III AUa 156/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-05-21
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaapelacyjny
rentaniezdolność do pracyZUSubezpieczenia społeczneorzecznictwo lekarskiebiegli sądowiapelacja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, opierając się na opiniach biegłych.

Sprawa dotyczyła prawa K. K. do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, podczas gdy ZUS przyznał mu rentę z tytułu częściowej niezdolności. Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając rentę z tytułu całkowitej niezdolności. ZUS wniósł apelację, kwestionując opinie biegłych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając opinie biegłych za wiarygodne i potwierdzając całkowitą niezdolność do pracy wnioskodawcy.

Przedmiotem sporu było prawo K. K. do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. ZUS decyzją przyznał rentę z tytułu częściowej niezdolności, uznając wnioskodawcę za częściowo niezdolnego do pracy z powodu łuszczycowego zapalenia stawów. Wnioskodawca domagał się zmiany decyzji i przyznania renty z tytułu całkowitej niezdolności. Sąd Okręgowy w Krośnie, po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii, chorób wewnętrznych i reumatologii, którzy stwierdzili całkowitą niezdolność do pracy do określonego terminu, zmienił decyzję ZUS i przyznał wnioskodawcy prawo do renty z tytułu dalszej całkowitej niezdolności do pracy. ZUS wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 233 kpc i oparcie wyroku na wadliwej opinii biegłych. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelację, podkreślając, że ocena stopnia niezdolności do pracy wymaga wiadomości specjalnych, a opinie biegłych zostały uznane za wiarygodne. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy, co skutkowało pełną akceptacją dokonanej oceny prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na opiniach biegłych z zakresu neurologii, chorób wewnętrznych i reumatologii, które jednoznacznie stwierdziły całkowitą niezdolność do pracy wnioskodawcy, mimo zarzutów organu rentowego co do ich wiarygodności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

K. K.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 12

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej spowodowanej naruszeniem sprawności organizmu, przy braku rokowań na odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.

u.e.r.f.u.s. art. 57

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Warunki przyznania prawa do renty.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 107

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez sąd apelacyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Całkowita niezdolność do pracy wnioskodawcy potwierdzona opiniami biegłych. Niewiarygodność oceny ZUS w kontekście specjalistycznej wiedzy medycznej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty organu rentowego dotyczące naruszenia art. 233 kpc i wadliwości opinii biegłych.

Godne uwagi sformułowania

Ocena biegłych, iż schorzenia wnioskodawcy wywołują nadal okresową, całkowitą niezdolność do pracy musiała skutkować ustaleniem prawa do świadczenia rentowego. Sąd nie mógł bowiem – wbrew opinii biegłych – oprzeć ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu ani też polemizować z wnioskami biegłych w dziedzinie wymagającej wiedzy specjalistycznej. Ocena ta, w przekonaniu Sądu Apelacyjnego jest swobodna, ale nie dowolna i nie narusza granic zakreślonych treścią przepisu art. 233 § 1 kpc.

Skład orzekający

Bogumiła Burda

przewodniczący

Alicja Podczaska

sprawozdawca

Ewa Preneta-Ambicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia opinii biegłych w sprawach rentowych i ograniczeń sądu w kwestionowaniu tej wiedzy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji medycznej wnioskodawcy i interpretacji przepisów dotyczących rent z FUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między ZUS a ubezpieczonym w kwestii oceny niezdolności do pracy, podkreślając rolę biegłych sądowych.

Czy opinia biegłego jest ważniejsza niż decyzja ZUS? Sąd Apelacyjny rozstrzyga w sprawie renty.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 156/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bogumiła Burda Sędziowie: SSA Alicja Podczaska (spr.) SSO del. Ewa Preneta-Ambicka Protokolant sekr. sądowy Anna Kuźniar po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy na skutek apelacji wniesionej przez stronę pozwaną od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 92/12 oddala apelację Sygn. akt III AUa 156/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. przyznał K. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ponieważ komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia (...) stwierdziła, że wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy do (...) W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Odpowiadając na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt IV U 92/12 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał K. K. prawo do renty z tytułu dalszej całkowitej niezdolności do pracy – na okres do (...) r., licząc od daty wstrzymania tego świadczenia od (...) Sąd ustalił, że K. K. , ur. (...) , pracował jako malarz budowlany, suszarniowy w zakładach drzewnych, kierowca i mechanik samochodowy, kowal, konserwator – kierowca, dozorca – ogrodnik. Wnioskodawca pobierał rentę inwalidzką trzeciej grupy od (...) ., a następnie rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ostatnim orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia (...) . rozpoznano u wnioskodawcy łuszczycowe zapalenie stawów z zajęciem głównych stawów rąk i stóp i stawów skokowych, łuszczycę skóry i nadciśnienie tętnicze i uznał, że wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy. Powyższa ocena została podzielona także przez komisję lekarską ZUS w orzeczeniu z dnia (...) Celem zweryfikowania oceny stanu zdrowia wnioskodawcy Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych z zakresu neurologii, chorób wewnętrznych i reumatologii, którzy rozpoznali u badanego: łuszczycowe zapalenie stawów okres III/funkcja 3, przebyte krwawienie podpajęczynówkowe, naczyniaka żylnego płata czołowego prawego, nadciśnienie tętnicze i zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i stwierdzili, że wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy na okres do dnia (...) Na skutek zarzutów przewodniczącego komisji lekarskich ZUS, Sąd dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłej z zakresu reumatologii, która podtrzymała wnioski z opinii głównej, wskazując na niemożność utrzymania i pracowania jakimikolwiek narzędziami przez wnioskodawcę. Opinie biegłych zostały przez Sąd uznane za wiarygodne, wobec czego Sąd stwierdził nietrafność zaskarżonej decyzji, wobec braku zastosowania przesłanek art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. W apelacji od powyższego wyroku organ rentowy wniósł o jego zmianę i oddalenie odwołania, zarzucając naruszenie art. 233 kpc i oparcie wyroku na wadliwej opinii biegłego z zakresu reumatologii, neurologii i chorób wewnętrznych, którzy uznali wnioskodawcę za dalej całkowicie niezdolnego do pracy na okres do 31 lipca 2014 r. od daty wstrzymania świadczenia. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że wnioskodawca w obecnym stanie zdrowia nie utracił zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy i nie ma podstaw do ustalenia całkowitej niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w sprawie jest prawo K. K. do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. 2009, nr 153, poz. 1227 ). Pojęcie niezdolności do pracy zdefiniowane zostało w art. 12 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jako całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej spowodowana naruszeniem sprawności organizmu, przy braku rokowań na odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym w wypadku całkowitej niezdolności chodzi o utratę zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast przy częściowej niezdolności o utratę w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zatem ustalenie stopnia niezdolności do pracy wymaga z jednej strony oceny stopnia naruszenia sprawności organizmu i możliwości jej przywrócenia w drodze leczenia lub rehabilitacji, z drugiej zaś oceny możliwości wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej. Ocena pierwszego ze wskazanych elementów wymaga wiadomości specjalnych, stąd też zasadniczym dowodem w sprawach o przyznanie prawa do renty jest dowód z opinii biegłego lekarza lub zespołu biegłych. Równocześnie zauważyć należy, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy może ulec zmianom w przypadku zmiany kwalifikacji niezdolności do pracy, jej ustania lub ponownego powstania. O zmianach w prawie i wysokości świadczeń rentowych przesądza wynik badania lekarskiego przeprowadzanego przez lekarza orzecznika ZUS oraz komisję lekarską ZUS, która dokonuje oceny niezdolności do pracy, jej stopnia i trwałości. Sąd I instancji celem ustalenia stanu zdrowia wnioskodawcy oraz zweryfikowania orzeczeń, które poprzedziły wydanie zaskarżonej decyzji ZUS, dopuścił dowód z opinii biegłych z zakresu neurologii, chorób wewnętrznych i reumatologii, którzy uznali wnioskodawcę w dalszym ciągu za całkowicie niezdolnego do pracy. Opinia biegłych podlega ocenie Sądu z uwzględnieniem kryteriów oceny tego rodzaju dowodu, takich jak poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii sposób motywowania sformułowanego stanowiska, stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej. Natomiast o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość. Ocena biegłych, iż schorzenia wnioskodawcy wywołują nadal okresową, całkowitą niezdolność do pracy musiała skutkować ustaleniem prawa do świadczenia rentowego. Sąd nie mógł bowiem – wbrew opinii biegłych – oprzeć ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu ani też polemizować z wnioskami biegłych w dziedzinie wymagającej wiedzy specjalistycznej. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia art. 233 § 1 kpc ( tak wyroki z 14.03.2007 r. III UK 130/06, OSNP 2008/7-8/113 oraz z 7.07.2005 r. II UKN 277/04, publ. OSNP 2006/5-6/97). W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy przeprowadził w sprawie wyczerpujące postępowanie dowodowe, korzystając przy tym z opinii sądowo-lekarskiej oraz zgromadzonej w tym postępowaniu dokumentacji. Wnioski, które Sąd I instancji wywiódł ze zgromadzonego materiału dowodowego były uzasadnione i w niczym nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów. Nie może zatem stanowić uzasadnionej podstawy apelacyjnej polemika organu rentowego z wynikiem postępowania dowodowego i jego oceną. Ocena ta, w przekonaniu Sądu Apelacyjnego jest swobodna, ale nie dowolna i nie narusza granic zakreślonych treścią przepisu art. 233 § 1 kpc . W tej sytuacji należało w postępowaniu odwoławczym w zupełności podzielić ustalenia Sądu Okręgowego w Krośnie, że wnioskodawca jest w dalszym ciągu całkowicie niezdolny do pracy, a to skutkować musiało pełną akceptacją dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej sprawy, sprowadzającej się do stwierdzenia, że odwołujący spełnia warunki określone w art. 57 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Z podanych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI