III AUa 1610/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny przyznał prawo do emerytury, zaliczając okres służby wojskowej do pracy w warunkach szczególnych.
Organ rentowy odmówił przyznania emerytury A.W., uznając, że nie udowodnił on 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, ponieważ okres służby wojskowej nie może być tak kwalifikowany. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając prawo do emerytury. Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego, potwierdzając, że okres służby wojskowej odbywanej w latach 1974-1976, przy spełnieniu określonych warunków formalnych, należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych.
Sprawa dotyczyła prawa A.W. do wcześniejszej emerytury. Organ rentowy odmówił jej przyznania, ponieważ ubezpieczony nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, odrzucając możliwość zaliczenia do tego okresu służby wojskowej. A.W. odwołał się od decyzji, argumentując, że okres służby wojskowej powinien być uwzględniony. Sąd Okręgowy przyznał mu rację i zmienił decyzję organu rentowego. Sąd Apelacyjny, rozpatrując apelację organu rentowego, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy okres zasadniczej służby wojskowej odbywanej przez A.W. w latach 1974-1976 może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny, powołując się na przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz rozporządzenia Rady Ministrów, a także orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał, że przy zachowaniu przez ubezpieczonego wymogów formalnych (zgłoszenie powrotu do pracy w terminie 30 dni od zwolnienia ze służby i podjęcie zatrudnienia na poprzednim lub równorzędnym stanowisku), okres służby wojskowej należy zaliczyć do stażu pracy w warunkach szczególnych. Sąd podkreślił, że pracodawca uznał ciągłość zatrudnienia, a faktyczne podjęcie pracy po terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego. W konsekwencji, A.W. spełnił warunki do przyznania emerytury.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okres służby wojskowej odbywanej w latach 1974-1976 może być zaliczony do okresu pracy w warunkach szczególnych, jeśli ubezpieczony spełnił wymogi formalne dotyczące powrotu do pracy po zakończeniu służby.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz rozporządzenia Rady Ministrów z lat 1968-1979, a także orzecznictwo Sądu Najwyższego, pozwalają na zaliczenie okresu służby wojskowej do pracy w warunkach szczególnych, jeśli pracownik zgłosił się do pracy w terminie 30 dni od zwolnienia i podjął zatrudnienie na poprzednim lub równorzędnym stanowisku, a pracodawca uznał ciągłość zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
A. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa o FUS art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa o powszechnym obowiązku obrony art. 108 § ust. 1
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Okres zasadniczej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, jeśli po służbie podjęto zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy lub w tej samej gałęzi pracy.
rozporządzenie RM art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin
Czas służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień związanych z zatrudnieniem oraz szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w zawodzie.
rozporządzenie RM § Dział III poz.11 i 12 Wykazu A
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze
Określa prace wykonywane w warunkach szczególnych, które mogą być zaliczone do stażu emerytalnego.
Pomocnicze
ustawa o powszechnym obowiązku obrony art. 106 § ust. 1
Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownika po służbie wojskowej na poprzednim lub równorzędnym stanowisku, jeśli zgłosił powrót w ciągu 30 dni.
rozporządzenie RM art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin
Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zatrudnić żołnierza na poprzednio zajmowanym lub równorzędnym stanowisku, jeżeli w ciągu 30 dni od zwolnienia zgłosi powrót.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres służby wojskowej odbywanej w latach 1974-1976 powinien być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych. Spełnienie wymogów formalnych dotyczących powrotu do pracy po służbie wojskowej. Zastosowanie przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz rozporządzeń wykonawczych, a także orzecznictwa SN.
Odrzucone argumenty
Okres służby wojskowej nie może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych. Uchwała Sądu Najwyższego II UZP 6/13 nie ma zastosowania do okresu służby wojskowej w latach 1974-1976. Niespełnienie przesłanki posiadania co najmniej 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych.
Godne uwagi sformułowania
Brak podstaw do wyłączania z okresu zatrudnienia w Hucie im. (...) w C. , okresu odbywania przez odwołującego zasadniczej służby wojskowej. W myśl art. art. 108 ust. 1 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie powołania do zasadniczej służby wojskowej, okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem... Sąd Apelacyjny w pełni podziela także stanowisko Sądu I instancji co do możliwości zaliczenia ubezpieczonemu okresu służby wojskowej do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Skład orzekający
Jolanta Pietrzak
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Procek
sędzia
Marek Żurecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zaliczenie okresu służby wojskowej do pracy w warunkach szczególnych dla celów emerytalnych, interpretacja przepisów o powszechnym obowiązku obrony i ich stosowanie do różnych okresów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu służby wojskowej (1974-1976) i wymaga spełnienia warunków formalnych powrotu do pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z zaliczaniem okresu służby wojskowej do stażu pracy w szczególnych warunkach.
“Służba wojskowa jako praca w szczególnych warunkach? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1610/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Pietrzak (spr.) Sędziowie SSA Marek Procek SSA Marek Żurecki Protokolant Beata Kłosek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015r. w Katowicach sprawy z odwołania A. W. ( A. W. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o prawo do emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 9 maja 2014r. sygn. akt IV U 340/14 oddala apelację. /-/SSA Marek Żurecki /-/SSA Jolanta Pietrzak /-/SSA Marek Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 1610/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 grudnia 2013r. organ rentowy odmówił przyznania A. W. prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony legitymuje się wymaganym 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym, jednakże nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Jako zatrudnienia w warunkach szczególnych nie można uznać okresu odbywania służby wojskowej od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. W. , wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury. Odwołujący podniósł, że okres służby wojskowej od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r. winien być uznany za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Argumentując swoje stanowisko wskazał, że czas odbywania zasadniczej służby wojskowej nie jest okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych. Dodał, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r. sygn. II UZP 6/13 była wiążąca dla organu rentowego tylko w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania w sprawie odwołującego. Wyrokiem z dnia 9 maja 2014r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1.12.2013r. Sąd ustalił: A. W. urodził się w dniu (...) W dniu 6 maja 2013r. złożył pierwszy wniosek o przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury, który został załatwiony odmownie decyzją z dnia 24 maja 2013r. z uwagi na brak 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. W dniu 9 grudnia 2013r. wnioskodawca złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury. Domagał się zaliczenia okresu służby wojskowej od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r. do pracy w warunkach szczególnych, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r. sygn. II UZP 6/13. Rozpoznając wniosek organ rentowy uznał łączny staż emerytalny wnioskodawcy na dzień 1 stycznia 1999r. w wymiarze 29 lat, 11 miesięcy i 28 dni, w tym okresy składkowe 29 lat, 4 miesiące i 29 dni oraz okresy nieskładkowe 6 miesięcy i 29 dni. Ubezpieczony był zatrudniony w okresie: - od 1 września 1968r. do 31 stycznia 1983r. w Hucie im. (...) w C. , w tym okresie od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, z zaznaczeniem, że od 17 października 1974r. do 15 lipca 1976r. odbywał zastępczą służbę wojskową w formacjach uzbrojonych KM Policji Ł. ; - od 14 lutego 1983r. do 31 października 1989r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w R. ; - od 2 listopada 1989r. do 31 maja 1991 r. w P.R.K.O.P. (...) w C. ; - od 1 czerwca 1991r. do 19 lipca 1992r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym (...) Sp. z o.o. w C. ; - od 12 sierpnia 1992r. do 30 września 1992r. w Wytwórni Sprzętu Medycznego - Spółdzielnia Pracy w C. ; - od 2 października 1992r. do 31 grudnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) S.A. w C. . W okresie od 23 lipca 1992r. do 17 sierpnia 1992r. odwołujący pobierał zasiłek dla bezrobotnych. A. W. był zatrudniony Hucie im. (...) w C. , jako pracownik młodociany od 1 września 1968r. do 21 czerwca 1971r. Z dniem 2 września 1971r. podjął pracę na stanowisku pracownika transportu - dowozu wsadu, w Wydziale (...) . Z dniem 23 czerwca 1974r. ubezpieczony został przeniesiony do Wydziału (...) na stanowisko sternika urządzeń wykańczalni. W okresie od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, w której od 17 października 1974r. do 15 lipca 1976r. pełnił zastępczą służbę wojskową w formacjach uzbrojonych KM Policji Ł. . Po odbyciu służby wojskowej zgłosił się w dniu 9 sierpnia 1976r. do pracy, co zostało odnotowane przez dział kadr w piśmie Z1/75 z dnia 9 sierpnia 1976r. i w karcie obiegowej, z zaznaczeniem, że zostanie zatrudniony w Wydziale (...) . W dniu 13 sierpnia 1976r. odwołujący odbył szkolenie z zakresu bhp. Orzeczenie lekarskie o stwierdzeniu zdolności ubezpieczonego do pracy zostało wydane w dniu 20 sierpnia 1976r. Umowa o pracę z ubezpieczonym została podpisana w dniu 21 sierpnia 1976r. Z umowy tej wynika, iż A. W. został zatrudniony od dnia 23 sierpnia 1976r. na stanowisku sternika nożycy złomowej w Wydziale (...) . Od 3 listopada 1981r. pracował w Wydziale (...) na stanowisku ślusarza remontowego. W Hucie im. B. B. ubezpieczony pracował do 31 stycznia 1983r. Wnioskodawca otrzymał świadectwo pracy z dnia 14 maja 2013r., potwierdzające zatrudnienie w warunkach szczególnych. Pracę w powyższym charakterze wnioskodawca wykonywał stale, w pełnym wymiarze czasu pracy i nie był delegowany do innych zadań. Wobec poczynionych ustaleń Sąd uznał odwołanie za zasadne podnosząc w motywach tego rozstrzygnięcia co następuje: Ubezpieczony spełnia wszystkie warunki do uzyskania prawa do emerytury na podstawie art.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albowiem z dniem (...) . osiągnął wiek 60 lat, nie jest członkiem OFE i według stanu na dzień 1 stycznia 1999r. posiada okres pracy w wymiarze ponad 25 lat, w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uznał ubezpieczonemu okres pracy w warunkach szczególnych w łącznym wymiarze 13 lat, 11 miesięcy i 12 dni, obejmujący zatrudnienie od 2 października 1992r. do 31 grudnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) S.A. w C. oraz w Hucie im. (...) w C. . Od 2 września 1971 r. do 22 czerwca 1974r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał wyłącznie prace polegające na transporcie i dowozie wsadu, o których mowa w dziale III poz.11 Wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. nr 8, poz. 43 ze zm.). Następnie od 23 czerwca 1974r. do 28 lipca 1976r. stale i w pełnym wymiarze czasu, świadczył wyłącznie prace sternika urządzeń wykańczalni, wymienione w dziale III, poz. 12 w/w Wykazu A. Po odbyciu służby wojskowej od 23 sierpnia 1976r. do 2 listopada 1981 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu, prace wymienione w dziale III poz.11, wykazu A. Brak podstaw do wyłączania z okresu zatrudnienia w Hucie im. (...) w C. , okresu odbywania przez odwołującego zasadniczej służby wojskowej. Dla kwalifikacji okresu służby wojskowej jako okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, należy bowiem stosować regulacje prawne obowiązujące w okresie odbywania tej służby. Wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r. W jej ramach pełnił służbę zastępczą od 17 października 1974r. do 15 lipca 1976r. w formacjach uzbrojonych - KM Policji Ł. . W dacie powołania do służby wojskowej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. z 1967r. Nr 44, poz. 220 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin (Dz.U. z 1968r. nr 44, poz. 318 ze zm.). W myśl art. art. 108 ust. 1 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie powołania do zasadniczej służby wojskowej, okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy. Wg art. 108 ust. 3, warunkiem zaliczenia okresu odbytej służby wojskowej do okresu zatrudnienia jest zachowanie terminów, o których mowa w art. 106 ust. 1 lub art. 107 ust. 1. Art. 106 ust. 1 stanowił, że Zakład pracy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz nie niżej opłacanym, jeżeli najpóźniej w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia. Niezachowanie tego terminu powoduje rozwiązanie stosunku pracy z mocy prawa, chyba że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. W dacie zakończenia służby wojskowej - 15 lipca 1976r., art. 108 ust. 1 powołanej ustawy, obowiązywał w następującym brzmieniu: czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Przepis ten w odniesieniu do wersji obowiązującej w 1974r. zawężał podmiot zatrudniający pracownika. Z kolei art. 106 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dniu 15 lipca 1976r. wskazywał, że zakład pracy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia. Niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że niezachowanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin , żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4, wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. Zakład pracy, który zatrudniał żołnierza w dniu powołania do służby wojskowej, jest obowiązany niezwłocznie zatrudnić go na stanowisku poprzednio zajmowanym lub równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby żołnierz zgłosi powrót do zakładu pracy - § 2 ust.1. Ubezpieczony po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, zgłosił w dniu 9 sierpnia 1976r. gotowość podjęcia pracy celem kontynuowania zatrudnienia na stanowisku sternika nożycy złomowej, czyli w terminie przewidzianym w § 2 ust.1 w/w rozporządzenia. Dział kadr odnotował zgłoszenie się odwołującego do pracy w piśmie nr Z1/75 z dnia 9 sierpnia 1976r. i karcie obiegowej. Przed podjęciem pracy, w dniu 13 sierpnia 1976r. odbył szkolenie bhp. Badanie lekarskie zostało przez pracodawcę wyznaczone na dzień 20 sierpnia 1976r., co spowodowało, że faktyczne podjęcie pracy nastąpiło w dniu 23 sierpnia 1976r. Ubezpieczony zgłaszając się do pracy zachował wymagany 30-dniowy termin określony przez ustawodawcę, a faktyczne podjęcie pracy po 30 dniach od zakończenia służby wojskowej nastąpiło z przyczyn od ubezpieczonego niezależnych i nie wywołuje dla niego negatywnych skutków. Pracodawca uznał, że ubezpieczony zgłosił się do pracy w wymaganym terminie, czemu dał wyraz w świadectwie pracy z dnia 31 stycznia 1983r. przyjmując ciągłość zatrudnienia od 2 września 1971r. do 31 stycznia 1983r. W świetle powyższych przepisów, okres odbywania zasadniczej służby wojskowej, od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r., jest nie tylko okresem służby w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ale także okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze. Organ rentowy podnosił, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013r. sygn. II UZP 6/13, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy innego okresu obywania zasadniczej służby wojskowej. Faktycznie okres odbywania służby wojskowej przez odwołującego (od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r.) i okres opisany w powołanej uchwale z dnia 16 października 2013r. (od 23 kwietnia 1971r. do dnia 1 maja 1973r.), nie pokrywają się, ale obowiązujący wówczas (tj. przed 1 stycznia 1975r. i w dniu 15 lipca 1976r.) przepis art. 108 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zawierał te same zasadnicze przesłanki warunkujące możliwość zaliczenia okresu zasadniczej służby wojskowej, do „wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie”. Z kolei stan faktyczny przedstawiony w wyrokach Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2014r. III AUa 422/13 LEX 14307 i Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012r. II UK 265/11 LEX nr 1227192, jest adekwatny do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W powołanym wyroku z dnia 24 maja 2012r. Sąd Najwyższy podkreślił, że w zakresie zatrudnienia, żołnierz czynnej służby wojskowej jest pracownikiem wykonującym pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeśli wykonywał ją w taki sam sposób (stale i w pełnym wymiarze czasu pracy) przed powołaniem do służby i do zatrudnienia tego powrócił po jej zakończeniu w przepisanym terminie. Ubezpieczony legitymuje się okresem pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu w warunkach szczególnych w wymiarze przekraczającym 15 lat (okres niesporny 13 lat, 11 miesięcy i 12 dni) i wykazany w niniejszym postępowaniu 1 rok, 11 miesięcy, 18 dni (od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r.) oraz spełnia pozostałe warunki do nabycia prawa do emerytury na podstawie art.184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS dlatego przysługuje mu prawo do żądanego świadczenia. Apelację od tego wyroku wywiódł organ rentowy zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną interpretację, a to art. 108 ust.2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (Dz.U. nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1974 roku), i przyjęcie, że przepis ten dotyczył również zaliczenia służby wojskowej do pracy w warunkach szczególnych, odbywanej po 1 stycznia 1975r., naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, a to art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz.U. z 2013 r. nr 1440 ze zm.) i przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, w sytuacji niespełnienia przesłanki w postaci posiadania co najmniej 15-letniego stażu emerytalnego. Wskazując na przytoczone zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia odwołania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne. Sąd Apelacyjny w pełni podziela także stanowisko Sądu I instancji co do możliwości zaliczenia ubezpieczonemu okresu służby wojskowej do stażu pracy w warunkach szczególnych wobec czego powtarzanie tej argumentacji w tym miejscu jest zbędne. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego podnieść należy co następuje: Po pierwsze niezasadne jest twierdzenie, że skoro Sąd Najwyższy przedstawił argumenty przemawiające za zaliczeniem okresu służby wojskowej do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku w okresie zamkniętym (przepis art.108 ust.1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL w brzmieniu pierwotnym, czyli obowiązującym do dnia 31.12.1974r.) to wobec tego zaliczenie ubezpieczonemu okresu służby odbywanej w latach 1974-1976 nie jest możliwe. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 16 października 2013r., sygn. akt III UZP 6/13 odnosiła się bowiem całościowo do możliwości zaliczenia okresu zasadniczej służby wojskowej do stażu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na regulację ustawy o powszechnym… eksponując w samej treści uchwały okres, gdy przepis art. 108 obowiązywał w pierwotnym brzmieniu, jako że w tym okresie odbywał służbę ubezpieczony na tle, którego sprawy uchwała zapadła. W powoływanym uzasadnieniu Sąd Najwyższy przeanalizował jednak kolejne zmiany brzmienia ustawy o powszechnym …wskazując, które z nich miały istotne znaczenie i jak wpłynęły na ocenę możliwości zaliczenia okresu służby wojskowej do stażu pracy w warunkach szczególnych. Stwierdzono wszak, że: „Gdy chodzi o przepisy dotyczące powszechnego obowiązku obrony, uwzględniając stan faktyczny sprawy, w której przedstawiono rozpoznawane zagadnienie prawne (wnioskodawca odbywał służbę wojskową w okresie od dnia 23 kwietnia 1971 do 1 maja 1973r.) podstawowe znaczenie ma pierwotne brzmienie ustawy, obowiązujące od jej wejścia w życie do 1 stycznia 1975r. Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony (Dz.U. z 1967r. Nr 44, poz. 220), okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zaliczał się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby albo w tej samej gałęzi pracy. Przepis art. 106 ust. 1 tej ustawy wskazywał, na obowiązek pracodawcy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej służby wojskowej, do zatrudnienia go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby pracownik zgłosił swój powrót do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia.(…). Szczegółowe zasady zaliczenia zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin , które w § 5 ust. 1, wskazało, że pracownikowi, który podjął zatrudnienie po odbyciu służby, zaliczało się okres odbytej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień uzależnionych od ilości lat pracy w danym zakładzie lub gałęzi pracy oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 1 września 1979r. przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 września 1979r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i osób spełniających zastępczo obowiązek służby wojskowej oraz członków ich rodzin (Dz.U. Nr 21, poz. 125). W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku (I UK 126/09), Sąd Najwyższy zauważył również, że „Przepis art. 108 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony został nieznacznie zmieniony z dniem 1 stycznia 1975r. przez art. X pkt 2 lit. c ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 142 ze zm.) i zgodnie z jego nowym brzmieniem, czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wliczał się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Poważniejsza zmiana nastąpiła w brzmieniu przepisów ujętym w tekście jednolitym (Dz.U. z 1979r. Nr 18, poz. 111). Zmianie uległa numeracja poszczególnych jednostek redakcyjnych ustawy, a także brzmienie niektórych przepisów. W myśl art. 120 ust. 1, pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od zwolnienia z zasadniczej lub okresowej służby wojskowej podjął pracę, czas odbywania służby wojskowej wliczał się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął pracę, w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z Kodeksu pracy oraz przepisów szczególnych. Jednocześnie pracownikowi, który podjął pracę lub złożył wniosek o skierowanie do pracy po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby wojskowej, czas odbywania służby wliczał się do okresu zatrudnienia tylko w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej oraz uprawnień emerytalno-rentowych (art. 120 ust. 3). (...). Pomimo kolejnych, licznych zmian redakcyjnych ustawy o powszechnym obowiązku obrony, w dalszym ciągu obowiązywało zawarte w art. 120 ust. 1 i 3 ustawy „wliczanie” okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych. Zostało ono usunięte dopiero z dniem 21 października 2005r. Wówczas wszedł w życie art. 1 pkt 39 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o służbie zastępczej (Dz.U. Nr 180, poz. 1496), który nadał nową treść między innymi art. 120 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym brzmieniem, które obowiązuje do chwili obecnej, pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u którego podjęli pracę”. Odnosząc te uwagi do sytuacji ubezpieczonego, który odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie od 29 lipca 1974r. do 15 lipca 1976r., czyli pod rządem art.108 ustawy o powszechnym … w brzmieniu obowiązującym od 1.01.1975r. i pod rządem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin ( bo ono utraciło moc dopiero we wrześniu 1979r.) stwierdzić należy, że Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, że skoro ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych przed powołaniem do służby wojskowej, a po zakończeniu służby wojskowej w terminie 30 zgłosił swój powrót na poprzednie stanowisko pracy i został ponownie na nim zatrudniony to należało zaliczyć mu okres odbywanej służby wojskowej do okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny na mocy art.385 k.p.c. oddalił apelację jako pozbawioną podstaw. /-/SSA Marek Żurecki /-/SSA Jolanta Pietrzak /-/SSA Marek Procek Sędzia Przewodniczący Sędzia JM
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI