III AUA 1607/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego J. G. do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony pracował w Zakładzie Przeróbczym w B. od 1974 do 1988 roku, wykonując prace ślusarskie, tokarskie, spawalnicze i konserwacyjne przy maszynach i urządzeniach do przeróbki mechanicznej węgla. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał jedynie część tego okresu za pracę w szczególnych warunkach, odmawiając prawa do emerytury. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury, uznając cały sporny okres za pracę w szczególnych warunkach. Sąd I instancji podkreślił, że charakter pracy można wykazać wszelkimi dowodami, a nie tylko świadectwem pracy, a nazwa stanowiska nie jest decydująca. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację ZUS, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy uznał, że praca ubezpieczonego w dziale maszynowym, polegająca na konserwacji i naprawie urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach określone w przepisach, mimo że nie była wykonywana bezpośrednio przy procesie przeróbki i nie została odnotowana w świadectwie pracy. Sąd podkreślił, że rozróżnienie między pracą bezpośrednio przy przeróbce (wykaz B) a pracą w ramach przeróbki mechanicznej węgla (wykaz A) jest kluczowe, a praca ubezpieczonego mieściła się w szerszym pojęciu z wykazu A. Sąd oddalił apelację ZUS i zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie pracy konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla za pracę w szczególnych warunkach, mimo braku wpisu w świadectwie pracy i wykonywania jej w dziale maszynowym.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach w przemyśle górniczym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, wykonywana w dziale maszynowym, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów, nawet jeśli nie była wykonywana bezpośrednio przy procesie przeróbki i nie została odnotowana w świadectwie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, wykonywana w dziale maszynowym, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, jeśli jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a charakter pracy odpowiada pracom wymienionym w odpowiednich wykazach, nawet jeśli nie jest bezpośrednio przy procesie przeróbki i nie ma odpowiedniego wpisu w świadectwie pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie przeróbki mechanicznej węgla jest szersze i obejmuje prace konserwacyjne i naprawcze urządzeń, nawet jeśli nie są one wykonywane bezpośrednio przy procesie przeróbki. Dowodem na charakter pracy mogą być zeznania świadków i dokumentacja pracodawcy, a brak wpisu w świadectwie pracy nie wyklucza uznania pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach.
Czy świadectwo pracy jest jedynym dowodem potwierdzającym wykonywanie pracy w szczególnych warunkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadectwo pracy nie jest jedynym dowodem. W postępowaniu sądowym charakter wykonywanej pracy można wykazać przy pomocy wszelkich dowodów, w tym zeznań świadków i przesłuchania stron.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że świadectwo pracy jest dokumentem prywatnym, a jego treść nie stanowi dowodu tego, co zostało w nim odnotowane. W przypadku braku odpowiedniego wpisu, charakter pracy można wykazać innymi środkami dowodowymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat (dla mężczyzn) oraz wymagany okres składkowy i nieskładkowy.
ustawa emerytalna art. 32 § 1, 2 i 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ubezpieczeni urodzeni przed 1 stycznia 1949 r., zatrudnieni w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nabywają prawo do emerytury w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 1. Rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
rozporządzenie art. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Dla mężczyzn wymagany jest okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat.
rozporządzenie art. 4 § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny (60 lat dla mężczyzn) i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
rozporządzenie art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
ustawa emerytalna art. 100 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się od dnia powstania prawa do nich, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
ustawa emerytalna art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak, niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 473 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Charakter wykonywanej pracy można wykazać przy pomocy wszelkich dowodów, w tym zeznań świadków i przesłuchania stron.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Swobodna ocena wiarygodności i mocy dowodów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... art. 11 § 2
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca ubezpieczonego w dziale maszynowym przy konserwacji i naprawie urządzeń przeróbki mechanicznej węgla spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach. • Charakter pracy można wykazać innymi dowodami niż świadectwo pracy. • Pojęcie przeróbki mechanicznej węgla jest szersze i obejmuje prace konserwacyjne.
Odrzucone argumenty
Brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach dla spornego okresu. • Praca nie była wykonywana bezpośrednio przy procesie przeróbki mechanicznej węgla. • Zeznania świadków nie mogą zastępować świadectwa pracy.
Godne uwagi sformułowania
Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. • Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. • Świadectwo pracy nie stanowi dokumentu urzędowego, a jedynie dokument prywatny. • Pojęcie przeróbki mechanicznej węgla jest bowiem znacznie szersze i obejmuje też prace nie wykonywane bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, jak te, jakie faktycznie realizował ubezpieczony, jako konserwator urządzeń przeróbki mechanicznej węgla.
Skład orzekający
Maria Pierzycka-Pająk
przewodniczący
Marek Żurecki
sędzia
Anna Petri
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie pracy konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla za pracę w szczególnych warunkach, mimo braku wpisu w świadectwie pracy i wykonywania jej w dziale maszynowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach w przemyśle górniczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie charakteru wykonywanej pracy, a nie tylko jej nazwy stanowiska, zwłaszcza w kontekście prawa do emerytury. Pokazuje też, że dokumentacja pracownicza nie zawsze jest wyłącznym dowodem.
“Emerytura mimo braku wpisu w świadectwie pracy? Sąd potwierdza prawo do świadczenia za pracę w szczególnych warunkach.”
Sektor
górnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.