiejętności ludzkich. • W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. • Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (...) jak i dla umów o świadczenie usług (...). • Strony nazwały jednak umowy, do których stosuje się przepisy o zleceniu, umowami o dzieło, w celu uniknięcia odprowadzania od przychodów uzyskiwanych przez zainteresowaną, z tytułu wykonywania tych umów, składek na ubezpieczenia społeczne.
Skład orzekający
Jacek Zajączkowski
przewodniczący
Lucyna Guderska
sędzia
Anna Rodak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru umów cywilnoprawnych (o dzieło vs. o świadczenie usług/zlecenie) w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie czynności były powtarzalne i polegały na przetwarzaniu danych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia/o świadczenie usług, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki płatników składek i prawa pracowników/zleceniobiorców.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd wyjaśnia, kiedy ZUS może domagać się składek.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.