Orzeczenie · 2025-12-19

III AUa 1621/24

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-19
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaapelacyjny
emerytura policyjnadodatkowy przychódrozliczenie roczneustawa zaopatrzeniowaustawa emerytalnaograniczenie świadczeniasłużby mundurowekoszty zastępstwa procesowego

Sprawa dotyczyła rozliczenia rocznego policyjnej emerytury B. S. za rok 2019, w związku z osiągnięciem przez nią dodatkowego przychodu. Organ emerytalny decyzją z 19 sierpnia 2020 r. stwierdził, że świadczeniobiorczyni pobrała nienależne świadczenie w kwocie 5.237,04 zł, które podlegało potrąceniu z bieżącej emerytury. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił odwołanie B. S., uznając decyzję organu za prawidłową. Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację emerytki. Kluczowym zagadnieniem było zastosowanie przepisów dotyczących zmniejszenia emerytury policyjnej w związku z dodatkowym zarobkowaniem. Emerytka argumentowała, że na mocy art. 11 ustawy zaopatrzeniowej, w sprawach nieuregulowanych, należy stosować przepisy ustawy emerytalnej, w tym art. 103 ust. 2, który zwalnia z ograniczeń emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego. Sąd Apelacyjny odrzucił tę argumentację, wskazując, że ustawa zaopatrzeniowa zawiera własne, kompleksowe regulacje dotyczące zbiegu prawa do emerytury policyjnej z dodatkowymi przychodami (art. 41), które są odmienne od systemu powszechnego. W szczególności, przepis art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej zastępuje kryterium wieku kryterium maksymalnego wymiaru emerytury (75% podstawy wymiaru). Sąd podkreślił, że zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania emerytów policyjnych w porównaniu do emerytów z systemu powszechnego. W związku z tym, organ emerytalny prawidłowo zastosował przepisy ustawy zaopatrzeniowej, a rozliczenie przychodu i kwoty nienależnie pobranego świadczenia zostało uznane za prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do emerytury policyjnej z dodatkowymi przychodami, w szczególności wyłączenie stosowania art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej do emerytów policyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej grupy emerytów policyjnych i regulacji ustawy zaopatrzeniowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku emerytury policyjnej, przy zbiegu prawa do świadczenia z dodatkowymi przychodami, należy stosować art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej (zwalniający z ograniczeń po osiągnięciu wieku emerytalnego), czy też przepisy ustawy zaopatrzeniowej regulujące tę kwestię odrębnie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej nie ma zastosowania do emerytury policyjnej. Ustawa zaopatrzeniowa zawiera własne, kompleksowe regulacje (art. 41) dotyczące zbiegu prawa do emerytury policyjnej z dodatkowymi przychodami, które różnią się od systemu powszechnego i zastępują kryterium wieku kryterium maksymalnego wymiaru emerytury.

Uzasadnienie

Ustawa zaopatrzeniowa zawiera odrębne od ustawy emerytalnej regulacje dotyczące zbiegu prawa do emerytury policyjnej z dodatkowymi przychodami. Przepis art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, który pozwala na zarobkowanie bez ograniczeń, opiera się na kryterium maksymalnego wymiaru emerytury (75% podstawy wymiaru), a nie na osiągnięciu wieku emerytalnego. Zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania emerytów policyjnych.

Czy organ emerytalny prawidłowo dokonał rozliczenia rocznego emerytury policyjnej B. S. za 2019 rok, stwierdzając nienależnie pobrane świadczenie w kwocie 5.237,04 zł z tytułu przekroczenia niższej kwoty granicznej przychodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ emerytalny prawidłowo dokonał rozliczenia, a wyliczenia matematyczne zostały potwierdzone przez biegłego sądowego.

Uzasadnienie

Przychód osiągnięty przez B. S. w 2019 roku (45.875,34 zł) przekroczył niższą kwotę graniczną przychodu ustaloną dla tego roku (40.638,30 zł). Kwota przekroczenia (5.237,04 zł) uzasadniała zmniejszenie emerytury, ponieważ była niższa niż 25% świadczenia. Kwota należnego świadczenia wyniosła 21.031,12 zł, a wypłacono 26.268,16 zł, co skutkowało nienależnie pobraną kwotą 5.237,04 zł.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznaodwołująca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W.organ_państwowyorgan emerytalny

Przepisy (6)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 41 § 1-4

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Reguluje zasady zmniejszania emerytury policyjnej w związku z dodatkowym zarobkowaniem. Ust. 4 stanowi, że przepisy ograniczające wysokość emerytury nie stosuje się, gdy emerytura stanowi 75% podstawy jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą.

Pomocnicze

ustawa zaopatrzeniowa art. 11

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, KPA oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

ustawa emerytalna art. 103 § 1-2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Art. 103 ust. 2 określa, że emerytury osób, które osiągnęły wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn), nie podlegają zmniejszeniu ani zawieszeniu w przypadku dodatkowego zarobkowania. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do emerytury policyjnej.

ustawa emerytalna art. 104 § 1a-6, 8 pkt 1 i 2, 9 i 10

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady zmniejszania i zawieszania świadczeń emerytalnych z FUS w przypadku osiągania dodatkowych przychodów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1, 11, 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa zaopatrzeniowa zawiera własne, odrębne od ustawy emerytalnej, kompleksowe regulacje dotyczące zbiegu prawa do emerytury policyjnej z dodatkowymi przychodami. • Przepis art. 41 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, określający warunek braku zmniejszenia emerytury, opiera się na kryterium maksymalnego wymiaru emerytury (75% podstawy wymiaru), a nie na osiągnięciu wieku emerytalnego. • Zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej do emerytury policyjnej prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania emerytów policyjnych w porównaniu do emerytów z systemu powszechnego. • Prawidłowość matematyczna rozliczenia przychodu i nienależnie pobranego świadczenia została potwierdzona przez biegłego sądowego.

Odrzucone argumenty

Na mocy art. 11 ustawy zaopatrzeniowej, w sprawach nieuregulowanych, należy stosować art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej, który zwalnia z ograniczeń emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego. • Brak zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej prowadzi do nierównego stosowania prawa wobec ubezpieczonych z ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do ubezpieczonych z ustawy emerytalnej. • Organ rentowy nie wykazał okoliczności świadczących o pełnieniu służby na rzecz państwa totalitarnego, które mogłyby skutkować obniżeniem wysokości świadczenia (argumentacja odnosząca się do innej decyzji).

Godne uwagi sformułowania

Ustawa zaopatrzeniowa zawiera właściwe dla niej rozwiązanie normatywne dla sytuacji uzyskiwania przychodów, które pozostają bez wpływu na wysokość podlegającej wypłacaniu emerytury. • W związku z tym osiągnięcie przez emeryta policyjnego powszechnego wieku emerytalnego jest prawnie obojętne dla określenia, czy uzyskiwane przez niego obok emerytury przychody mają wpływ na wysokość pobieranego świadczenia. • Odmienne stanowisko oznaczałoby naruszenie zasady równości podmiotów wobec prawa, ponieważ prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania emerytów - byłych funkcjonariuszy służb mundurowych.

Skład orzekający

Magdalena Kostro-Wesołowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu prawa do emerytury policyjnej z dodatkowymi przychodami, w szczególności wyłączenie stosowania art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej do emerytów policyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy emerytów policyjnych i regulacji ustawy zaopatrzeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących emerytur policyjnych i możliwości dorabiania, co jest istotne dla szerokiej grupy byłych funkcjonariuszy. Wyjaśnia różnice między systemem powszechnym a zaopatrzeniowym.

Emerytura policyjna a dorabianie: Czy wiek emerytalny zwalnia z ograniczeń? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5237,04 PLN

zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 270 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst