III AUa 1688/12

Sąd Apelacyjny w ŁodziŁódź2013-07-17
SAOSubezpieczenia społeczneustalanie podstawy wymiaru składekŚredniaapelacyjny
ZUSskładkiubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczaprzedawnieniepodstawa wymiarudecyzja ZUSapelacja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego, uznając, że prawo do wydania decyzji ustalającej prawidłowe podstawy wymiaru składek nie ulega przedawnieniu, w przeciwieństwie do należności z tytułu składek.

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację ubezpieczonego J. S. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS ustalającej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ubezpieczony zarzucił naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, wyjaśniając, że prawo do wydania decyzji ustalającej podstawy wymiaru składek nie ulega przedawnieniu, a przedawnieniu podlegają jedynie należności z tytułu składek.

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację ubezpieczonego J. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w Ł. z dnia 25 czerwca 2012 roku. Decyzją tą ZUS ustalił miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne J. S. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 23 czerwca 2011 roku. Sąd Okręgowy ustalił, że J. S. prowadzi działalność gospodarczą od 1983 roku. Wcześniejsza decyzja ZUS z 1 grudnia 2011 roku, dotycząca objęcia ubezpieczeniami społecznymi za okres od 1 stycznia 2011 roku do 23 czerwca 2011 roku, została prawomocnie oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w sprawie VIII U 170/12. Apelacja ubezpieczonego zarzucała naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 24 ust. 4 w zw. z art. 18 ust. 8 i 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do nieuwzględnienia okresu przedawnienia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne. Kluczowe znaczenie miało wyjaśnienie, że prawo do wydania decyzji ustalającej prawidłowe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie ulega przedawnieniu, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy. Przedawnieniu podlegają jedynie należności z tytułu składek, co oznacza, że zarzut przedawnienia może być brany pod uwagę jedynie w sprawach dotyczących wymierzania wysokości składek lub zobowiązania do ich zapłaty. Sąd Apelacyjny stwierdził, że skarżący nie kwestionuje prawidłowości ustalenia wysokości podstaw wymiaru składek, a jedynie zarzuca błędną wykładnię przepisów dotyczących przedawnienia, która jest chybiona, gdyż przepisy te nie mają zastosowania do ustalania podstaw wymiaru składek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu.

Uzasadnienie

Przepis art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pozwala ZUS na wydanie decyzji ustalającej prawidłowe podstawy wymiaru składek w każdym czasie. Przedawnieniu podlegają jedynie należności z tytułu składek, a nie prawo do wydania decyzji ustalającej ich podstawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.s.u.s. art. 18 § ust. 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

u.s.u.s. art. 18 § ust. 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek jest proporcjonalnie zmniejszana za miesiące, w których objęcie ubezpieczeniami lub ich ustanie nastąpiło tylko przez część miesiąca.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

ZUS może wydać decyzję ustalającą prawidłowe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w każdym czasie.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis ten dotyczy terminu przedawnienia należności z tytułu składek, a nie prawa do wydania decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo ZUS do wydania decyzji ustalającej prawidłowe podstawy wymiaru składek nie ulega przedawnieniu. Przedawnieniu podlegają jedynie należności z tytułu składek, a nie prawo do wydania decyzji ustalającej ich podstawę. Przepisy dotyczące przedawnienia (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.) nie mają zastosowania do kwestii ustalania podstawy wymiaru składek (art. 18 ust. 8 i 9 u.s.u.s.).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących przedawnienia (art. 24 ust. 4 w zw. z art. 18 ust. 8 i 9 u.s.u.s.).

Godne uwagi sformułowania

Prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu. Przedawnieniu, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podlegają jedynie należności z tytułu składek.

Skład orzekający

Janina Kacprzak

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Naze

sędzia

Joanna Kasicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu przedawnienia w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne i podstaw wymiaru tych składek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania podstaw wymiaru składek przez ZUS, a nie samego dochodzenia zaległości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia w kontekście składek ZUS, co jest istotne dla przedsiębiorców i księgowych, choć sama argumentacja prawna jest dość techniczna.

Czy ZUS może żądać składek po latach? Kluczowe rozróżnienie między przedawnieniem należności a prawem do wydania decyzji.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: III AUa 1688/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Janina Kacprzak (spr.) Sędziowie: SSA Ewa Naze SSO del. Joanna Kasicka Protokolant: st.sekr.sądowy Kamila Tomasik po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. w Łodzi sprawy J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o wysokość podstawy wymiaru składek, na skutek apelacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt: VIII U 2989/12, oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1688/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie J. S. od decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z dnia 25 czerwca 2012 roku, którą to decyzją Zakład ustalił miesięczne podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne J. S. z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 23 czerwca 2011 roku. Powyższe rozstrzygniecie zapadło po ustaleniu przez Sąd Okręgowy, że J. S. prowadzi od 1983 roku pozarolniczą działalność gospodarczą od 1983 roku w zakresie transportu osobowego. Z tego tytułu zgłosił się do ubezpieczeń zdrowotnych od 1 stycznia 1999 roku, a do ubezpieczeń społecznych tylko w okresie od 1 do 3 stycznia 1999 roku. Decyzją z 1 grudnia 2011 roku ZUS objął J. S. ubezpieczeniami społecznymi z tytułu prowadzenia powyższej działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2011 roku do 23 czerwca 2011 roku. Odwołanie ubezpieczonego od tej decyzji zostało prawomocnie oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 marca 2012 roku w sprawie VIII U 170/12. W tak ustalonym stanie faktycznym sąd pierwszej instancji uznał odwołanie za niezasadne, powołując przepisy art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek (Dz. U. nr 165, poz. 1197 ze zm.). Wyrok sądu pierwszej instancji zaskarżony został w całości apelacją ubezpieczonego J. S. . Apelacja zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, to jest naruszenie art. 24 ust. 4 w zw. z art. 18 ust. 8 i 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię prowadzącą do nieuwzględnienia obowiązującego okresu przedawnienia. Powołując się na powyższy zarzut ubezpieczony wniósł o „uchylenie” zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego za postępowanie przed sądami I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny w Łodzi zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Przede wszystkim zauważyć należy, że apelacja oparta jest wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa przepisów prawa materialnego, zatem okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy są bezsporne. Z tych bezspornych okoliczności wynika, że skarżący w okresie od 1 stycznia 1999 roku do 23 czerwca 2011 roku podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, co zostało stwierdzone decyzją organu rentowego z 1 grudnia 2011 roku, a której prawidłowość została potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego oddalającego odwołanie skarżącego od tej decyzji. Przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie, zakreślonym treścią decyzji z 25 czerwca 2012 roku, jest podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenia zdrowotne skarżącego za cały okres objęty wyżej wymienioną prawomocną decyzją z 1 grudnia 2011 roku. Skarżący nie kwestionuje wysokości podstaw wymiaru składek na jego ubezpieczenia społeczne, określonych decyzją z 25 czerwca 2012 roku – co wynika jednoznacznie z treści odwołania, jak i treści apelacji. Zarzuca zaskarżonemu wyrokowi jedynie błędną wykładnię art. 24 ust. 4 w zw. z art. 18 ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 205, poz. 1585 t.j. ze zm.). Zarzut naruszenia wymienionych przepisów jest chybiony, gdyż po pierwsze: sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów, a apelacja nie zarzuca naruszenia przepisów prawa procesowego, chociażby art. 328 § 2 k.p.c. , po drugie przepisy art. 18 ust. 8 i ust. 9 powołanej ustawy nie pozostają w żadnym związku z art. 24 ust. 4 tej ustawy. Stąd też, jak należy się domyślać, skarżącemu w istocie chodziło o naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przepisu przez jego niezastosowanie. Przepis art. 24 ust. 4 powołanej ustawy dotyczy terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Natomiast art. 18 ust. 8 powołanej ustawy określa w jaki sposób ustala się kwoty podstawy wymiaru składek osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. W myśl tego przepisu podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku. Z kolei ust. 9 art. 18 dotyczy proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek za miesiące, w których nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca. Z przedstawionej materii uregulowań przepisów objętych zarzutem apelacyjnym jednoznacznie wynika, że w związku pozostają tylko przepisy art. 18 ust. 8 i ust. 9 ustawy. Natomiast art. 24 ust. 4 ustawy, jako przepis regulujący kwestie przedawnienia należności z tytułu składek nie odnosi się w żadnej mierze do przepisów regulujących zasady ustalania podstawy wymiaru składek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach uprawnień wynikających z art. 83 ust. 1 ustawy może wydać decyzję ustalającą prawidłowe podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w każdym czasie. Prawo do wydania takiej decyzji nie ulega przedawnieniu. Przedawnieniu, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podlegają jedynie należności z tytułu składek. Stąd też zarzut przedawnienia może być brany pod uwagę tylko w sprawach z odwołań od decyzji wymierzających wysokość składek, w tym ustalających wysokość zaległości w opłacaniu składek i zobowiązujących do ich zapłacenia. Mając na uwadze powyższe, a w szczególności okoliczność, że skarżący nie kwestionuje prawidłowości ustalenia wysokości podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne skarżącego, wyrok sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, a apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI