II USK 482/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy z powodu śmierci ubezpieczonego, powołując się na bezprzedmiotowość dalszego prowadzenia sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną ubezpieczonego R.T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. W trakcie postępowania kasacyjnego ubezpieczony zmarł. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że w sprawach dotyczących praw osobistych, które nie przechodzą na spadkobierców, śmierć strony powoduje bezprzedmiotowość postępowania i jego umorzenie na podstawie art. 355 k.p.c.
Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pełnomocnika z urzędu R.T. od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W trakcie postępowania kasacyjnego, pełnomocnik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych poinformował o śmierci ubezpieczonego. Sąd Najwyższy, analizując kwestię śmierci strony w toku postępowania, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, w tym do orzeczenia z 1960 roku oraz nowszych postanowień i uchwał. Stwierdzono, że w sprawach dotyczących praw osobistych, które nie przechodzą na spadkobierców, śmierć strony powoduje bezprzedmiotowość dalszego prowadzenia postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 355 k.p.c. Zasądzono również zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Śmierć strony w postępowaniu kasacyjnym dotyczącym prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, które jest prawem osobistym nieprzechodzącym na spadkobierców, powoduje bezprzedmiotowość postępowania i jego umorzenie na podstawie art. 355 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w sprawach o prawa osobiste, które nie przechodzą na spadkobierców, śmierć strony powoduje bezprzedmiotowość postępowania i jego umorzenie. Zawieszenie postępowania wchodzi w grę tylko wtedy, gdy istnieje możliwość jego podjęcia z udziałem następców prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania kasacyjnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.T. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie umarza się w razie śmierci strony, jeżeli dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w razie śmierci strony wchodzi w grę tylko w sytuacjach, gdy istnieje możliwość podjęcia postępowania z udziałem następców prawnych.
k.p.c. art. 180 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość podjęcia postępowania z udziałem kuratora spadku.
Ustawa z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks postępowania cywilnego art. 361
Przepis o treści zbieżnej z aktualnym art. 355 k.p.c., dotyczący umorzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony w sprawie o prawa osobiste powoduje bezprzedmiotowość postępowania i jego umorzenie.
Godne uwagi sformułowania
śmierć strony powodowej w sprawie dotyczącej jej prawa osobistego nieprzechodzącego na spadkobierców nie wywołuje zawieszenia postępowania merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy staje się bezprzedmiotowe i postępowanie ulega umorzeniu w sprawach związanych z prawami nieprzechodzącymi na następców prawnych, tj. przede wszystkim z prawami osobistymi, sąd - w razie śmierci strony - winien postępowanie umorzyć [...] jako że wydanie orzeczenia w tym przypadku będzie bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Krzysztof Staryk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony w sprawach o prawa osobiste, które nie przechodzą na spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których prawo dochodzone jest o charakterze osobistym i nieprzechodzącym na spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze śmiercią strony w trakcie postępowania, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej, zwłaszcza w sprawach o świadczenia rentowe.
“Czy śmierć strony kończy sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady umarzania postępowań.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II USK 482/21 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania R.T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 grudnia 2021 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt III AUa […], 1. umarza postępowanie kasacyjne, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz radcy prawnego M.D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, powiększoną o stawkę należnego podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 6 kwietnia 2021 r. pełnomocnik z urzędu R.T. wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 grudnia 2020 r., sygnatura akt III AUa (…), która dotyczyła renty z tytułu niezdolności do pracy. 5 listopada 2021 r. pełnomocnik ZUS poinformował, że R.T. zmarł w dniu […] 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując problem śmierci ubezpieczonego w toku postępowania, należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy już w orzeczeniu z dnia 1 lutego 1960 r., IV CR 565/59 (OSNCK 1960 nr 4, poz. 116), wydanym na tle art. 361 ustawy z dnia 29 listopada 1930 r. - Kodeks postępowania cywilnego (jednolity tekst: Dz.U. z 1950 r. Nr 43, poz. 394 ze zm.), o treści zbieżnej z aktualnym art. 355 k.p.c., stwierdził, że śmierć strony powodowej w sprawie dotyczącej jej prawa osobistego nieprzechodzącego na spadkobierców nie wywołuje zawieszenia postępowania. W tego rodzaju sprawach, jeśli nastąpi śmierć strony, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy staje się bezprzedmiotowe i postępowanie ulega umorzeniu z mocy art. 361 k.p.c. Również w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w sprawach związanych z prawami nieprzechodzącymi na następców prawnych, tj. przede wszystkim z prawami osobistymi, sąd - w razie śmierci strony - winien postępowanie umorzyć na podstawie art. 355 k.p.c., jako że wydanie orzeczenia w tym przypadku będzie bezprzedmiotowe (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1985 r., III CZP 16/85, OSNCP 1985 nr 12, poz. 195; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 września 2009 r., II CKN 642/99, z dnia 14 listopada 2000 r., I CZ 65/00 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., II PK 63/11). Zatem, zawieszenie postępowania w razie śmierci strony - na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. - wchodzi w grę tylko w sytuacjach, gdy istnieje możliwość podjęcia postępowania, i to z urzędu, z udziałem następców prawnych zmarłego lub z udziałem kuratora spadku - na podstawie art. 180 pkt 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI