III AUa 1552/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację A.K. od wyroku Sądu Okręgowego, który odmówił mu prawa do emerytury, uznając, że nie spełniał on przesłanek do jej przyznania na podstawie przepisów o inwalidach wojennych i wojskowych, zwłaszcza po zmianie przepisów w 1999 roku.
A.K., inwalida wojskowy urodzony po 1948 roku, domagał się prawa do emerytury na podstawie przepisów o inwalidach wojennych i wojskowych, powołując się na "ekspektywę prawa". Sąd Okręgowy oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej emerytury, wskazując na brak nowych dowodów i niespełnienie warunków wiekowych oraz stażowych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że A.K. nie spełnił przesłanek do nabycia emerytury przed nowelizacją przepisów w 1999 roku, a powoływanie się na "ekspektywę prawa" było nieuprawnione w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Sprawa dotyczyła apelacji A.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu, który oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do emerytury. A.K., inwalida wojskowy III kategorii urodzony po 31 grudnia 1948 roku, wnioskował o ponowne ustalenie prawa do emerytury, powołując się na nabycie inwalidztwa w związku ze służbą wojskową i "ekspektywę prawa" do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów o inwalidach wojennych i wojskowych. Sąd Okręgowy uznał, że ZUS prawidłowo odmówił przyznania emerytury, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności, a także nie spełniał warunków wiekowych i stażowych wynikających z ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, zwłaszcza po zmianie przepisów w 1999 roku, która wyłączyła osoby urodzone po 1948 roku z uprawnień do emerytury w obniżonym wieku. Sąd Apelacyjny oddalił apelację A.K., stwierdzając, że zarzut naruszenia art. 114 ustawy o FUS jest bezprzedmiotowy, a powoływanie się na "ekspektywę prawa" jest nieuprawnione, ponieważ wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek do nabycia emerytury przed nowelizacją przepisów w 1999 roku. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w zakresie ochrony ekspektatyw praw podmiotowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powoływanie się na "ekspektywę prawa" jest nieuprawnione, jeśli wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek ustawowych do nabycia emerytury przed datą nowelizacji przepisów.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym ochrona konstytucyjna ekspektatyw praw podmiotowych w sferze praw emerytalno-rentowych ogranicza się do ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych, tj. takich, które spełniają zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia pod rządami danej ustawy. Wnioskodawca nie spełnił tych przesłanek przed nowelizacją przepisów w 1999 roku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa o FUS art. 114 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ponowne ustalenie prawa do emerytury jest możliwe tylko w przypadku przedstawienia przez wnioskodawcę nowych dowodów lub nowych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia.
ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych art. 21 § 3
Ustawa z dnia 19 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych i ich rodzin
Przepis ten, wprowadzony z dniem 1 stycznia 1999r., ograniczył możliwość przejścia na emeryturę na prawach inwalidów wojennych i wojskowych do osób urodzonych przed 1 stycznia 1949r., wyłączając tym samym inwalidów wojskowych urodzonych po tej dacie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa o FUS art. 30
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności uzasadniających ponowne ustalenie prawa do emerytury. Wnioskodawca nie spełnił przesłanek ustawowych do nabycia emerytury przed nowelizacją przepisów w 1999 roku, co czyni powoływanie się na "ekspektywę prawa" nieuprawnionym. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego ogranicza ochronę ekspektatyw praw podmiotowych do sytuacji, gdy spełnione są wszystkie przesłanki nabycia prawa pod rządami danej ustawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 114 ustawy o FUS poprzez jego niezastosowanie. Zarzut naruszenia art. 477 14 § 1 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i oddalenie odwołania. Argument o naruszeniu ekspektatywy prawa nabytego przez wprowadzenie ograniczenia w dostępie do emerytury dla inwalidów wojskowych urodzonych po 31 grudnia 1948r.
Godne uwagi sformułowania
powoływanie się na ekspektatywy prawa jest nieuprawnione ochrona konstytucyjna ogranicza się do ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych nie znalazł się w kręgu osób wymienionych w art. 21 ust. 3 tejże ustawy
Skład orzekający
Iwona Szybka
przewodniczący
Jolanta Wolska
sędzia
Janina Kacprzak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ekspektywy prawa\" w kontekście praw emerytalnych i rentowych, zwłaszcza w przypadku zmian legislacyjnych dotyczących grup uprzywilejowanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy inwalidów wojskowych i zmian przepisów sprzed 1999 roku. Orzecznictwo TK jest kluczowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego "ekspektywy prawa" w kontekście zmian przepisów emerytalnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych.
“Czy "ekspektywa prawa" gwarantuje emeryturę? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUa 1552/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka Sędziowie: SSA Jolanta Wolska SSA Janina Kacprzak (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Kamila Tomasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. w Ł. sprawy A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o emeryturę, na skutek apelacji A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 20 października 2014 r. sygn. akt V U 1037/14, oddala apelację. Sygn. akt III AUa 1552/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 października 2014r. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił odwołanie A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z 14 lipca 2014r. odmawiającej ubezpieczonemu prawa do emerytury. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie faktycznym: A. K. , ur. (...) , w dniu 24 czerwca 2014r. wystąpił z wnioskiem o ponowne ustalenie prawa do emerytury ze względu na inwalidztwo nabyte w związku ze służbą wojskową, nie załączając do wniosku żadnych nowych dowodów. Decyzją z 3 września 2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił A. K. przyznania emerytury z uwagi na brak wymaganego co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, jak i z uwagi na wiek wnioskodawcy urodzonego po dniu 31 grudnia 1948r., co sprawiło, iż nie znalazł się w grupie osób objętych dyspozycją przepisu art. 30 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Odwołanie wnioskodawcy od powyższej decyzji zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 3 listopada 2010r. w sprawie o sygn.. akt V U 1115/10. W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie jest niezasadne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił odwołującemu ponownego ustalenia prawa emerytury na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r., poz. 1440 – tekst jednolity z późn. zm.), albowiem wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dowodów ani nowych okoliczności mających wpływ na prawo do wnioskowanego świadczenia. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. W apelacji ubezpieczony zaskarżył ten wyrok w całości, zarzucając naruszenie: - prawa materialnego, tj. art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do uznania, że nie ujawniono nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, a mających wpływ na prawo do świadczenia; - prawa procesowego, tj. art. 477 14 § 1 k.p.c. , poprzez jego zastosowanie i oddalenie odwołania, co zamknęło drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Wskazując na w/w zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz ubezpieczonego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, według norm przypisanych. Zdaniem apelującego, konieczność rozpoznania niniejszej sprawy wynika z ekspektatywy prawa nabytego. Ustawą z dnia 19 maja 1974r. przewidziano możliwość przejścia na emeryturę na prawach przysługujących inwalidom wojennym, inwalidom wojskowym. Odwołujący jest inwalidą wojskowym III kategorii, zatem mógł przejść na wcześniejszą emeryturę z ukończeniem 60 roku życia. Zapis art. 21 tejże ustawy został zmieniony z dniem 1 stycznia 1999r., poprzez wprowadzenie ustępu 3, którym wprowadzono ograniczenie, że możliwość taka dotyczy jedynie osób urodzonych przed 1 stycznia 1949r. Zdaniem apelującego, w tym momencie doszło do pominięcia kilkuset osobowej grupy inwalidów wojskowych urodzonych po 31 grudnia 1948r., co naruszyło jego ekspektatywę prawa. Jest to okoliczność istniejąca poprzednio, której nie wziął pod uwagę zarówno organ rentowy jak i sąd. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Spór w niniejszej sprawie w istocie dotyczył wykładni prawa materialnego, jednakże apelacyjny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS jest bezprzedmiotowy. Sąd Okręgowy bowiem, aczkolwiek wskazał, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dowodów i nie ujawnił nowych okoliczności mających wpływ na prawo do emerytury, a więc w przypadku wnioskodawcy nie spełnione zostały określone w art. 114 ustawy o FUS przesłanki pozwalające organowi rentowemu na ponowne ustalenie prawa do emerytury. Jednocześnie jednak Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania emerytury na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 9, poz. 87), z tego względu, że jako osoba urodzona po 31 grudnia 1948r., nie znalazł się w kręgu osób wymienionych w art. 21 ust. 3 tejże ustawy, uprawnionych do emerytury w obniżonym wieku 60 lat. Powoływanie się przez apelującego na ekspektatywę prawa do emerytury jest nieuprawnione. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego w sferze praw emerytalno – rentowych, w przypadku ekspektatyw praw podmiotowych ochrona konstytucyjna ogranicza się do ekspektatyw maksymalnie ukształtowanych, to jest takich, które spełniają zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia pod rządami danej ustawy (orzeczenie z 11.02.1992r., K 14/91, wyrok z 23.11.1998r., SK 7/98, OTK ZU Nr 7/1997, wyrok z 22.06.1999r., K 5/99). Wbrew twierdzeniom apelacji, A. K. nie spełnił wszystkich przesłanek do nabycia emerytury przed nowelizacją art. 21 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych i ich rodzin, która nastąpiła z dniem 1 stycznia 1999r., bowiem nastąpiło to dopiero kiedy skończył 60 lat, a więc 22 czerwca 2010r., a wtedy obowiązywał wskazany przepis w zmienionej już treści, która wyłączała inwalidów wojskowych III grupy z uprawnień do wcześniejszej emerytury. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł, jak w sentencji swojego wyroku. Przewodniczący: Sędziowie:
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI